રેડ રોઝ : દેવેન્દ્ર પટેલ

ઇરાકના આતંકવાદી સંગઠન આઈએસઆઈએસએ અમેરિકી પત્રકાર જેમ્સ ફોલેનું મસ્તક કાપી નાખવાનાં કંપાવનારાં દૃશ્યવાળો વિડિયો જારી કર્યો. આઈએસઆઈએસ એક ક્રૂર અને બેરહમ ત્રાસવાદી સંગઠન છે. આ સંગઠને ઇરાક અને સીરિયાના એક મોટા જમીની ભાગ પર કબજો જમાવેલો છે. તેની પાસે ૧૦,૦૦૦ જેટલા યુદ્ધ સૈનિકો છે. પત્રકાર જેમ્સ ફોલેનું તેણે સીરિયામાં અપહરણ કર્યું હતું અને તેની નૃશંસ હત્યા કરી તેની વિડિયો જારી કરી અમેરિકાને ડરાવવા પ્રયાસ કર્યો છે.

આઈએસઆઈએસ પાસે બીજા ૨૦ જેટલાં અપહ્ય્તો છે, તેમાં સ્ટીવન જોએલ સોટલોફ નામના બીજા એક અમેરિકી પત્રકાર પણ છે. ઇસ્લામિક સ્ટેટ એક્સ્ટ્રીમિસ્ટ તરીકે ઓળખાતું આ સંગઠન અમેરિકી પત્રકારોની હત્યા કરી અમેરિકાને એ દેશમાં યુદ્ધની કાર્યવાહી કરતું અટકાવવાનું ધ્યેય ધરાવે છે.

આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, અમેરિકી પત્રકારોની તથા બીજા ૨૦ અપહ્ય્તોની હત્યાની મંશા ધરાવનાર આ ખતરનાક આતંકવાદી એક બ્રિટિશ જેહાદી છે અને તેનું ઉપનામ ‘જ્હોન ધ જેલર’ છે. તે અપહ્ય્તોના ગળામાં ધારદાર છરો મૂકી ગળું કાપી નાખવા માટે જાણીતો છે. ઈરાક અને સીરિયામાં કાર્યરત ત્રણ બ્રિટિશ જેહાદીઓ પૈકી ‘જ્હોન ધ જેલર’નું જૂથ ‘ધી બિટલ્સ’ના નામે પણ ઓળખાય છે. આઈએસઆઈએસએ ઇરાક અને સિરીયામાંથી જે પશ્ચિમી નાગરિકોનાં અપહરણ કર્યાં છે, તેમની જવાબદારી આ ગ્રૂપને સોંપવામાં આવી છે. આ અપહ્ય્તોને ખતમ કરવાની જવાબદારી પણ આ જ જૂથને સોંપવામાં આવી છે. અમેરિકી અને બ્રિટિશ ગુપ્તચર સંસ્થાઓ માને છે કે ૫૦૦ જેટલાં બ્રિટિશ મુસ્લિમો બ્રિટન છોડી મિડલ ઈસ્ટના દેશોમાં આવી ગયા છે. તેઓ ભણેલા છે, અંગ્રેજી પર કાબૂ ધરાવે છે અને ઇરાક, સીરિયા જેવાં અનેક રાષ્ટ્રોનું બનેલું એક વિશાળ ઈસ્લામિક રાષ્ટ્ર બનાવવાની ખેવના ધરાવે છે. આ બ્રિટિશ જેહાદીઓ અત્યાર સુધીના સૌથી વધુ હિંસક અને લોહીના તરસ્યા ત્રાસવાદીઓ હોવાનું કહેવાય છે.

બ્રિટિશ જેહાદી જ્હોન ધ જેલર ઇંગ્લેન્ડથી ભાગીને કેવી રીતે મિડલ ઈસ્ટ પહોંચ્યો, તેની તપાસ બ્રિટિશ ગુપ્તચરો કરી રહ્યા છે. એ જ રીતે અમેરિકાના એમ્બેસેડરે કહ્યું છે કે “અમેરિકી પત્રકાર જેમ્સ ફોલેની હત્યા કરી દેનાર એ ઝનૂની માણસને અમે થોડા સમયમાં જ શોધી કાઢીશું. બ્રિટિશ જેહાદીઓએ ઇરાક અને સીરિયામાં અનેક લોકોનાં અપહરણો કરી અબજોની સંપત્તિ હાંસલ કરી હોવાનું મનાય છે. આ ધન-સંપત્તિ કમાયા બાદ કેટલાંક ત્રાસવાદી કતારમાં નિવૃત્ત જીવન ગાળવાની ઇચ્છા ધરાવે છે. જ્હોન ધ જેલરે અપહ્ય્ત કેદીઓને કહ્યું હતું કે, તેની પાસે અપહરણો દ્વારા એકત્ર કરાયેલું અઢળક ધન છે.”

અમેરિકી પત્રકાર જેમ્સ ફોલેનું ગળું કાપી નાખનાર જ્હોન ધ જેલર કોણ છે, તે શોધી કાઢવા બ્રિટન અને અમેરિકાએ સોફેસ્ટિકેટેડ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તેની ટેલિફોન પર થતી વાતચીતને આંતરવામાં આવી હતી. તેના અવાજના નમૂના લેવામાં આવ્યા હતા અને તેની અગાઉની રેકોર્ડ થયેલી વાતચીતના અવાજ સાથે સરખામણી કરવામાં આવી હતી. બ્રિટનના અમેેરિકા ખાતેના રાજદૂત પીટર વેસ્ટમેસ્કોટે જણાવ્યું હતું કે, જ્હોન ધી જેલરના અવાજને ઓળખી કાઢવા માટે ‘વોઈસ રેકોગ્નિશન’ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ઇરાક અને સીરિયામાં કાર્યરત આ ખતરનાક બ્રિટિશ જેહાદીઓને શોધી કાઢવા ખાસ સૈનિક ટુકડી તહેનાત કરવામાં આવી છે.

એમ મનાય છે કે બ્રિટનમાં એક જૂથ ખતરનાક આતંકવાદી વિચારધારાનો પ્રચાર કરી રહ્યું છે. બ્રિટનનું નાગરિકત્વ ધરાવતા કેટલાંક મુસ્લિમો ઇરાક અને સીરિયામાં લડવા માટે નવા ઈસ્લામિક સ્ટેટની ઝુંબેશમાં જોડાઈ રહ્યા છે. તેમની ઉંમર ૧૬ વર્ષની આસપાસની છે. એટલે કે સ્કૂલ લેવલથી જ કિશોરોને આતંકવાદ માટે તૈયાર કરી દેવામાં આવે છે. બ્રિટનમાં ૨૭ લાખ મુસ્લિમ વસ્તી છે. બ્રિટિશ હોમ સેક્રેટરી થેરેસા મેએ જાહેર કર્યું છે કે, બ્રિટનમાં તૈયાર થઈ રહેલા ઇસ્લામિક ત્રાસવાદીઓને ઘરઆંગણે જ ડામવા અને બહાર જતા રોકવા કેટલાંક નવા કાયદાઓ લાવવામાં આવી રહ્યા છે.

એક તપાસમાં એવું જણાયું છે કે પાંચ બ્રિટિશ જેહાદીઓ ઇંગ્લેન્ડના ગેટવિક એરપોર્ટ દ્વારા સીરિયા જવા રવાના થયા હતા. એરપોર્ટની લોન્જમાં તેમની ગતિવિધિને સીસીટીવીમાં કેદ કરવામાં આવી છે. એ બધાં પહેલાં ટર્કી ગયા હતા અને ત્યાંથી તેઓ સીરિયામાં પ્રવેશ્યા હતા. આ બધા ગઈ તારીખ ૮મી ઓક્ટોબર,૨૦૧૩ના રોજ ઈંગ્લેન્ડથી રવાના થયા હોવાનું જણાયું છે. આ બધાએ રિટર્ન જર્ની બુક કરાવી હતી, પરંતુ સરહદપાર કર્યા બાદ તેઓ સીરિયાના ત્રાસવાદી સંગઠનમાં જોડાયા હતા. તેમાંથી ૩૧ વર્ષની વયનો મશાદૂર ચૌધરી પાછો ફર્યો હતો, પરંતુ બ્રિટનમાં ત્રાસવાદી પ્રવૃત્તિ કરવા જતાં પકડાઈ ગયો હતો અને હવે તે બ્રિટનની જેલમાં છે. ઈંગ્લેન્ડની કિંગસ્ટન ક્રાઉન કોર્ટ સમક્ષ એણે કબૂલ કર્યું હતું કે તે એક શહીદની માફક મરવા માગે છે અને બ્રિટનમાં તેમણે જે જેહાદી ગ્રૂપ તૈયાર કર્યું છે તેનું નામ ‘બ્રિટની બ્રિગેડ બાંગલાદેશી બેડ બોયઝ’ છે. કોર્ટની ટ્રાયલ દરમિયાન તેણે કબૂલ કર્યું હતું કે તેની પાસે ઓડી એ૬ કાર પણ છે અને ૨૦૦ પાઉન્ડ પ્રોસિક્યુટર પાછળ ખર્ચી પણ શકે છે.

જ્હોન ધી જેલર ગ્રૂપના આ બ્રિટિશ જેહાદી ગ્રૂપના બીજા એક જેહાદીનું નામ મોહમ્મદ હમીદુર રહેમાન છે. તે ઈંગ્લેન્ડના એક સ્ટોરમાં નોકરી કરતો હતો. ૨૫ વર્ષની વયના આ શખ્સને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યો હતો. તે પછી જેહાદી બની તે ટર્કીના માર્ગે સીરિયા જવા રવાના થયો હતો, પરંતુ તેના પિતાના જણાવ્યા અનુસાર સીરિયામાં સંઘર્ષ દરમિયાન તે માર્યો ગયો હતો.

અમેરિકા અને બ્રિટનની સલામતી એજન્સીઓના કહેવા પ્રમાણે ઇરાક અને સીરિયામાં આ જેહાદીઓએ પશ્ચિમના દેશોના જે ૧૧ નાગરિકોનાં અપહરણો કર્યાં હતાં, તે અપહ્ય્તોને છોડાવવા માટે યુરોપિયન દેશોએ ૨૪ મિલિયન પાઉન્ડની રકમ અપહરણકારોને આપી હતી. યુરોપિયન દેશોના અપહ્ય્તોમાં બ્રિટિશ અને અમેરિકન નાગરિકોનો સમાવેશ થતો નથી. બ્રિટિશ અને અમેરિકન નાગરિકોને જેહાદીઓ અલગ કેટેગરીમાં મૂકે છે. અમેરિકન પત્રકાર જેમ્સ ફોલેને છોડવા માટે અપહરણકારોએ ૮૦ મિલિયન પાઉન્ડની રકમ માગી હતી. આટલી મોટી રકમની માંગણી માત્ર ઉશ્કેરવા માટે જ હતી તેમ મનાય છે.

અમેરિકી પત્રકાર જેમ્સ ફોલેનું ગળું કાપી નાખનાર જેહાદી હવે બીજો કોઈ નહીં પરંતુ જ્હોન ધ જેલ નામનો બ્રિટિશ જેહાદી જ હોવાનું બહાર આવ્યું છે. લંડન પૂર્વમાં રહેતાં કેટલાંક મુસ્લિમ નાગરિકોએ અપહરણો કરવામાં નિષ્ણાત એક ગેંગની રચના કરી છે. આ જ ગેંગના સીરિયા ગયેલા માણસોએ પત્રકાર જેમ્સ ફોલેનું અપહરણ કર્યું હતું. તે ગેંગના વડો અબુ મુહારેબ ઉર્ફે જ્યોર્જ છે. જોહન ધી જેલર તો ગળાં કાપવાનો નિષ્ણાત તે ગેંગનો એક ખતરનાક સભ્ય જ છે. કેટલાંક આ જેહાદીઓને ‘સેડિસ્ટીક સાયકોપાથ’કહે છે. આ બ્રિટિશ જેહાદીઓ અપહ્ય્તોની હત્યા એટલી નિર્દય રીતે કરે છે કે એક તબક્કે ઈસ્લામિક સ્ટેટ મિલિટન્ટ્સના સભ્યોએ તેમને તેમ કરતાં રોક્યા હતા. લંડનની આ ખતરનાક ગેંગનો લીડર જ્યોર્જ નાનાં બાળકોને જ જેહાદી બની જવાની કેળવણી આપવાનું આયોજન કરી રહ્યો છે.

ઇસ્લામિક સ્ટેટની રચના કરવા માંગતા સંગઠનના અમેરિકા અને ઈંગ્લેન્ડમાં સ્લીપર્સ સેલ તૈયાર હોવાનું મનાય છે. એટલે કે ઈંગ્લેન્ડ કે અમેરિકામાં બોમ્બધડાકા કરવા હોય તો જે સ્થાનિક લોકો ત્રાસવાદીઓને મદદ કરે તેને સ્લીપર્સ સેલ કહે છે. એક તપાસમાં જણાયું છે કે અમેરિકી પત્રકારની હત્યા કરનાર બ્રિટિશ જેહાદી ગેંગમાં ગેંગલીડર જ્યોર્જ ઉપરાંત જ્હોન ધ જેલર, પોલ અને રીંગો પણ સામેલ છે. આ બધાં જ ઉપનામો છે.

આવનારા સમયમાં ઈંગ્લેન્ડ અને અમેરિકામાં નવી જનરેશનના ત્રાસવાદીઓનાં ખતરનાક કારનામાં જોવા મળે તો નવાઈ નહીં.

રેડ રોઝ : દેવેન્દ્ર પટેલ

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કેન્દ્ર સરકારમાં સત્તાનું સુકાન સંભાળ્યાને ૧૦૦ દિવસ પૂરાં થયા.પોલિટિકલ પંડિતો તેમના શાસનનાં લેખાંજોખાંનુ તલસ્પર્શી વિશ્લેષણ કરી રહ્યા છે. કોઈની પણ કામગીરીના મૂલ્યાંકન માટે આ સમયગાળો ઓછો કહેવાય. આમ છતાં દેશની આમજનતા પર જે છાપ પડી છે તે જોતાં લાગે છે કે ચૂંટણી પૂર્વે તેઓ રાજકારણી લાગતા હતા. પદ ગ્રહણ કરતી વખતે આંતરરાષ્ટ્રીય મહાનુભાવોની વચ્ચે તેઓ સ્ટેટ્સમેન લાગતા હતા. વડાપ્રધાનની ખુરશીમાં બેઠા બાદ તેઓ કુશળ એડમિનિસ્ટ્રેટર અને દેશના સીઈઓ લાગે છે.

વડાપ્રધાનપદ સંભાળ્યાના ૧૦૦ દિવસમાં નરેન્દ્ર મોદીએ પક્ષમાં, સરકારમાં અને દેશમાં એક છાપ તો ઊભી કરી જ દીધી છે કે “પક્ષમાં, સરકારમાં કે દેશમાં હું એકમાત્ર બોસ છું. પક્ષ પણ મારી ઇચ્છા પ્રમાણે ચાલશે અને સરકાર પણ.”

પક્ષના સંસદીય બોર્ડમાંથી અડવાણી અને મુરલી મનોહર જોષીની હકાલપટ્ટી એ વાત સાબિત કરે છે કે, પક્ષમાં નરેન્દ્ર મોદી જ સર્વોપરી છે. મંત્રીઓએ તેમના અંગત સચિવ તરીકે કોને રાખવા અને કોનેે ના રાખવા તે સાબિત કરે છે કે મંત્રીમંડળમાં પણ તેઓ બોસ છે. એક લાખ રૂપિયા ઉપરના ખર્ચ માટે વડાપ્રધાનની ઓફિસની મંજૂરી લેવાનો આદેશ તેમણે મોકલી આપ્યો છે. મંત્રીઓના પુત્રોને પણ હવે બહાર ખાનગીમાં કોઈ ડીલ કરવાની પરવાનગી નથી. ઉદ્યોગપતિઓ સાથે ડિનર લેવાની પણ પરવાનગી નથી.

અત્યાર સુધી આવેલા તમામ વડાપ્રધાનોમાં તેમણેે નોખી ભાત પાડી છે. સહુથી પહેલાં તો તેઓ પોતાના પરિવારના એક પણ સભ્યને કે સગાંસંબંધીને ૭, રેસકોર્સમાં રહેવા લઈ ગયા નથી. ૭, રેસકોર્સમાં પણ તેમણે સાદગીવાળી જ અનુકૂળતા પસંદ કરી છે. પોતાની કેબિનેટના મંત્રીઓને તેમનાં પુત્રો, પુત્રીઓ, ભત્રીજાઓ કે જમાઈઓને અંગત સચિવ તરીકે રાખવા પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. કોઈ મંત્રીનો પુત્ર બદલીઓ કરાવવા પ્રયાસ કરતો હોય તો તે વાત તેમના ધ્યાનમાં હોય છે. કોઈ મંત્રી ફાઇવસ્ટાર હોટલમાં બેસી કોઈ ઉદ્યોગપતિ સાથે ભોજન લેતો હોય તો તેની પર તેમની નજર હોય છે. કોઈ મંત્રી જિન્સ કે ટી-શર્ટ પહેરી આંતરરાષ્ટ્રીય કોન્ફરન્સમાં જતો હોય તો તેણે કપડાં બદલવા પાછા જવું

વડાપ્રધાન પદ સંભાળ્યા બાદ સહુથી પહેલું કામ તેમણે એ કર્યું કે, દિલ્હીનાં મંત્રાલયોમાં બિરાજતા દરેક બાબુએ હવે સવારે ૯ વાગ્યે તેમની ઓફિસમાં આવી જવું પડે છે. અધિકારીઓની સાથે કારકુનોએ પણ સમયસર હાજર થવું પડે છે. ઓફિસ સ્વચ્છ રાખવી પડે છે. મહિનાભરમાં શું કામ કર્યું તેનો હિસાબ આપવા તૈયાર રહેવું પડે છે. દિલ્હીનાં મંત્રાલયોમાં જે લાલિયાવાડી ચાલતી હતી તેનો અંત આવી ગયો છે. દરેક મંત્રીની જેમ દરેક મોટા અધિકારીની ગતિવિધિનું, તેને મળતાં મુલાકાતીઓનું પણ મોનિટરિંગ થઈ રહ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી એક સખત ટાસ્ક માસ્ટર છે તેની પ્રતીતિ અધિકારીઓને થઈ રહી છે. આ નરેન્દ્ર મોદીનું આગવું મોડલ છે. તેઓ ખુદ રોજ ૧૮ કલાક કામ કરે છે અને બીજા મંત્રીઓ તથા અધિકારીઓ પાસે કરાવે છે.

વહીવટમાં માણસોની પસંદગીની બાબતમાં નરેન્દ્ર મોદીની એક આગવી શૈલી છે. અટલ બિહારી વાજપેયી જ્યારે વડાપ્રધાન બન્યા ત્યારે તેમણે નેશનલ સિક્યોરિટી એડવાઈઝર તરીકે તેમના અંગત મિત્ર બ્રજેશ મિશ્રાને પસંદ કર્યા હતા. તેમણે બ્રજેશ મિશ્રાને પ્રિન્સિપાલ સેક્રેટરી પણ બનાવ્યા હતા. યાદ રહે કે બ્રજેશ મિશ્રા મધ્યપ્રદેશના એક પૂર્વ કોંગ્રેસી મુખ્યમંત્રીના પુત્ર હતા. વાજપેયીજી કુંવારા હતા, પરંતુ તેઓ તેમણે દત્તક લીધેલી દીકરી અને જમાઈને સાથે રહેવા લઈ ગયા હતા, પરંતુ નરેન્દ્ર મોદી તેમનાથી અલગ રાજનીતિજ્ઞા છે. નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના નેશનલ સિક્યોરિટી એડવાઈઝર અને પ્રિન્સિપાલ સેક્રેટરીને વિવેકાનંદ ઈન્ટરનેશનલ ફાઉન્ડેશનમાંથી પસંદ કર્યા છે, જે આરએસએસની થિંકટેંક ગણાય છે. નરેન્દ્ર મોદીએ નેશનલ સિક્યોરિટી એડવાઈઝર તરીકે એ. કે.ડોવલને પસંદ કર્યા છે, જેઓ કોઈ સમયે એલ.કે. અડવાણીની નજીક હતા. એ કે.ડોવલ ઈન્ટેલિજન્સ બ્યૂરોના પૂર્વ ચીફ હતા. એ કે. ડોવલની પસંદગી વ્યક્તિલક્ષી નહીં પણ વિચારલક્ષી હોવાનું મનાય છે. એ જ રીતે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના પ્રિન્સિપાલ સેક્રેટરી તરીકે જે નૃપેન્દ્ર મિશ્રાની પસંદગી કરી છે તેઓ પણ આરએસએસની નજીક એવા વિવેકાનંદ ઈન્ટરનેશનલ ફાઉન્ડેશન સાથે સંકળાયેલા હતા.

૧૦૦ દિવસની કામગીરીની વાત કરીએ તો રાજનીતિની બાબતમાં પણ તેઓ કઠોર પ્રશાસક સાબિત થયા છે. યુપીએ સરકાર દ્વારા નીમવામાં આવેલા લગભગ તમામ રાજ્યપાલોને તેમણે રૂખસદ આપી દીધી છે. ચૂંટણી પૂર્વે તેમના વડાપ્રધાનપદની ઉમેદવારી સામે વાંધો લેનારા એલ કે. અડવાણી, મુરલી મનોહર જોશીને પક્ષના સંસદીય બોર્ડમાંથી પડતા મૂકીને તેમને પણ વૃદ્ધાશ્રમમાં મોકલી આપ્યા છે. અડવાણી કેમ્પના ન ગણાતાં મંત્રીઓ, મુખ્યમંત્રીઓને તેમણે શરણે લાવી દીધા છે. અમિત શાહને પક્ષના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ બનાવી પક્ષ અને સરકાર ઉપર કાબૂ મેળવી દીધો છે. જે વૃદ્ધો નડે તેવા હતા તેમને રાજ્યપાલો બનાવી ઠેકાણે પાડી દીધા છે. યાદ રહે કે નરેન્દ્ર મોદી ફુલટાઈમ રાજનીતિજ્ઞા છે અને ફુલટાઈમ વડાપ્રધાન પણ છે.

પાર્લામેન્ટમાં પણ તેમની એક આગવી શૈલી છે. પાર્લામેન્ટમાં પહેલી જ વાર પ્રવેશ કરતી વખતે તેઓ વિજેતાની જેમ પ્રવેશ્યા,પરંતુ સંસદગૃહમાં પ્રવેશતાં પહેલાં સદનના પગથિયામાં મસ્તક નમાવ્યું. પાર્લામેન્ટરી પાર્ટી સમક્ષની પહેલી મિટિંગમાં તેમનું પ્રવચન સ્ટેજ પરના સોલો પરફોર્મન્સ જેવું હતું. પાર્લામેન્ટમાં ચર્ચા વખતે તેઓ ગંભીરતાપૂર્વક દરેકને ધ્યાનથી સાંભળે છે અને સંસદની કાર્ય પદ્ધતિને ગંભીરતાપૂર્વક સમજવા માગતા હોય તેમ લાગે છે.

એ જ રીતે વડાધાનપદ સંભાળ્યા બાદ કોઈ ને કોઈ નિર્ણય વગર તેઓ એક દિવસ પસાર થવા દેવા માગતા નથી. સહુથી પહેલાં તો તેમણે ગુજરાતની જીવાદોરીસમા સરદાર સરોવર બંધના દરવાજા મૂકવાની પરવાનગી આપી દીધી. વર્ષો જતાં ખખડધજ અને આઉટ ઓફ ડેટ થઈ ગયેલા આયોજન પંચને વિખેરી નાખવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી. નાનાં નાનાં ખાતાંઓના અલગ મંત્રીઓ બનાવવાના બદલે કેટલાંક ખાતાં એકબીજા સાથે ભેળવી દીધાં. વિદેશનીતિનેે લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી કે સહુથી પહેલાં અમેરિકા જવાના બદલે પડોશી દેશ ભૂતાન અને નેપાળ જવાનું પસંદ કર્યું, જ્યાં બે દાયકાથી ભારતના એક પણ વડાપ્રધાન ગયા જ નહોતા. એ જ રીત બ્રિક્સની સમીટમાં હાજરી આપી. બ્રિક્સ બેન્કની સ્થાપના થાય તે માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રોલ ભજવ્યો. તે પછી જાપાન સાથેની દોસ્તી મજબૂત કરવા પ્રયાસ હાથ ધર્યો. અમેરિકા ગયા પહેલાં જાપાનનો પ્રવાસ અનેક સૂચિતાર્થોથી ભરેલો છે. અમેરિકા જતાં પહેલાં જાપાનની યાત્રા વ્યૂહાત્મક અને ભારત-જાપાનના સંબંધો સુદૃઢ કરનારી રહી. વડાપ્રધાન તરીકે નરેન્દ્ર મોદી જાપાનની સરકારનો જ નહીં, પરંતુ જાપાનના ઉદ્યોગપતિઓ અને પ્રજાનો પ્રેમ જીતીને આવ્યા. અબજો રૂપિયાની સહાય ભારતની બુલેટ ટ્રેન માટે અને કાશીને સ્માર્ટ સિટી બનાવવા માટે જાપાન આપશે. પાકિસ્તાન સાથે વિદેશસચિવોની વાટાઘાટ રદ કરીને તેઓ અમેરિકાના દબાણ હેઠળ કામ નહીં કરે તેવો સખત સંદેશો પણ આપ્યો છે.

મોદી સરકાર સામાન્ય લોકો માટે પણ કામ કરે છે તેની પ્રતીતિ કરાવવા તેમણે વારાણસીમાં ઓફિસ શરૂ કરાવી. ગંગાનું શુદ્ધીકરણ કરવા, ૧૦૦ જેટલાં સ્માર્ટ શહેરો શરૂ કરવા, બુલેટ ટ્રેન શરૂ કરવાની દરખાસ્તોનો બજેટમાં સમાવેશ કરાવ્યો. કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે, રસોઈ ગેસ ગ્રાહક હવે જરૂરિયાત પ્રમાણે એક મહિનામાં એકથી વધુ સબસિડીવાળા રસોઈ ગેસ સિલિન્ડર લઈ શકશે. દરેક ગ્રાહક વર્ષભરમાં આવા ૧૨ સિલિન્ડર લઈ શકશે. તેમાં મહિનાની અંદરની મર્યાદા ખત્મ કરી દેવાઈ. કોઈએ એક મહિનામાં એક પણ સિલિન્ડર ન લીધો હોય તો આગલા મહિને તે બે સિલિન્ડર પણ લઈ શકે છે. આ એક વ્યવહારુ કદમ હતું. એ જ રીતે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગરીબ લોકો પણ બેન્કમાં ઝીરો બેલેન્સ સાથે ખાતું ખોલાવી શકે તે માટે જનધન યોજના શરૂ કરી. ત્રણ મિનિટમાં ખોલાવી શકાતા આ બચત ખાતાના કારણે બેન્ક એકાઉન્ટ, ડેબિટ કાર્ડ અને અકસ્માત વીમાનો પણ લાભ ઉપલબ્ધ કરાયો. તે ઉપરાંત ઇન્ટરનેટ હિંદીમાં ડોટ ભારત ડોમેનની પણ શરૂઆત કરાવવામાં આવી. દેવનાગરી લિપિમાં આ ડોમેન હિંદી ઉપરાંત આઠ ભાષાઓને કવર કરશે. ભ્રષ્ટ આરટીઓ સિસ્ટમને ખતમ કરવા નિર્ણય લેવાયા છે.

વડાપ્રધાન તરીકે નરેન્દ્ર મોદીની ૧૦૦ દિવસની કામગીરીનું મૂલ્યાંકન છે, પરંતુ હજુ ઘણાં પડકારો તેમની સામે છે. વડાપ્રધાનપદના શપથ ગ્રહણ વખતે નરેન્દ્ર મોદીએ પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફને ભારત બોલાવ્યા, પરંતુ પાકિસ્તાને ભારતીય સરહદો પર ગોળીબાર ચાલુ રાખી સરહદને ગરમ રાખી છે. પાકિસ્તાને ભારતની ભૂમિ પર કાશ્મીરના અલગતાવાદી નેતાઓ સાથે મંત્રણા કરી ભારતની અખંડિતતાને પડકારી છે. શાકભાજી અને જીવનજરૂરિયાતના ભાવો પર કાબૂ લેવાનું હજુ બાકી છે. દેશની કર પદ્ધતિ જટિલ અને વિચિત્ર છે. દેશના કરોડો યુવાનો હજુ રોજીની તકની રાહ જોઈ રહ્યા છે. દેશમાં રાજકીય ધ્રુવીકરણ વધી રહ્યું છે. નરેન્દ્ર મોદીના મંત્રીમંડળમાં કેટલાંક દાગી મંત્રીઓ હોવાના આક્ષેપ છે. કેટલાક મંત્રીઓના પુત્રો સામે પણ આક્ષેપ છે. આ બધા જ પડકારોને પહોંચી વળવા માટે વડાપ્રધાને કદાચ વધુ શ્રમ અને ઓવરટાઈમ પણ કરવો પડશે. તેઓ તે કરી શકે તેમ છે. તે કરી શકવાની ક્ષમતા પણ તેમનામાં છે. લોકોની અપેક્ષાઓ પાર વિનાની છે. કેટલીક પેટા ચૂંટણીઓમાં ભાજપે જોઈએ તેવો દેખાવ કર્યો નથી. એ માટે પણ વડાપ્રધાને ચિંતા કરવાની જરૂર છે.

રેડ રોઝ : દેવેન્દ્ર પટેલ

ભારતની વિદેશનીતિની બાબતમાં પહેલેથી જ પ્રજાના મનમાં પ્રશ્નો ઊઠતા આવ્યા છે. આઝાદી પછી તે વખતના વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુએ રશિયા અને અમેરિકા વચ્ચેના જબરદસ્ત શીતયુદ્ધ દરમિયાન રશિયાતરફી વલણ અપનાવ્યું. નહેરુએ ચીન સાથે દોસ્તી કરી ચીનના તે વખતના વડાપ્રધાન ચાઉ એન લાઈ ભારત આવ્યા ત્યારે ‘હિન્દી ચીની ભાઈ-ભાઈ’ના નારા પોકારાવ્યા. તેના થોડા દિવસો બાદ જ ચીને ભારત પર આક્રમણ કરી દીધું. ભારતની હજારો ચોરસ કિલોમીટર ભૂમિ આજે પણ ચીનના કબજા હેઠળ છે. તે પછી લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી વડાપ્રધાન બન્યા. પાકિસ્તાનના આક્રમણ બાદ ‘ઈંટ કા જવાબ પથ્થર સે દેંગે’ કહી તેમણે રશિયા સાથે મૈત્રીકરાર કર્યા. રશિયામાં જ તેમનું શંકાસ્પદ અવસાન થયું. તે પછી વડાપ્રધાનપદે આવેલાં ઇંદિરા ગાંધીએ પાકિસ્તાન સાથે સખત વલણ અપનાવ્યું અને પાકિસ્તાનના બે ટુકડા કરી નાખી બાંગલાદેશને આઝાદી અપાવડાવી.

એ બધી કોંગ્રેસની સરકારો હતી. એનડીએની સરકાર વખતે તે વખતના વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયી પાકિસ્તાન સાથે દોસ્તી કરવા કવિતાઓ ઉચ્ચારતાં ઉચ્ચારતાં બસમાં બેસી લાહોર ગયા, પરંતુ એ જ વખતે પાકિસ્તાને ભારત પર આક્રમણ કરી કારગિલ પર કબજો કરી લીધો. પાકિસ્તાનને ત્યાંથી હટાવવાનું બિલ રૂ.૧૦ હજાર કરોડ આવ્યું. પાકિસ્તાને કારગિલ પર કબજો કરાવ્યો તે પછી અમેરિકાએ ભારતીય સંસ્થાને ભારતીય ભૂમિ પર રહીને જ લડવા અને પાકિસ્તાનની ભૂમિમાં ન પ્રવેશવા દબાણ કર્યું હતું. હવે ફરી એક વાર નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ એનડીએની સરકાર બની છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના શપથગ્રહણના દિવસે પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફને નિમંત્રણ આપી એક શુભ સંકેત મોકલ્યો. તેના થોડા દિવસ બાદ નવાઝ શરીફે વડાપ્રધાનનાં માતુશ્રી માટે સાડી ભેટ મોકલી, પરંતુ તેના થોડા દિવસ બાદ પાકિસ્તાન સૈન્યએ ભારતીય સરહદ પર એક ડઝનથી વધુ વખત સીઝ ફાયર સીમાનો ભંગ કર્યો. અનેક વાર ગોળીબાર કર્યા.

આ ઘટના એવા સમયે ઘટી જેના થોડા દિવસો બાદ ભારત અને પાકિસ્તાનના વિદેશ સચિવોની ઈસ્લામાબાદ ખાતે બેઠક મળવાની હતી. પાકિસ્તાન આટલેથી અટક્યું નહીં. ઈસ્લામાબાદ ખાતે ભારત અને પાકિસ્તાનના વિદેશ સચિવોની બેઠક મળવાની હતી તેના થોડા દિવસ અગાઉ જ પાકિસ્તાનના ભારત ખાતેના રાજદૂત અબ્દુલ બાસીત જમ્મુ અને કાશ્મીરના અલગતાવાદી નેતાઓને મળ્યા. ભારત સરકારે તેમ ન કરવા જણાવ્યું હતું, પરંતુ પાકિસ્તાને ભારતની ચેતવણીની ધરાર અવગણના કરી. પાકિસ્તાનના હાઈકમિશનરે ભારત સરકારના નાક નીચે નવી દિલ્હીમાં જ કાશ્મીરના અલગતાવાદી નેતાઓ સાથે મિટિંગ કરી ભારતનું નાક કાપ્યું. પાકિસ્તાની સૈન્યના ગોળીબાર અને યુદ્ધવિરામ રેખાના ભંગની ઉપરાઉપરી ઘટનાઓથી ત્રસ્ત ભારત સરકારે ત્વરિત નિર્ણય લઈ ઈસ્લામાબાદ ખાતે મળનારી બંને દેશોના વિદેશ સચિવોની બેઠક રદ કરી. અલગતાવાદી નેતાઓ સાથે મંત્રણા કરી પાકિસ્તાને રાજનૈતિક શિષ્ટાચારનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે, તેથી પાકિસ્તાનને આ લપડાક મારવી જરૂરી હતી, પરંતુ માત્ર વાટાઘાટ જ રદ કરવાની ભાષાને પાકિસ્તાન સમજતું નથી. આવું ભૂતકાળમાં પણ થઈ ચૂક્યું છે. પાકિસ્તાન ભારત પર આક્રમણ કરે, ભારતમાં આતંકવાદીઓ મોકલી બોમ્બ ધડાકાઓ કરાવે, ભારતના મોસ્ટ વોન્ટેડ ગુનેગાર દાઉદ ઈબ્રાહીમને પનાહ આપે,ભારતવિરોધી ષડ્યંત્ર રચનાર હાફીઝ સઈદને રક્ષણ આપે કે ભારતમાં ભારતીય કરન્સીની નકલી નોટો ઘુસાડે ત્યારે ભારત વધુમાં વધુ ક્રિકેટ મેચ રદ કે વાટાઘાટ રદ કરવાના પગલાંથી આગળ વધતું નથી. પાકિસ્તાનને પાકિસ્તાનની જ ભાષામાં જવાબ આપવો જરૂરી છે. ભારતના સાર્વભૌમત્વના રક્ષણ માટે અમેરિકાથી ડરવાની જરૂર નથી. અમેરિકા ભારતને પાકિસ્તાન સામે લશ્કરી પગલાં લેતાં હંમેશાં રોકે છે. ભારત પરમાણુ પરીક્ષણ કરે કે કોઈ લશ્કરી પગલું લેવા વિચારે તો અમેરિકા આર્િથક નિયંત્રણો મૂકવાની ખાનગીમાં ધમકી આપે છે. ભારતને અમેરિકાની આ દાદાગીરીમાંથી બહાર આવી જવાની જરૂર છે. ભારતના રાજનેતાઓ એ વાત યાદ રાખે કે, ભારત એક લોકતાંત્રિક દેશ હોવાથી અમેરિકા માટે માત્ર કહેવાતું મિત્ર છે, પરંતુ પાકિસ્તાનને તે નાનો ભાઈ સમજે છે. ભારતને નિયંત્રણમાં રાખવા અમેરિકાએ જ પાકિસ્તાનને અબજો ડોલરની મદદ કરી છે. લોન આપી છે અને માફ પણ કરી છે. પાકિસ્તાન એ અમેરિકા માટે વ્યૂહાત્મક અનિવાર્યતા છે. ભારત અમેરિકા માટે એક વ્યાપારી જરૂરિયાત છે,અમેરિકા બંને દેશોનો પોતપોતાની રીતે પોતાના સ્વાર્થ માટે ઉપયોગ કરી રહ્યું છે.

આજે ભારતના વડાપ્રધાન તરીકે સખત પ્રશાસકની છબી ધરાવતા નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે વડાપ્રધાન બન્યા છે ત્યારે રાજકીય કૂટનીતિની એ માંગ છે કે તેઓ ફરી એક વાર ઈંદિરા ગાંધી જેવો સખત અભિગમ પાકિસ્તાન સામે અપનાવે. ઈંદિરા ગાંધીના શાસનકાળ સમયે પૂર્વ પાકિસ્તાનમાં પણ પશ્ચિમ પાકિસ્તાનથી અલગ થવાનું જબરદસ્ત જનઆંદોલન ચાલતું હતું. એ વખતે ઈંદિરા ગાંધીએ પાકિસ્તાનની ભીતર રહેલાં અલગતાવાદી પરિબળોને લશ્કર સહિત તમામ પ્રકારની મદદ પૂરી પાડી હતી. પૂર્વ પાકિસ્તાનમાં ભારતીય સૈન્ય મોકલીને બાંગલાદેશને આઝાદ કરાવવામાં મદદ કરી હતી. આ કામ આજે પણ થઈ શકે તેમ છે. પાકિસ્તાનમાં સિંધ પ્રાંત પાકિસ્તાનની સરકારોથી નારાજ છે. વર્ષોથી ‘જય સિંધ’ના નારા હેઠળ ત્યાં અલગતાવાદી ચળવળ ચાલે છે. એ જ રીતે પાકિસ્તાનની તમામ સરકારો પાકિસ્તાનના બલૂચિસ્તાન વિસ્તારને અન્યાય કરે છે. બલૂચિસ્તાનના લોકો પણ પાકિસ્તાનથી અલગ થવા માંગે છે. ભારતે ચાલાકીપૂર્વક પાકિસ્તાનનાં અલગતાવાદી પરિબળોને મદદ અને માન્યતા આપી દેવી જોઈએ. પાકિસ્તાનથી અલગ થવા માંગતા પ્રદેશનો પ્રશ્ન આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિના ફોરમ પર લઈ જવો જોઈએ. પાકિસ્તાન સાથે સીધા યુદ્ધ કરવાની જરૂર નથી. પાકિસ્તાનના વધુ ટુકડા થાય તો જ તેની સાન ઠેકાણે આવશે.

પાકિસ્તાનની આંતરિક પરિસ્થિતિ જરાયે સારી નથી. પાકિસ્તાન સૈન્ય અને રાજકારણીઓ વચ્ચે વહેંચાયેલું છે. પાકિસ્તાનની રાજનીતિમાં સૈન્ય, કટ્ટરપંથી મૌલવીઓ અને તાલિબાનો પણ એક રોલ ભજવે છે. એમાંયે પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર સંસ્થા આઈએસઆઈ તો સહુથી વધુ કાવતરાબાજ છે. પાકિસ્તાનના રાજકારણીઓ અને લશ્કરી અધિકારીઓ ભ્રષ્ટાચારમાં ગળાડૂબ છે. પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફ ખાંડની અનેક મિલોના માલિક છે. તે સિવાયના બીજા અનેક ઉદ્યોગોના અને ઈત્તેફાક ગ્રૂપ ઓફ ઈન્ડસ્ટ્રીઝના માલિક છે. તેની સામે પાકિસ્તાનમાં ગરીબોની સંખ્યા વધી છે. બેરોજગારોની સંખ્યા વધી છે. નવાઝ શરીફની સરકારને હટાવવા માટે ઈમરાન ખાન અને ર્ધાિમક વડા કાદરી ભારતના અણ્ણા હઝારે જેવું આંદોલન ચલાવી રહ્યા છે. ગમે તે સમયે પાકિસ્તાનના લશ્કરે પરિસ્થિતિ હાથમાં લેવી પડે તેવી પરિસ્થિતિ છે. આ સંજોગોમાં પાકિસ્તાન સાથે આમેય વાટાઘાટ કરવાનો કોઈ જ અર્થ નથી. પાકિસ્તાનનું શાસન વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફ ચલાવે છે, આર્મી ચલાવે છે, આતંકવાદીઓ ચલાવે છે કે અમેરિકા ચલાવે છે તે સમજવું મુશ્કેલ છે.

આશ્ચર્યની વાત એ છે કે પાકિસ્તાન હસ્તકના કાશ્મીરની ભીતર જે આતંકવાદી તાલીમ શિબિરો ચાલે છે ત્યાં જઈ આ આતંકવાદી કેમ્પ્સ ધ્વસ્ત કરવાની પણ પરવાનગી અમેરિકા ભારતને આપતું નથી. આ પરિસ્થિતિ પરથી તો એમ લાગે છે કે ભારત પહેલાં બ્રિટનનું ગુલામ હતું અને આજે અમેરિકાનું! શું ભારતે ભારતવિરોધી ત્રાસવાદી શિબિરો પર હુમલો કરવા અમેરિકાની પરવાનગી લેવાની?

નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળની સરકાર ઈંદિરા ગાંધીના સમયની ભારતીય ગુપ્તચર સંસ્થા ‘રો’ ને ફરી સક્રિય કરે અને પાકિસ્તાન સાથે સંરક્ષણાત્મક અભિગમ દાખવવાના બદલે પ્રોએક્ટિવ-આક્રમક વલણ અખત્યાર કરે.

પાકિસ્તાન સાથે સીધા યુદ્ધ કરવાની જરૂર નથી. પાકિસ્તાનના વધુ ટુકડા થાય તો જ તેની સાન ઠેકાણે આવશે

ઉમાશંકર ટ્રક ચલાવતો હોઈ આખું અઠવાડિયું બહાર રહેતો હતો. તેની પત્ની રાજકુમારી અત્યંત ખૂબસૂરત હતી. તેને સુંદર દેખાવાનો બેહદ શોખ હતો. ફેશનપરસ્ત પણ હતી. તે બહાર નીકળતી તો કેટલાંયે યુવાનો તેની સાથે વાત કરવા પ્રયાસો કરતા. ધીમે ધીમે તે બે દીકરીઓની માતા પણ બની ગઈ.

એક દિવસ નક્કી કરેલા દિવસ કરતાં આગળના દિવસે ઉમાશંકર મોડી રાત્રે ઘેર આવ્યો હતો. રાજકુમારી ઘરના બેડરૃમમાં એક યુવાન સાથે અજુગતી હાલતમાં રાત્રી પોષાકમાં હતી. બંને નાની દીકરીઓ બીજા રૃમમાં સૂતી હતી. એણે એ રાત્રે જ પત્ની રાજકુમારીને બંને પુત્રીઓ સાથે ઘરની બહાર કાઢી મૂકી.

થોડાક સમય માટે રાજકુમારી પિયરમાં રહી પરંતુ તેની ચાલચલગતના કારણે માતા-પિતાએ પણ તેને તેની બે દીકરીઓ સાથે ઘરની બહાર કાઢી મૂકી. હવે તે કાનપુરના એક અંતરિયાળ વિસ્તારમાં ભાડાનું મકાન લઈ દીકરીઓ સાથે રહેવા લાગી. દિવસે તે રેલવે સ્ટશને જઈ ગુટકા વેચતી. અહીં પણ એ યુવાનોને પોતાના હસીન સ્વરૃપથી આકર્ષતી. ગુટકા વેચવાની સાથે સાથે પોતાના શરીરના પ્રદર્શન દ્વારા એણે કેટલાયે યુવાનોને પોતાને દિવાના બનાવી દીધા હતા. તેની દીકરીઓ પણ હવે મોટી થવા લાગી હતી.

પાન-મસાલા વેચતાં વેચતાં તે તેને મનપસંદ યુવકને શિકાર બનાવતી. એ રીતે એનું ઘર ચાલતું. એક દિવસ રેલવે સ્ટેશન પર સંદીપ દીક્ષિત ઉર્ફે નેતા નામના યુવાન સાથે તેનો સંપર્ક થયો. સંદીપ દીક્ષિત તેને જોતાં જ રાજકુમારીના પ્રેમમાં પડી ગયો. સંદીપ દીક્ષિત રોજ રાત્રે તેના ઘેર આવવા લાગ્યો. સંદીપ હૃષ્ટપુષ્ઠ અને દેખાવડો હતો. રાજકુમારીને તે ગમી ગયો હતો. રાજકુમારી પણ બે દીકરીઓની મા હોવા છતાં જબરદસ્ત આકર્ષક લાગતી હતી. બંને વચ્ચે અનૈતિક સંબંધો બંધાયા. હવે સંદીપ દીક્ષિત નિયમિત રીતે રાજકુમારીના ઘરે આવવા લાગ્યો. બંને દીકરીઓ પણ તેને પિતા સમજવા લાગી હતી. સમય વીતતો ગયો.

રાજકુમારીની મોટી દીકરી રીના હવે ૧૬ વર્ષની થઈ ગઈ. તે હવે યુવાનીના ઉંબરે ઊભી હતી. સંદીપ દીક્ષિત ઉર્ફે નેતાની નજર હવે મા પરથી હટીને તેની દીકરી રીના પર સ્થિર થઈ. રોજ કોઈને કોઈ બહાને તે રીનાને સ્પર્શી લેતો. વળી રીના પણ હવે સમજણી થઈ ગઈ હતી. તે પણ માતાના સંદીપ દીક્ષિત સાથેના અવૈદ્ય સંબંધો વિશે જાણતી હતી. એ ચોરી છૂપીથી ઘણું બધું જોઈ ગઈ હતી.

એક દિવસ રાજકુમારી બીમાર હતી. સંદીપ દીક્ષિત તેના માટે દવા લેવા ગયો. સાથે ઊંઘની ગોળીઓ પણ લેતો આવ્યો. તેણે રાજકુમારીને દવાની સાથે ઊંઘની ગોળીઓ પણ ખવરાવી દીધી. રાજકુમારી થોડી જ વારમાં ઊંઘી ગઈ એટલે થોડી જ વારમાં સંદીપ દીક્ષિત બાજુના રૃમમાં સૂતેલી રીના પાસે પહોંચી ગયો. એ રીનાને સ્પર્શ્યો. રીના જાગી ગઈ. તે ચીસ પાડવા જતી હતી ત્યાં જ સંદીપે એનું મોં દબાવી તેને પાશમાં લઈ લીધી. રીનાને એક વિચિત્ર અહેસાસ થયો. રીનાને બધું ગમવા લાગ્યું. એ થોડીક જ ક્ષણોમાં વિહ્વળ થઈ. સંદીપને વળગી રહી. બીજા દિવસે રાતની ઘટનાની કોઈ ફરિયાદ માનેે કે નાની બહેન કોમલને કરી નહીં.

એ રાત પછી સંદીપ દીક્ષિત રોજ રાજકુમારી માટે ઊંઘની ગોળીઓ લઈ આવતો. ચાની સાથે તેને ઊંઘની ગોળીઓ પીવરાવી દેતો. રાજકુમારી ઊંઘી જતી અને તે તેની પુત્રી રીના પાસે પહોંચી જતો. રીના સાથે સંબંધ બંધાયા બાદ તે રાજકુમારીથી દૂર ભાગવા લાગ્યો. રાજકુમારીને હવે શક પણ થવા લાગ્યો હતો. તેને પુત્રી રીનાની ગતિવિધિ પર શક થયો. એક દિવસ ખુદ રીનાએ જ કહ્યુંઃ ”મમ્મી! બે મહિનાથી મને….”! રાજકુમારી સ્તબ્ધ થઈ. રીનાના ઉદરમાં બે માસનો ગર્ભ હતો. રીનાએ કબૂલ કર્યુંઃ ”હા… મમ્મી મારા પેટમાં સંદીપનું બાળક છે.”

આ સાંભળતા જ રાજકુમારીએ માથું પટક્યું. એ પ્રેમી કેવો જે મા અને દીકરી સાથે સંબંધ રાખે? તેને ખ્યાલ આવી ગયો કે ”મેં ઘરમાં સંદીપ નામનો સાપ જ પાળ્યો છે, જેણે મારી દીકરીને પણ ડંસી લીધી.” રોજની જેમ રાત્રે સંદીપ ઘરે આવ્યો ત્યારે રાજકુમારીએ એની સાથે ખૂબ ઝઘડો કર્યો અને બૂમરાણ મચાવી તેને ઘરમાંથી બહાર ચાલ્યા જવા કહ્યું. એ સાંભળ્યા બાદ સંદીપ દીક્ષિતે ઠંડા કંલેજે કહ્યુંઃ ”બૂમો પાડવાનો કોઈ અર્થ નથી. તારી જ આબરૃ જશે.”

રાજકુમારીને લાગ્યું કે, સંદીપની વાત સાચી છે. બૂમરાણ મચાવવાથી દીકરીની જ આબરૃનું લીલામ થશે અને પોતાના સંદીપ સાથેના નાજાયજ સંબંધોની પોલ પણ ખૂલી જશે. છેવટે સંદીપ અને રાજકુમારીએ મળીને એવો રસ્તો શોધી કાઢયો કે, રીનાને ગર્ભપાત કરાવી તેનું લગ્ન ક્યાંક કરાવી દેવું. સંદીપ દીક્ષિત ખુદ એક ગુનેગાર વૃત્તિ ધરાવતો શખ્સ હતો. તેણે એના જ ગોવિંદ દુબે નામના ગુનેગાર મિત્ર સાથે રીનાને પરણાવી દીધી. એ પહેલાં રીનાનો ગર્ભપાત પણ કરાવી દીધો. રીના હવે ગોવિંદ દુબેના ઘરે રહેવા જતી રહી.

રીનાનો પ્રશ્ન હલ થઈ જતાં સંદીપ દીક્ષિત ફરી રાજકુમારી સાથે રહેવા લાગ્યો. રીના જતી રહેતાંં રાજકુમારી હવે નિશ્ચિંત હતી. એ વખતે તેની નાની પુત્રી કોમલ કે જે હવે ૧૬ વર્ષની થઈ ચૂકી હતી તે હવે રામદુલારી સ્કૂલમાં નવમા ધોરણમાં ભણતી હતી. સંદીપ દીક્ષિતની નજર હવે યુવાનીમાં ડગલાં માંડી રહેલી કોમલ પર પડવા લાગી. એક બે વાર રાજકુમારીની ગેરહાજરીમાં તેણે કોમલને સ્પર્શવા પ્રયાસ કર્યો પરંતુ કોમલે દૂર રહી જઈને સાંજે માંને ફરિયાદ પણ કરી દીધી.

રાજકુમારી તો પહેલાંથી જ સંદીપ પર નારાજ હતી. નાની દીકરી કોમલની ફરિયાદ બાદ તેનું કલેજું કાંપી ઊઠયું. તેણે સખ્ત શબ્દોમાં સંદીપને કહી દીધુંઃ ”મારી નાની દીકરી કોમલથી સો ગજ દૂર રહેજે.” સંદીપ એવી ચેતવણીઓ સાંભળી માત્ર સ્મિત કરતો. અલબત્ત રાજકુમારી હવે સંદીપ પર નજર રાખવા લાગી. તે કોમલને કદી એકલી પડવા દેતી નહીં, તેના બદલામાં સંદીપે રાજકુમારીને ઘર ચલાવવા પૈસા આપવાનું બંધ કરી દીધુંઃ રાજકુમારી ઘર ચલાવવા ફરી પાન-મસાલા વેચવા લાગી. સ્કૂલ છૂટી જાય તે પછી તે કોમલને પણ પોતાની સાથે રેલવે સ્ટેશન પર લઈ જતી.

આ બધી જ સતર્કતાઓ પછી પણ સંદીપ દીક્ષિત કોમલને પોતાની હવસનો શિકાર બનાવવાની તક શોધતો હતો. રાજકુમારી પણ સંદીપ દીક્ષિતથી દૂર રહેવા લાગી. કોઈવાર સંદીપ રાત્રે આવી જતો પણ રાજકુમારી પણ હવે સંદીપને પોતાના શરીરને સ્પર્શવા દેતી નહીં. એક દિવસ તો તેનું અપમાન કરીને રાજકુમારી સંદીપને ઘરની બહાર કાઢી મૂક્યો. સંદીપ સમસમીને ચાલ્યો ગયો.

આ વાતને કેટલાક દિવસો વીત્યા. સંદીપે રાજકુમારીના ઘરે આવવાનું બંધ કરી દીધું.

એક દિવસ નોબસ્તા વિસ્તારના પોલીસ સ્ટેશને કોઈકે માહિતી આપી કે, સિમરા ગામ પાસે એક બંધ બોરી પડી છે. તેમાં લાશ હોય તેમ લાગે છે. પોલીસ ઘટના સ્થળે પહોંચી ગઈ. એ બોરીનું મોં ખોલ્યું તો તેની અંદર એક અર્ધનગ્ન કિશોરીની લાશ હતી. એની વય ૧૬ વર્ષની લાગતી હતી.

એની થોડી વાર જ પછી પોલીસને બીજી માહિતી મળી કે કુંજ બિહાર પાસે ૨૧ નંબરના પુલિયા પાસે એક મહિલાની લાશ પડી છે. પોલીસે એ સ્થળે જઈને જોયું તો પોલિથિલીન બેગમાં એક મહિલાની લાશ પડેલી હતી. તેની બાજુમાં યાત્રી પાન મસાલાની કંપનીની બેગ પડેલી છે. મૃત મહિલાની ઉંમર ૩૫ વર્ષની લાગતી ગતી. બંને લાશો પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી દેવામાં આવી. કાનપુરના દક્ષિણ ઈલાકામાં વાત ફેલાઈ ગઈ કે જે લાશો મળી છે તે મા- દીકરીની જ છે. પોલીસે બાતમીદારોને કામે લગાડયા. તરત જ માહિતી બહાર આવી કે સંદીપ દીક્ષિત ઉર્ફે નેતા નામનો ગુનેગાર રોજ રાત્રે જે ઘરમાં જતો હતો તે ઘર બંધ છે. તેમાં રહેતી રાજકુમારી અને તેની પુત્રી કોમલ ગૂમ છે.

બીજી બાજુ માનું ઘર બંધ જોઈ મોટી દીકરી રીનાને પણ શંકા ગઈ. એ સીધી પોલીસ સ્ટેશને ગઈ. હોસ્પિટલના શબ-રૃમના જઈ એણે મા રાજકુમારી અને બહેન કોમલના મૃતદેહોને ઓળખી કાઢયા. એણે બયાન આપ્યું ઃ ”આ કામ સંદીપ દીક્ષિત ઉર્ફે નેતાનું જ હોવું જોઈએ.”

પોલીસે ભારે જહેમત બાદ સંદીપ દીક્ષિતને પકડી લીધો. સંદીપ દીક્ષિત બોલ્યોઃ ”જે સ્ત્રીઓ મને સરેન્ડર ના થાય તેમની આ જ હાલત હું કરું છું. હું રાજકુમારીથી ધરાઈ ગયો હતો અને કોમલને ભોગવવા માંગતો ગતો. બંનેનો એ સામે વિરોધ હતો તેથી મેં જ એ બંનેને પતાવી દીધી છે.”

પોલીસ સંદીપ દીક્ષિતનું બયાન સાંભળી સ્તબ્ધ થઈ ગઈ.

ભગવાન વિષ્ણુ શેષનાગની શય્યા પર બિરાજમાન છે, ત્યાં પૃથ્વી માતા આવીને બે હાથે પ્રણામ કરીને કહે છે : “હે પ્રભુ! હવે હું દુઃખોનો ભાર સહન કરી શકતી નથી. મારી કૂખે પાકેલી પુરુષ અને સ્ત્રીઓની નવી પેઢી પાપાચારમાં ડૂબી ગઈ છે, શાસકો સ્વાર્થી બન્યા છે, સત્તાના મદમાં મારાં સંતાનોને રંજાડે છે, ધર્મને અવગણે છે. પાપાચારી રાજકર્તાઓ બળજબરી અને કપટથી સ્ત્રી-પુરુષોને ભોળવે છે. સંતોને પણ વિડંબના કરે છે. હું તો દુઃખી દુઃખી થઈ ગઈ છું.”

ભગવાન નારાયણે કહ્યું :”પુત્રી! તેં મને જે કહ્યું તે બધું હું જાણું છું, તું નિર્ભય બન. મેં તને જે વચન આપ્યું છે તે વચનને હું બંધાયેલો છું,જ્યારે જ્યારે ધર્મ ગ્લાનિ પામે છે ત્યારે ત્યારે અધર્મનો વિનાશ કરવા હું પૃથ્વી પર અવતાર ધારણ કરું છું. મારા ભક્તોનો વિનાશ કદાપિ શક્ય નથી : હવે હું જરૃર આવીશ! “

એ દ્વાપર યુગનો સમય હતો જ્યારે યાદવો યમુના નદીના ફળદ્રૂપ તટ પર આવીને વસ્યા હતા. એ વિસ્તાર વ્રજભૂમિ તરીકે જાણીતો હતો. એ કાળમાં ભારતમાં મથુરા ખાતે રાજા ઉગ્રસેનનો પુત્ર કંસ એક ઉદ્ધત અને અભિમાની રાજા હતો. એક વાર નારદ મુનિ કંસ પાસે આવ્યા અને પાપના માર્ગથી પાછા વળવા કંસને સમજાવ્યો. એ સાંભળી કંસે કહ્યું : “મુનિવર, મને ઈશ્વરનો ભય નથી, હું કોઈનું બંધન સ્વીકારતો નથી.”

નારદજીએ મંદ સ્મિત સાથે કહ્યું : “વત્સ, ધર્મ અવિચલ છે, એનું ઉલ્લંઘન કરી શકાય નહીં, એટલું યાદ રાખજે કે જ્યારે જ્યારે ધર્મની ગ્લાનિ થાય છે ત્યારે ત્યારે તેની પુનઃસ્થાપના કરવા માટે ભગવાન પોતે પૃથ્વી પર અવતાર ધારણ કરે છે.”

કંસે અટ્ટહાસ્ય કર્યું : “મુનિવર, કોઈ પણ દેવ કે માનવીની મારી આડે આવવાની તાકાત નથી.”

કંસની આ ઉદ્ધત વાણી સાંભળી નારદજી બોલ્યા : “તારી શક્તિનો તને આટલોબધો ગર્વ છે પણ ઈશ્વરે તારો વિનાશ નિરમી જ દીધો છે, જા, તારા કાકાની પુત્રી દેવકીનું આઠમું સંતાન તારો સંહાર કરશે.”

એટલું કહી નારદમુનિ અંતર્ધાન થઈ ગયા અને ભગવાન નારાયણે કારાવાસમાં પુરાયેલી દેવકીની કૂખે જન્મ લીધો. તે પછી બાળકને યમુના પાર કરાવી નંદરાજાને ઘેર લઈ જવામાં આવ્યો. નંદની પત્ની યશોદાને લાંબા સમય બાદ પ્રથમ પ્રસૂતિએ તેની સ્થિતિ વિષમ બની ગઇ હતી. સંતાન જન્મ્યું ત્યારે પીડાને કારણે તે બેભાન બની ગઈ હતી. યશોદા સવારે જાગ્રત થઈ ત્યારે વસુદેવની પત્ની રોહિણીએ બાળક તેના હાથમાં મૂક્યું. એ બાળકને છાતીસરસું ચાંપતાં કહ્યું : ” મારા લાલ, મારા લાડકવાયા!”

ઋષિ ગર્ગાચાર્ય અને વસુદેવ ત્યાં આવ્યા. કુળપુરોહિતે બાળકના જન્માક્ષર બનાવ્યા હતા. તદ્નુસાર બાળકનું નામ ક, છ અને ઘ પર પાડવાનું હતું. કોઈ તેને ઘનશ્યામ કહે છે, તે પછી વ્રજમાં ગંર્ગાચાર્યે વિધિપુરઃસર બાળકનું નામ કૃષ્ણ પાડયું.

એ સિવાય પણ કૃષ્ણનાં અનેક નામો છે. તેમનાં અનંત રૃપો હોઈ કૃષ્ણ ‘અનંતરૃપ’ તરીકે ઓળખાય છે. તેમનો કદી પણ ક્ષય થતો ન હોવાથી ‘અચ્યુતા’ તરીકે ઓળખાય છે. વિના પ્રયત્ને દુશ્મનનો નાશ કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા હોવાથી ‘અરિસૂદન’ પણ કહેવાય છે. ‘કૃષ્ણ’ એટલે કે કૃષ-એ સત્તાવાચક શબ્દ છે અને ણ-એ આનંદવાચક શબ્દ છે. એ બંને સત્તા અને આનંદની એકતા સૂચક જે પરબ્રહ્મ છે તે ‘કૃષ્ણ’ કહેવાય છે. ક-બ્રહ્મા અને ઈશને(શિવને)વશમાં રાખનાર હોવાથી ‘કેશવ’ કહેવાય છે. ગો-એટલે વેદાંત વાક્યો જેના દ્વારા જાણી શકાય છે તેથી ‘ગોવિન્દ’ પણ કહેવાય છે. દુષ્ટજનોને તેઓ પીડતા હોવાથી ‘જનાર્દન’ કહેવાય છે. દેવતાઓમાં શ્રેષ્ઠ હોવાથી ‘દેવવર’ કહેવાય છે. ક્ષર અને અક્ષર, એ બંને પુરુષોથી જે ઉત્તમ છે તે કારણે તેઓ ‘પુરુષોત્તમ’ કહેવાય છે. મધુ નામના દૈત્યને હણ્યો હોવાથી મધુસૂદન કહેવાય છે. માયાના-લક્ષ્મીના પતિ હોવાથી ‘માધવ’ કહેવાય છે. યદુ કુળમાં જન્મેલા હોવાથી ‘યાદવ’ કહેવાય છે. વસુદેવના પુત્ર હોવાથી ‘વાસુદેવ’ કહેવાય છે. ઈન્દ્રિયોના ઈશ-સ્વામી હોવાથી ‘ઋષિકેશ’ કહેવાય છે. સંસારરૃપી દુઃખો હરતા હોવાથી ‘હરિ’ કહેવાય છે. આ સિવાય પણ તેઓ દામોદર, કુંજબિહારી, બાંકેબિહારી, મુરલીધર, યોગેશ્વર, વનમાળી, શ્રીનાથજી બાબા, રણછોડરાય, શામળિયો, દ્વારકાધીશ, ગિરિરાજધરણ, લાલજી અને ગોકુલેશનાં નામે પણ ઓળખાય છે.

શ્રીકૃષ્ણનો અર્થ એ પણ છે કે જેનામાં સામેની વ્યક્તિને આકર્ષવાની શક્તિ છે. બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ એ ત્રણેય દેવોનું સ્વરૃપ એટલે જ પરબ્રહ્મ શ્રીકૃષ્ણ. સમગ્ર જગતના પરમવંદનીય હોય ‘શ્રી કૃષ્ણમ્ વંદે જગદ્ગુરુમ’ કહેવાય છે. શ્રીકૃષ્ણ માત્ર ઉપદેશક જ નથી, પરંતુ ઉમદા માનવીય જીવન જીવીને ઉત્કૃષ્ટ દાખલો પૂરો પાડયો છે. એક સામાન્ય માનવીની જેમ તેમણે પણ સુખ-દુઃખ ભોગવી પરિશ્રમ સાથે કર્મ કર્યાં છે. અલબત્ત, તેઓ ભગવાન હોવાથી તેમને કર્મ સ્પર્શતાં નથી. શ્રીકૃષ્ણનું જીવન બાળપણથી જ દુષ્ટોના સંહારક અને ક્રાંતિકારી બનીને ધર્મરાજ્યની સ્થાપના, સમાનતા, પુરાણી ખોટી માન્યતાઓને તોડીને નવરચના કરવામાં વ્યસ્ત રહ્યું હોવાનું જણાય છે. શ્રીકૃષ્ણ એક રાજનીતિજ્ઞા પણ છે, આદર્શ અર્થશાસ્ત્રી પણ છે, આદર્શ શિક્ષક પણ છે, આદર્શ ઉપદેશક પણ છે, આદર્શ પિતાતુલ્ય રાજા પણ છે. રાજધર્મ રૃપે મહાભારતમાં, પ્રેમપૂજારી તરીકે વ્રજમાં, ક્રાંતિકારી તરીકે ઈન્દ્રની પૂજા છોડીને ગોવર્ધનની પૂજા કરાવવાની ક્રિયામાં તેઓ અનોખા દેખાય છે. તેઓ લોકનાયક પણ છે, નિરાભિમાની પણ છે, નિર્વેર પણ છે, નિરૃપમ પણ છે અને નિષ્કલંક પણ છે.

શ્રીકૃષ્ણનું જીવન પારદર્શક છે. ત્રણ ભુવનના નાથ હોવા છતાં અર્જુનના સારથી બનવાનું પસંદ કરે છે. દ્વારકાધીશ હોવા છતાં સુદામા સાથેની મૈત્રી નિભાવે છે. જગદીશ હોવા છતાં યુધિષ્ઠિરનાં પગરખાં સાચવે છે. રાજવી હોવા છતાં પાંડવોના રાજસૂય યજ્ઞામાં ઘોડાઓને ચારો નાખે છે. સાક્ષાત્ નારાયણ હોવા છતાં બ્રાહ્મણોનાં એંઠાં પતરાળાં ઉપાડે છે અને છેલ્લે તેમના પગમાં તીર મારનાર પારધીને માફી આપતા કૃષ્ણ તેને છાતીએ વળગાડી મોક્ષ બક્ષે છે.

પૂજ્ય ડોંગરેજી મહારાજ કહે છે : “આધિભૌતિક, આધિદૈવિક અને આધ્યાત્મિક આ ત્રણેય પ્રકારના તાપનો નાશ કરનાર પરમાત્મા શ્રીકૃષ્ણનું જે શરણ લે છે તે જીવ ઈશ્વરનો થાય છે અને તે નિર્ભય બને છે. પરમાત્મા શ્રીકૃષ્ણનાં દર્શન કરવાથી માનવજન્મ સફળ થાય છે. ગમે તેવું સુંદર માનવસ્વરૃપ હોય પણ તેને તમે એક વાર જુઓ, બે વાર જુઓ, દશ વાર જુઓ પછી તેના પરથી મન હટી જશે પણ પરમાત્માનું સ્વરૃપ અતિ સુંદર છે, જેનું વર્ણન થઈ શકે તેમ નથી. કરોડો કરોડો કામદેવ કરતાં શ્રીકૃષ્ણ અતિ સુંદર છે. કરોડો કરોડો સૂર્ય કરતાં શ્રીકૃષ્ણ પ્રકાશમાન છે. કરોડો કરોડો ચંદ્ર કરતાં શ્રીકૃષ્ણ અતિ શીતળ છે. પરમાત્માનું વર્ણન કરતાં કરતાં વેદો પણ થાકી ગયા છે. તમે જેટલી વાર તેમનાં દર્શન કરો એટલી વાર નવો આનંદ આવે છે. દર્શન કરવાથી જે ધરાઈ જાય તે વૈષ્ણવ નહીં. પરમાત્માનું સ્વરૃપ નિત્ય નવીન છે.”

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ શ્રીમદ્ ભગવદ્ગીતાના ૯મા અધ્યાયમાં કહે છે : “ક્રતુ એટલે કે શ્રોતકર્મ હું છું. યજ્ઞા એટલે કે પંચમહાયજ્ઞા વગેરે સ્માર્તકર્મ હું છું. સ્વધા એટલે કે પિતૃઓને તર્પણરૃપે અપાતું અન્ન હું છું. ઔષધ હું છું, મંત્ર હું છું, ઘૃત હું છું, અગ્નિ હું છું અને હવનરૃપી ક્રિયા પણ હું જ છું. આ સકળ જગતને ધારણ કરનાર, કર્મોનાં ફળ આપનાર, માતા-પિતા, દાદા, જે જાણવાયોગ્ય છે તે તત્ત્વ, પવિત્ર ઁકાર તેમજ ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદ પણ હું છું. સહુનું ભરણપોષણ કરનાર, સહુના સ્વામી, શુભ-અશુભ જોનાર, સહુનું રહેઠાણ, શરણ લેવા યોગ્ય, પ્રત્યુષકાર, ઇચ્છયા વિના હિત કરનાર, સહુની ઉત્પત્તિ અને પ્રલયનો હેતુ પણ હું જ છું. હું જ સૂર્ય રૃપે તપું છું. હું જ વર્ષાને સમુદ્ર વગેરે સ્થાનોમાંથી ખેંચું છું અને વરસાવું છું. હું જ અમૃત અને મૃત્યુ છું તથા સત્-અસત્ પણ હું જ છું.”

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ કહે છે : “જે કોઈ ભક્ત મને પ્રેમથી પત્ર, પુષ્પ, ફળ, જળ વગેરે અર્પે છે એ શુદ્ધ બુદ્ધિના નિષ્કામપ્રેમી ભક્તનું પ્રેમપૂર્વક આપેલું એ પત્ર, પુષ્પ આદિ હું સગુણપણે પ્રગટ થઈને ઘણા પ્રેમથી આરોગું છું. હે કોન્તેય! તું જે કાંઈ કર્મ કરે છે, જે ખાય છે, જે હોમે છે, જે દાન કરે છે અને જે તપ કરે છે એ સઘળું મને અર્પણ કર. આ પ્રમાણે જેમાં સમસ્ત કર્માે મુજ ભગવાનને અર્પણ થાય છે એવા સંન્યા
સયોગથી મુક્ત થયેલા ચિત્તનો તું શુભાશુભ ફળરૃપી બંધનમાંથી છૂટી જઈશ અને મને જ પ્રાપ્ત કરીશ.”

શ્રીમદ્ ભગવદ્ગીતામાં શ્રીકૃષ્ણ કહે છે : ” જ્યારે જ્યારે પૃથ્વી પર ધર્મની ગ્લાનિ થાય છે ત્યારે ત્યારે પાપીઓનો વિનાશ કરવા અને ધર્મની સ્થાપના કરવા હું યુગે યુગે જન્મ લઉં છું.” ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ ગીતાજીમાં કહે છેઃ ‘મારા જે ભક્તો કામ, ક્રોધ, લોભ, મોહ અને બીજી તમામ આસક્તિઓને છોડીને તથા કર્મના ફળનો ત્યાગ કરીને મને જ પામવા ભજે છે એવા ભક્તોનો હું કદી વિનાશ થવા દેતો નથી.’

ડા કુરાણી ફૂલનદેવી.

બીહડની ઘાટીમાં જેના નામનો તરખાટ હતો તે પૈકીના બહારવટિયાઓની યાદીમાં તે છેલ્લી દસ્યુ રાની હતી. અનેક લોકોને મોતને ઘાટ ઉતારનાર આ ડાકુરાણીના જીવન પરથી ‘બેન્ડિટ ક્વીન’ નામની ફિલ્મ પણ બની હતી. આ દેશની લોકશાહીની લાક્ષણિકતા એ છે કે, ડાકુરાણી ફૂલનદેવી પ્રજા દ્વારા ચૂંટાઈને દેશની પાર્લામેન્ટમાં પણ પ્રવેશી હતી. ડાકુરાણી બન્યા પહેલાં લોકોએ તેને શાંતિથી જીવવા દીધી નહોતી. તે પછાત જાતિમાંથી આવતી હોઈ ઠાકુરોના અત્યાચારનો ભોગ બનતાં તેણે બંદૂક હાથમાં લીધી હતી. પાર્લામેન્ટમાં ચૂંટાયા બાદ દિલ્હીમાં જ તેની હત્યા થઈ ગઈ હતી. ૧૩ વર્ષ પહેલાં થયેલી આ હત્યા બાદ દિલ્હીની કોર્ટે મુખ્ય આરોપી શેરસિંહ રાણાને ફૂલનદેવીની હત્યા માટે દોષિત ઠેરવ્યો છે. જ્યારે બાકીના ૧૦ આરોપીઓ પુરાવાના અભાવે નિર્દોષ છૂટી ગયા છે.

આ બીનાની પશ્ચાદ્ભૂમિકા કાંઈક આવી છે. ફૂલનદેવીનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના ગુરુકા પૂર્વા ખાતે થયો હતો.૧૧ વર્ષની વયે તેને ૩૫ વર્ષના એક વિધુર સાથે બળજબરીપૂર્વક પરણાવી દેવામાં આવી હતી. પતિ દ્વારા તેને કરવામાં આવેલી પારાવાર જાતીય સતામણી બાદ ૧૯૭૫માં તેણે પતિને તરછોડી દીધો હતો. પિતાની જમીનના વિવાદમાં દરમિયાનગીરી કરતાં ગામના ઠાકુરો દ્વારા તેની પર સામૂહિક બળાત્કાર કરવામાં આવ્યો હતો. પાછળથી એ વિવાદના સંદર્ભમાં તેને પકડીને પોલીસે એક મહિના સુધી જેલમાં પૂરી દીધી હતી. તે દરમિયાન તેની પોલીસ દ્વારા પણ બળાત્કાર કરવામાં આવ્યો હતો. અને માર મારવામાં આવ્યો હતો. જેલમાંથી છૂટયા બાદ ડાકુઓની એક ટોળીએ તેનું અપહરણ કર્યું હતું. પાછળથી તે એ ગેંગની સભ્ય બની ગઈ હતી. ૧૯૮૧માં ફૂલનદેવીએ પોતાની ગેંગ તૈયાર કરી હતી અને બહેમાઈ ગામે જઈ તેની પર સામૂહિક બળાત્કાર કરનાર ૨૦ જેટલા ઠાકુરોને લાઈનમાં ઊભા રાખી ઠાર મારી નાંખ્યા હતા. યુ.પી.ની પોલીસે તેના માથા માટે રૂ. પાંચ લાખનુ ઇનામ જાહેર કર્યું હતું. પાછળથી તેને મૃત્યુદંડ નહીં આપવામાં આવે તે શરતે તે સરેન્ડર થઈ હતી. જિલ્લામાં તે પેરોલ પર છૂટી હતી અને ૧૯૯૬માં સમાજવાદી પાર્ટીની ટિકિટ પર તે લોકસભાની બેઠક જીતી ગઈ હતી.

પછાત વર્ગોના મતના સહારે તે ચૂંટાઈને લોકસભા સુધી પહોંચી હતી. લોકસભામાં સૌના આકર્ષણનું તે કેન્દ્ર બની હતી. તા. ૨૫ જુલાઈ, ૨૦૦૧ના રોજ લોકસભામાં હાજરી આપી બપોરનું ભોજન લેવા તે તેના સુરક્ષા ગાર્ડ સાથે દિલ્હીમાં ૪૪, અશોકા રોડ ખાતે પહોંચી હતી. અશોકા રોડ સૌથી વધુ સલામતી ધરાવતો વિસ્તાર ગણાય છે. સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ રઘુરાજ સિંહ શાક્યાએ તેને તેમની કારમાં લિફ્ટ આપી હતી. બપોરે ૧.૩૦ વાગે તે તેના સાંસદ તરીકેના અધિકૃત નિવાસસ્થાને પહોંચી. તે તેના ગેટ્સમાં હજુ માંડ પ્રવેશી જ હતી ત્યાં અચાનક શેરસિંહ રાણા અને ધાન પ્રકાશ ઉર્ફે વિકી તેની તરફ ધસી આવ્યા. ફૂલનદેવી કાંઈ પણ વિચારે તે પહેલાં શેરસિંહ રાણાએ તેની રિવોલ્વરમાંથી છ બુલેટ તેના પર છોડી ફૂલનદેવીને વીંધી નાખી. જ્યારે રાણાના સાથી વિકીએ ફૂલનદેવીના અંગત સિક્યોરિટી ગાર્ડ કોન્સ્ટેબલ બલિન્દર સિંહ પર ગોળી છોડી.

ફૂલનદેવી ત્યાં જ ઢળી પડી. તે સ્થળે લોહીનું ખાબોચિયું થઈ ગયું. ફૂલનદેવી ઘટનાસ્થળ પર જ મૃત્યુ પામી, પરંતુ ઘવાયેલો કોન્સ્ટેબલ બલિન્દર સિંહ કોર્ટ સમક્ષ આંખ્યે દેખ્યો અહેવાલ અને જુબાની આપવા બચી ગયો.

ફૂલનદેવી અને કોન્સ્ટેબલ બલિન્દર સિંહ પર ગોળીઓ છોડી શેરસિંહ રાણા તેનો સાથી વિકી ભાગી ગયા. આ ઘટનાની જાણ થતાં પોલીસ દોડી આવી. ફૂલનદેવીના મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી આપવામાં આવ્યો. બલિન્દર સિંહને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો. પોલીસે તપાસ શરૂ કરી તે બાદ શેરસિંહ રાણા અને સાથીઓને શોધવાનો આરંભ થયો.

તપાસ કરતાં માલૂમ પડયું કે, શેરસિંહ રાણા અને બીજા ૧૧ જણાએ મળીને ૧૯૮૧માં ફૂલનદેવી દ્વારા આચરવામાં આવેલા હત્યાકાંડનો બદલો લેવા શેરસિંહ રાણા અને તેના સાથીઓએ આ કૃત્ય કર્યું હતું. એવું કહેવાય છે કે, ડાકુરાણી ફૂલનદેવીએ બેહમાઈમાં ૧૭ ઠાકુરોની હત્યા કરી નાખી ત્યારે શેરસિંહ રાણા નાનો બાળક હતો અને એ હત્યાકાંડ એણે પોતાની આંખે નિહાળ્યો હતો. ફૂલનદેવીએ ૧૭ ઠાકુરોને એક લાઈનમાં ઊભા રાખી તેમની પર ગોળીઓ છોડી હતી. આ બદલો ફૂલનદેવીએ એટલા માટે લીધો હતો કે, આ જ ગામના ઠાકુરોએ ફૂલનદેવી પર સામૂહિક બળાત્કાર કર્યો હતો અને તેનો બદલો લેવા ફૂલનદેવીએ હાથમાં બંદક ઉઠાવી ૧૭ ઠાકુરોની હત્યા કરી નાખી હતી. બચપણમાં ઠાકુરોની હત્યા નજરે નિહાળનાર બાળક શેરસિંહ એ ઘટના ભૂલ્યો નહોતો અને વયસ્ક થયા બાદ દિલ્હીમાં એણે ઠાકુરોની હત્યાનો બદલો લેવા ધોળા દહાડે ફૂલનદેવીની હત્યા કરી નાખી હતી.

પોલીસે ત્વરિત પગલાં લઈ શેરસિંહ રાણા સહિત કુલ ૧૨ જણાને પકડી લીધા હતા. દિલ્હીની ક્રાઈમબ્રાંચે શેરસિંહ રાણા સહિત ૧૨ વ્યક્તિઓ સામે કોર્ટમાં હત્યાનું કાવતરું ઘડવા માટે ચાર્જશીટ રજૂ કરી હતી. ૧૨ પૈકી ત્રણને જામીન મળ્યા હતા. એક આરોપીનું ટ્રાયલ દરમિયાન જ મૃત્યુ નીપજ્યું હતું.

અલબત્ત, શેરસિંહ રાણાએ અહીં ચાલાકી કરવા પ્રયાસ કર્યો હતો. એણે હરિદ્વારમાં તેની સામેનો એક કેસ જીવંત રાખવા પ્રયાસ કર્યો હતો અને એવું બતાવવા પ્રયાસ કર્યો હતો કે, ફૂલનદેવીની હત્યાના દિવસે તે દિલ્હીમાં નહીં, પરંતુ હરિદ્વારમાં હતો. શેરસિંહ રાણાએ ચાલાકી એવી કરી કે, હરિદ્વારમાં કોઈ એક ગુનો કરી તેના એક નોકરની ધરપકડ કરાવી હતી. એ નોકરે પોલીસને પોતાની ઓળખ શેરસિંહ રાણા તરીકે આપી હતી. તેનો નોકર લગભગ શેરસિંહ રાણા જેવો લાગતો હતો. પોલીસે તેના નોકરને શેરસિંહ રાણાના નામે જ હરિદ્વારની જેલમાં મોકલી દીધો હતો, પરંતુ શેરસિંહ રાણાનો પોલીસની આંખમાં ધૂળ નાખવાનો પ્રયાસ પકડાઈ ગયો હતો. પોલીસે તપાસ કરતાં માલૂમ પડયું કે, ફૂલનદેવીની હત્યાના દિવસે શેરસિંહ રાણા દિલ્હીમાં જ હતો. જ્યારે હરિદ્વારની જેલમાં પૂરાયેલો વ્યક્તિ શેરસિંહ રાણા નહીં, પરંતુ તેનો નોકર હતો.

દિલ્હી પોલીસની ક્રાઈમબ્રાંચે દિલ્હી કોર્ટ સમક્ષ શેરસિંહ રાણાની વિરુદ્ધ કુલ ૧૭૨ સાક્ષીઓ રજૂ કર્યા હતા, પરંતુ આ કેસમાં મોટી પીછેહઠ ત્યારે થઈ જ્યારે શેરસિંહ રાણા તા. ૧૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૦૪ના રોજ દિલ્હીની તિહાડ જેલમાંથી ભાગી છૂટયો. તપાસ કરતાં માલૂમ પડયું કે, વારાણસી જેલમાં રહેલા કેદી સુભાષ ઠાકુરે શેરસિંહ રાણાને ફરાર થવામાં મદદ કરી હતી. પ્લોટ એવો ગોઠવ્યો કે,કોઈ એક અન્ય કેસમાં શેરસિંહ રાણાને હરિદ્વારની કોર્ટમાં હાજર થવા લઈ જવામાં આવે ત્યારે જ ભાગી જવું. ઉત્તર પ્રદેશનો જ એક પોલીસ કોન્સ્ટેબલ સંદીપ તેમાં ચાવીરૂપ માણસ હતો. કોઈ એક કેસમાં શેરસિંહ રાણાને હરિદ્વારની કોર્ટમાં હાજર કરવા તે શેરસિંહ રાણાને લેવા દિલ્હીની તિહાડ જેલમાં આવ્યો હતો અને શેરસિંહ રાણાનો કાયદેસરનો કબજો લઈ તે હરિદ્વાર લઈ જવા નીકળ્યો હતો. અગાઉની ગોઠવણ પ્રમાણે રસ્તામાંથી જ પોલીસ કોન્સ્ટેબલની મદદથી જ શેરસિંહ રાણા ભાગી ગયો હતો.

પોલીસના હાથમાંથી છટકી ગયા બાદ શેરસિંહ રાણા બાંગલાદેશ જતો રહ્યો હતો અને બાંગલાદેશના ખુલના ખાતે સંજય નામ ધારણ કરી એક મકાનમાં ભાડેથી રહેવા લાગ્યો હતો. કેટલોક સમય ત્યાં રોકાયા બાદ તે દુબઈ જતો રહ્યો. દુબઈથી તે કાબુલ-અફઘાનિસ્તાન ગયો. કાબુલમાં સત્તાવાળાઓને તેણે એમ સમજાવ્યું કે, “હું અમારા પૂર્વ રાજા પૃથ્વીરાજ ચૌહાણની સમાધી શોધવા આવ્યો છું અને તેમનાં અસ્થિ મારે ભારત લઈ જવા છે.” એવી રજૂઆત પછી તે કંદહાર, હેરાત અને ગઝની પણ ગયો હતો. એ વખતે આ વિસ્તારોમાં તાલિબાનોનું શાસન હતું.

અલબત્ત, ભારતના પડોશી દેશોમાં તે ઝાઝું રહી શક્યો નહીં. દિલ્હી પોલીસ તેની શોધ ચલાવી જ રહી હતી. છેવટે સર્વેલન્સના આધારે દિલ્હી પોલીસની સ્પેશિયલ ટુકડીએ તેને કોલકાતાથી ઝડપી લીધો અને દિલ્હી લાવી ફરી કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરી જેલમાં પૂરી દીધો. પોલીસે તેની પાસેથી જે પાસપોર્ટ જપ્ત કર્યો તે તેણે સંજય ગુપ્તાના નામે લીધો હતો. એની પાસેથી એક સેટેલાઈટ ફોન પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યો જે તેણે ઢાકામાંથી ખરીદ્યો હતો.

આવા શેરસિંહ રાણાને ડાકુરાણી ફૂલનદેવીની હત્યા માટે દિલ્હીની પતિયાલા હાઉસ કોર્ટે દોષિત જાહેર કર્યો છે. તેને શું અને કેટલી સજા ફરમાવવામાં આવે છે તે કાલે તા. ૧૨મી ઓગસ્ટે જાહેર થશે. વેરની વસૂલાતની આ કથા એક થ્રીલર જેવી છે.