૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણી ભારતની રાજનીતિના ઇતિહાસમાં સહુથી વધુ ઉત્તેજના અને નાટકીય ઘટનાઓથી ભરપૂર હશે. ચૂંટણીઓ થવાને હજુ એક વર્ષની વાર છે, પરંતુ ભારતીય જનતા પાર્ટીના વડા પ્રધાનપદના સંભવિત ઉમેદવાર નરેન્દ્ર મોદીએ દેશભરમાં ચૂંટણીલક્ષી સભાઓ સંબોધવા માંડી છે. આઝાદીનાં ૬૬ વર્ષ બાદ પહેલી જ વાર રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ નરેન્દ્ર મોદીને ભાજપાનો ચહેરો બનાવી આ દેશમાં હિન્દુ કાર્ડ ઉતારી રહ્યું છે. સંઘનો આ પ્રયોગ સફળ થશે તો ૨૦૧૪ પછીનું ભારત એક અલગ તરાહનું હશે. સંઘનો આ પ્રયોગ નિષ્ફળ જશે તો હિન્દુત્વનો મુદ્દો આ દેશની રાજનીતિ માટે માત્ર અતીતનો વિષય બની જશે.
નરેન્દ્ર મોદી એક તરફ ” મૈં હિન્દુ રાષ્ટ્રવાદી હૂં” ના નારા સાથે દેશમાં આહલેક જગાવી રહ્યા છે ત્યારે કોંગ્રેસ ચૂપચાપ દેશના કરોડો ગરીબો માટે ખાદ્ય સુરક્ષા કાનૂન લાવી ભૂખ્યાઓને રોટલો આપવાના ફૂડ સિક્યોરિટીનું મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્ડ ખેલી રહ્યું છે. આ તો બે મોટા રાષ્ટ્રીય પક્ષોની વાત થઈ. તેની સાથે સાથે મુલાયમસિંહ યાદવ, લાલુ પ્રસાદ યાદવ, નીતીશકુમાર, માયાવતી જેવાં નેતાઓ પછાત જાતિઓનાં કાર્ડ ઉતારવાની તૈયારી કરી રહ્યાં છે. જયલલિતા અને કરુણાનિધિ તમિલ કાર્ડના સહારે ચૂંટણીઓ જીતવા માંગે છે. મમતા બેનરજી ગરીબોનાં હમદર્દ બની ચૂંટણીઓ જીતવા માંગે છે. જમ્મુ અને કાશ્મીરના નેતાઓ જાહેરમાં ગમે તે બોલતા હોય, પરંતુ અંદરથી અલગતાવાદના હમદર્દ બની ચુંટણી જીતવા માંગે છે.
આ પરિપ્રેક્ષ્યમાં દિલ્હીમાં શું ચાલે છે તે જોઈએ. દિલ્હીસ્થિત ગુરુદ્વારા રકાબગંજ રોડ પર ૧૫ નંબરનો બંગલો આજકાલ અત્યંત વ્યસ્ત છે. આ મકાનમાં કેટલુંક નવું બાંધકામ પણ ચાલી રહ્યું છે. આ બંગલામાં પરવાનગી વગર કોઈનેય પ્રવેશ નથી. આ બંગલાની અંદર કોંગ્રેસનો વોર રૂમ છે. એમાં ૨૦૧૪ની ચૂંટણીઓની વ્યૂહરચના તૈયાર થઈ રહી છે. કોંગ્રેસનો વોર રૂમ અત્યંત આધુનિક ટેક્નોલોજીથી સજ્જ છે. દેશના કોઈ પણ હિસ્સામાં ચાલતી ઘટનાઓનું અહીં વીડિયો રેકોર્ડિંગ સતત થતું રહે છે. કોઈ પણ ઘટના બાદ તે પછી તાત્કાલિક કાર્યવાહી શું કરવી તેના સંદેશ પલકવારમાં અહીંથી કાર્યકર્તાઓને મોકલી શકાય છે. ૨૦૦૯ની ચૂંટણીઓની રણનીતિ પણ અહીંથી જ નક્કી થઈ હોઈ કોંગ્રેસનો આ વોરરૂમ લકી ગણાય છે. આ વોરરૂમના લીડર રાહુલ ગાંધી છે. લોકસભાના સંભવિત ઉમેદવારો અંગેના ફીડબેક અહીં લેવામાં આવી રહ્યા છે. કેટલાક નિરીક્ષકોને વિવિધ મતવિસ્તારોમાં મોકલવામાં આવ્યા છે. તેઓ પોતાના રિપોર્ટ્સ આગલા મહિનાના અંત સુધીમાં આપી દેશે. ૨૦૧૪ની ચૂંટણી માટે કોંગ્રેસ એક નવા નારાની ખોજ કરી રહી છે. કોંગ્રેસ આ વખતે ગરીબોની સાથે મધ્યમ વર્ગને પણ જોડવા માંગે છે. આ માટે દેશની જાણીતી પબ્લિક રિલેશન્સ અને એડ. કંપનીઓની પણ સહાયતા લેવામાં આવી રહી છે. પક્ષે જેએનએમ સાથે ચૂંટણી પૂર્વેનું ગઠબંધન કરી પોતાની તાકાત વધારી છે. ગઈ લોકસભાની ચૂંટણી વખતે ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી યોજના અને ખેડૂતોનાં દેવાં માફી યોજનાથી કોંગ્રેસને ફાયદો થયો હતો. આ વખતે ખાદ્ય સુરક્ષા યોજના અને ‘આપ કા પૈસા આપ કે હાથ’ યોજના પર કોંગ્રેસનો મદાર છે.
ભારતીય જનતા પાર્ટીની ચૂંટણી ઝુંબેશનો બધો જ મદાર એકમાત્ર નરેન્દ્ર મોદી પર છે. અને નરેન્દ્ર મોદીનો બધો જ મદાર હિન્દુ કાર્ડ પ્લસ વિકાસ કાર્ડ પર છે. તેઓ દેશ સમક્ષ ગુજરાતના વિકાસ મોડેલને એક નમૂના તરીકે પેશ કરી દેશને ગુજરાત જેવો સમૃદ્ધ બનાવી દેવાની યોજના પર આગળ વધી રહ્યા છે. મોદી અત્યારે તો ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી છે પણ દિલ્હીમાં તેમની ટીમ હવે આકાર લઈ રહી છે. પક્ષની અંદર કેટલાકની નારાજગીના કારણે તેમને મુશ્કેલીઓ નડી રહી છે, પરંતુ વિરોધીઓને પણ મોદીની લાઈનમાં આવ્યા વિના છૂટકો નથી. ભાજપાનો ચૂંટણી ‘વારરૂમ’ હજુ બનવાનો બાકી છે. હાલ તો ભિન્ન ભિન્ન મોરચાઓ પર સેનાપતિઓની નિમણૂકો થઈ રહી છે. અલબત્ત, પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય ઉપપ્રમુખ મુખ્તાર અબ્બાસ નકવી કહે છે : “ચૂંટણીઓ ગમે ત્યારે થાય અમે તૈયાર છીએ. ” આમ તો ગોવામાં પક્ષની રાષ્ટ્રીય કારોબારી મળી ત્યારથી જ ચૂંટણીની તૈયારીઓને આખરી ઓપ આપવાની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. નરેન્દ્ર મોદી પ્રખર હિન્દુવાદના કાર્ડ પર ઝુંબેશ ચલાવશે. સાથે સાથે રામમંદિરનો મુદ્દો પણ ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે. આ અભિયાન માટે એક ડઝન ચૂંટણી ટીમો બનાવવામાં આવી રહી છે. ભાજપા આ ચૂંટણીઓમાં યુવાન મતદારોને આકર્ષવા પ્લાન્સ બનાવી રહી છે. સોશિયલ મીડિયાનો તે ભરપૂર ઉપયોગ કરવા માંગે છે. સમાજના ઓપિનિયન બિલ્ડર્સ જેવા કે વકીલો, ડોક્ટરો અને ઇજનરોને પણ આ અભિયાનમાં સામેલ કરવા પ્રયાસ થશે. ભાજપા મોદીને એક બ્રાન્ડના રૂપમાં પેશ કરશે. મુંબઈ જેવાં શહેરોમાં તો મોદીના ચહેરાવાળા ‘મૈં હિન્દુ રાષ્ટ્રવાદી હૂં’ ના સૂત્ર સાથેનાં પોસ્ટરો લગાડવામાં આવી રહ્યાં છે. દેશના ખૂણેખૂણે પ્રચાર બેનરો પર એકમાત્ર મોદીનો ચહેરો જ મુખ્ય હશે. ગઈ ચૂંટણી વખતે ભાજપાનો વોરરૂમ પક્ષના મહાસચિવ અનંતકુમારનો બંગલો હતો. આ વખતની જગ્યા હજુ નક્કી થઈ નથી.
કોંગ્રેસની વ્યૂહરચના નક્કી કરનારાઓમાં એક તો કેન્દ્રિય ગ્રામીણ મંત્રી જયરામ રમેશ હશે. તેઓ સલાહકારની ભૂમિકામાં છે. બીજા એ. કે. એન્ટની છે. તેમને યુપીએ -૩ ના નવા સહયોગીઓ શોધવાની કામગીરી સોંપવામાં આવી છે. ત્રીજા દિગ્વિજયસિંહ છે તેઓ પ્રચારની રણનીતિને અંતિમ સ્વરૂપ આપી રહ્યા છે. એ સિવાય ચૂંટણી ઢંઢેરામાં આપવામાં આવનાર વાયદાઓનો પ્રચાર કરવાનું તથા ચૂંટણીના નારા નક્કી કરવાની જવાબદારી તેઓ નિભાવી રહ્યા છે. મનીષ તિવારી સરકારની ઉપલબ્ધિઓનો પ્રચાર કરશે અને વિરોધીઓને જવાબ આપવાનું કામ કરશે. પક્ષના પ્રચાર તંત્રની કમાન અજય માકનને સોંપવામાં આવી છે. તેઓ મીડિયા સેલના વડા રહેશે. સોશિયલ મીડિયા પર વિપક્ષને કાઉન્ટર કરશે. પ્રવક્તાઓને માર્ગદર્શન આપશે. ૨૦૧૪ની ચૂંટણીઓની કમાન ભલે રાહુલ ગાંધી પાસે હોય, પરંતુ તેની પર નજર છેવટે તો પક્ષનાં પ્રમુખ શ્રીમતી સોનિયા ગાંધીની જ રહેશે. સોનિયા ગાંધીના રાજકીય સલાહકાર અહેમદ પટેલ કોર કમિટીના સભ્ય અને મુખ્ય રણનીતિકાર રહેશે.
ગુજરાતના પૂર્વ સાંસદ મધુસૂદન મિસ્ત્રીને લોકસભાની ચૂંટણીમાં જીતી શકે તેવા ઉમેદવારોની તલાશ કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. તેઓ અત્યંત ગુપ્ત રીતે આ કામ કરી રહ્યા છે.
ભાજપાની રણનીતિ નક્કી કરી રહેલા નેતાઓમાં ગુજરાતના અમિત શાહ મુખ્ય છે. તેઓ નરેન્દ્ર મોદીના એકદમ વિશ્વાસુ છે. તેમને હાલ ઉત્તરપ્રદેશના પ્રભારી બનાવવામાં આવ્યા છે. તેઓ ચૂંટણી મેનેજમેન્ટમાં કુશળ છે. મતોનું ધ્રુવીકરણ કરાવી શકે છે. એ જ રીતે અરુણ જેટલી પણ મોદીના વિશ્વાસુ સાથી છે. અરુણ જેટલી પણ ચૂંટણી મેનેજમેન્ટમાં નિષ્ણાત છે. સંશાધનોની પ્રાપ્તિથી માંડીને બીજા પક્ષોને સાથે લાવવાની કામગીરી તેઓ બજાવશે. રામલાલ પક્ષના મહાસચિવ છે અને તેઓ ભાજપા અને સંઘ વચ્ચેના સમન્વયનું કામ કરશે. મુરલી મનોહર જોશીને ચૂંટણી ઢંઢેરો તૈયાર કરવાનું કામ અપાઈ રહ્યું છે. ચૂંટણી માટે દેશભરમાં સંગઠનને સજ્જ રાખવાની કામગીરી તેમને સોંપવામાં આવી છે. પક્ષના પ્રવક્તા મુખ્તાર અબ્બાસ નકવી પ્રચાર સામગ્રી તથા નારાઓ તૈયાર કરવાની કામગીરી કરશે. દેશભરના મુસલમાનોને પક્ષની નજીક લાવવાની જવાબદારી પણ તેમને સોંપવામાં આવી છે. જે.પી. નડ્ડા છત્તીસગઢની વિધાનસભાની ચૂંટણીની જવાબદારી સંભાળી રહ્યા છે. તેમને ડોક્ટરો, એન્જિનિયરો,વકીલો તથા શિક્ષકો જેવા બુદ્ધિજીવીઓને પક્ષ સાથે જોડવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. સંઘમાંથી ભાજપામાં મોકલવામાં આવેલા મુરલીધર રાવને પક્ષમાં વધુ ને વધુ યુવાનો જોડાય તે માટેની કામગીરી કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. તેમની સાથે સ્વદેશી જાગરણ મંચની ટીમ પણ જોડાશે. મોદીની કોરટીમમાં અમિત શાહ, રામલાલ, અરુણ જેટલી, મુરલીધર રાવ, મુખ્તાર અબ્બાસ નકવી, સુધાંશુ ત્રિવેદી, જે.પી. નડ્ડા, ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન, સ્મૃતિ ઈરાની તથા નિર્મલા સીતારમન હશે. રાજનાથસિંહ, સુષ્મા સ્વરાજ, એલ. કે. અડવાણી, અરુણ જેટલી દેશભરમાં ચૂંટણી સભાઓને સંબોધશે.
Leave a Reply