વિશ્વના અતિવિકસીત ગણાતા પશ્ચિમના દેશોએ ભારતની જટિલ રાજનીતિને સમજવામાં ભૂલ કરી એ પછી મોડે મોડે સુધારી પણ ખરી. ગોધરા પછીની ઘટનાઓ બાદ અમેરિકાએ તે વખતના મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને વિઝા આપવા ઇન્કાર કરી દીધો હતો. પરંતુ હવે પૂર્ણ બહુમતી સાથે કેન્દ્રમાં સત્તા હાંસલ કરનાર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી માટે ખુદ અમેરિકાએ જ રેડકાર્પેટ પાથરવી પડે તેવી પરિસ્થિતિ પેદા થઇ છે. યુ.કે.એ તો આ ભૂલ વહેલાં સુધારી લીધી હતી. અમેરિકાએ ભૂતકાળની ચર્ચામાં પડયા વગર જ વડાપ્રધાન મોદીને વોશિંગ્ટનમાં આવકારવા તૈયારીઓ કરી લીધી છે. ભારત એક વિશાળ જનસંખ્યા ધરાવતો લોકતાંત્રિક દેશ છે અને અમેરિકા જેવો એક લોકતાંત્રિક દેશ બીજા દેશના એક રાજ્યમાં લોકતાંત્રિક પદ્ધતિએ ચૂંટાયેલા જનપ્રતિનિધિને વિઝા ના આપવાનો નિર્ણય કરીને લોકતંત્રને જ આદર કરવાનું ભૂલી ગયો હતો. અમેરિકી સરકારને ભારતના ભીતરી હવામાનથી વાકેફ નહીં કરવાની ભૂલ બદલ ભારત ખાતેના અમેરિકી રાજદૂત નેન્સી પોેવેલનો ભોગ લઇ એ ભૂલ સુધારી લીધી હતી.

અમેરિકા આત્મખોજ કરે

ગોધરાની ઘટનાઓ બાદ ગુજરાતમાં થયેલા હત્યાકાંડને માનવ અધિકારનો મુદ્દો બનાવી અમેરિકા નરેન્દ્ર મોદીને વિઝા આપવા ઇન્કાર કરતું હતું. પરંતુ અમેરિકા જે માનવહક્ક માટે મોદીને જવાબદાર ઠેરવતું હતું તે અમેરિકા ખુદ એ વાત ભૂલી જાય છે કે ગોધરાકાંડ પછીની ઘટનાઓ માટે મોદીને ક્લીન ચીટ મળેલી છે. જ્યારે અમેરિકા એ વાત પણ ભૂલી જાય છે કે બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન અમેરિકાએ હિરોશિમા અને નાગાસાકી પર હાઇડ્રોજન બોમ્બ ફેંકીને થોડીક જ મિનિટોમાં ૧૦ લાખ નિર્દોષ નાગરિકોની હત્યા કરી નાંખી હતી. તે પછી વિયેતનામમાં તેવા બોમ્બ ઝીંકીને હજારો નિર્દોષ નાગરિકોને મારી નાંખ્યા હતા. અમેરિકી સૈનિકોએ સેંકડો વિયેતનામી સ્ત્રીઓને ગર્ભવતી બનાવી દીધી હતી. અમેરિકાએ બે-બે વાર આક્રમણ કરીને લાખો ઇરાકીઓની હત્યા કરી નાંખી હતી. એ અમેરિકાને માનવ અધિકારોની વાત કરવાનો અધિકાર કોણે આપ્યો?

અમેરિકાનો વેપાર
ખેર!

અમેરિકાને ભારત સાથે સંબંધ સુધારવામાં હવે રસ એટલા માટે પડયો છે કે ભારત તેના માટે એક મોટું બજાર છે. ભારતના લોકો રોજ લાખ્ખો લીટર કોકાકોલા, પેપ્સી કે જે અમેરિકન પીણું છે તે ગટગટાવે છે. અમેરિકાને વોલ માર્ટ ભારતમાં ઘૂસાડવું છે. અમેરિકાને ફોર્ડ જેવી મોટરકારો ભારતમાં વેચવી છે. તેની ન્યુક્લિયર ઉર્જા ટેકનોલોજી અને શસ્ત્રો ભારતને વેચવા છે. અમેરિકાનું આખું અર્થતંત્ર જ યુદ્ધ પર નભે છે. અમેરિકાને તેના શસ્ત્રો વેચવા કોઇને કોઇ દેશમાં યુદ્ધ જારી રહે તે જરૂરી છે. ધંધાની બાબતમાં અમેરિકા એક ખંધો દેશ છે. ભારતના લાખ્ખો લોકો આજે પણ અમેરિકામાં રહી અમેરિકાના અર્થતંત્રમાં યહૂદીઓ પછી સહુથી મોટું યોગદાન આપે છે. તેમ છતાં મુંબઇની વિઝા કચેરી પર ભારતનો અને ખાસ કરીને ગુજરાતનો યુવાન અને તે પણ જો તે ‘પટેલ’અટક ધરાવતો હોય તો તે સહુથી વધુ ઉપેક્ષીત અને અપમાનીત થાય છે. યુએસ ઇમિગ્રેશન ડેસ્ક પર બેસતા અધિકારીઓ પોતાની મરજી મુજબ વિઝા આપે છે અથવા ઇન્કાર કરે છે. એ એક વિચિત્રતા છે કે અમેરિકા ભૂતકાળમાં પરવેઝ મુશર્રફ જેવા સરમુખત્યારને આવકારી ચૂક્યું છે પરંતુ ભારતમાં લોકતાંત્રિક રીતે ચૂંટાયેલા મુખ્યમંત્રીને વિઝા આપવાનો ઇન્કાર કરી ચૂક્યું છે. પણ હવે સમય બદલાયો છે. આ જ ટ્રીટમેન્ટ હવે “અમેરિકાની મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓ અને ભારતમાં વેપાર કરવા માંગતી કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓ સાથે થવી જોઇએ. ભારતના નાનામાં નાના ગામના યુવાનનું અપમાન કરવાનો અધિકાર કોઇને નથી.

બ્રિટિશ વડાપ્રધાન

બીજી નોંધનીય વાત એ છે કે, બ્રિટનના વડાપ્રધાન ડેવિડ કેમરોને ગ્લાસગો તા.૨૩ જુલાઇથી બ્રિટનમાં શરૂ થનારા આંતરરાષ્ટ્રીય રમતોત્સવમાં હાજરી આપવા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને આમંત્રણ આપ્યું છે. આ ગેમ્સ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ તરીકે ઓળખાય છે. વડાપ્રધાન મોદીએ હજુ આ આમંત્રણ અંગે કોઇ પ્રતિભાવ આપ્યો નથી. એ યાદ રહે કે, લોકસભાની ચૂંટણીના પરિણામો આવી ગયા બાદ તા.૧૬મી મે ના રોજ નરેન્દ્ર મોદીને સહુ પ્રથમ અભિનંદન આપનારા બ્રિટનના વડાપ્રધાન ડેવિડ કેમરોન હતા. એ જ રીતે ૨૦૦૨ની ગોધરાની ઘટનાઓ બાદ નરેન્દ્ર મોદી સાથે સહુથી પહેલાં વાર્તા સેતુ સ્થાપનાર પણ બ્રિટિશ વડાપ્રધાન ડેવિડ કેમરોન હતા. મોદી સાથેના બોયકોટનો અંત તેમણે જ સહુથી પહેલાં આણ્યો હતો. યુ.કે.ના નવી દિલ્હી ખાતેના હાઇકમિશનર જેમ્સ લેવાન પણ ૨૦૧૨માં એ વખતના મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને મળવા ગાંધીનગર આવ્યા હતા.

બીબીસીનું વલણ

અલબત્ત, એ જ બ્રિટનમાં જ્યારે નરેન્દ્ર મોદીના ઉદયની કથાનું ન્યૂઝ કવરેજ કરવામાં આવે છે ત્યારે આ આખીયે વાતને સંવેદનશીલ બનાવવા માટે બીબીસી ઇરાદાપૂર્વક પ્રયત્નશીલ રહે છે. એ કાર્યક્રમનું એન્કરીંગ યુવાન, સુંદર, મુસ્લિમ યુવતીઓને સોંપે છે. ‘ધી ટેલિગ્રાફ’ ના એક અહેવાલમાં આ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ અહેવાલ પ્રમાણે ગયા એપ્રિલ માસમાં ચૂંટણી ઝુંબેશ એની પરાકાષ્ઠાએ હતી ત્યારે અત્યંત સંવેદનશીલ એવા ઉત્તર પ્રદેશમાંથી બીબીસી માટે મિશેલ હુસેન નામની મુસ્લિમ યુવતી રિર્પોિંટગ કરતી હતી. એ વખતે બીબીસીએ લંડનના સ્ટુડિયોથી જાહેરાત કરી હતી કે “ધીસ ઇઝ બીબીસી. મિશેલ હુસેન રિપોર્ટસ ઇન્ડિયાઝ મોસ્ટ પોપ્યુલર સ્ટેટ, ઉત્તરપ્રદેશ, ઓન હાઉ ઇન્ડિયાઝ મુસ્લિમ વોટ કુડ અફેક્ટ ધી ઇલેક્શન” મિશેલ હુસેન બીબીસીની માનીતિ પત્રકાર છે. એ જ રીતે ચૂંટણીના પરિણામો પછી પણ મોદીના વિજય વૃત્તાંતોનું કવરેજ યાલ્દા હકીમ નામની બીજી એક સુંદર મુસ્લિમ યુવતીને સોંપવામાં આવ્યું હતું. તેણે બીબીસી ૨ ના “ન્યૂઝનાઇટ” પ્રોગ્રામ માટે રિર્પોિંટગ કર્યું હતું. તેણે નરેન્દ્ર મોદીને ચૂંટાયા બાદ પણ વિવાદાસ્પદ વ્યક્તિ કહ્યા હતા અને અગાઉ બ્રિટનમાં રહેતા કેટલાક મોદી વિરોધી વ્યક્તિઓના ઇન્ટરવ્યૂ કર્યા હતા. બીબીસીના આ અભિગમ સામેે બ્રિટનમાં જ રહેતા મૂળ ભારતીય મૂળના બ્રિટિશ સાંસદ પ્રીતિ પટેલે વિરોધ કર્યો છે. તેમણે બીબીસીના નરેન્દ્ર મોદી માટેના વલણ વિશે બીબીસી ડાયરેક્ટર જનરલ ટોની હોલને એક પત્ર લખી બીબીસીના ટોનનો વિરોધ કર્યો છે. બીબીસીના ‘ન્યૂઝ નાઇટ’ કાર્યક્રમના એડિટરે શ્રીમતી પ્રીતિ પટેલના પત્રનો લાંબો જવાબ આપી તેમણે કરેલા આક્ષેપોને ફગાવી દીધા છે. આ જવાબથી નારાજ શ્રીમતી પ્રીતિ પટેલ ઈગ્લેન્ડમાં રહેતા ભારતીયોને હાકલ કરી બીબીસીના વડાને પત્રો લખીને નરેન્દ્ર મોદી પ્રત્યેના બીબીસીના વલણનો વિરોધ કરવા જણાવ્યું છે.

લોકતંત્રનું અપમાન

શ્રીમતી પ્રીતિ પટેલે જણાવ્યું છે કે બીબીસીએ તેના નિમ્ન કક્ષાના પત્રકારત્વ માટે શરમાવું જોઇએ. વળી બીબીસીએ જે રીતે મને જવાબ આપ્યો છે તે વિશ્વના એક મોટામા મોટા લોકતાંત્રિક દેશને જે રીતે ચીતરવામાં આવી રહ્યો છે તે એક રીતે લોકતંત્રનું જ અપમાન છે. બીબીસી પર ભારતની ચૂંટણીઓનું કવરેજ કરનાર યાલ્દા હકીમ ૩૧ વર્ષની વયની અફઘાન યુવતી છે. તેનું પરિવાર અફઘાનથી ભાગીને પાકિસ્તાન જતું રહ્યું ત્યારે તે નાનકડી બાળકી હતી. તે પછી તેનો પરિવાર ઓસ્ટ્રેલિયામાં સ્થાયી થયો. અહીં યાલ્દા હકીમે પત્રકારત્વનો અભ્યાસ કર્યો અને હવે તે બીબીસીની પત્રકાર છે. યાલ્દાએ તેના કવરેજમાં મોદી વિરુદ્ધ સહી કરનાર અને બ્રિટનમાં રહેતા અનેક લોકોના ઇન્ટરવ્યૂઝ કર્યા હતા જેથી તેઓ મોદીની છબી બગાડી શકે. બ્રિટિશ સાંસદ પ્રીતિ પટેલ કહે છે કે, “યાલ્દા હકીમ ભારત માટેની નિષ્ણાત છે જ નહીં.” આવા સમાચારોની બાબતમાં બીબીસી ખુદ વિવાદાસ્પદ રહ્યું છે. ગમે તે કારણોસર વર્ષોથી ‘ફ્રીડમ ઓફ પ્રેસ’ ના નામે તે ભારતની છબી ખરડવા પ્રયત્નશીલ રહ્યું છે. બ્રિટનના વડાપ્રધાન ડેવિડ કેમરોન મોદીને મિત્ર બનાવવા થનગને છે ત્યારે એ જ દેશનું સ્વતંત્ર કોર્પોરેશન ગણાતું બીબીસી જુદો જ રાગ આલાપી રહ્યું છે. આને ફ્રીડમ ઓફ પ્રેસ કહેવું કે ફ્રીડમ ફોર પ્રેજ્યૂડાઇસ?’