Devendra Patel

Journalist and Author

Date: January 24, 2014

બોલવામાં વિવેકને બાજુએ રાખતાં બદતમીઝ નેતાઓ

મેનકા, મણિશંકર ઐય્યર અને કુમાર વિશ્વાસે દેશની રાજનીતિને નિમ્નસ્તરે લાવી દીધી છે

લોકસભાની ચૂંટણી આવે તે પહેલાંની રાજનીતિમાં રીતસરનું વાક્યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું છે. દેશના નેતાઓએ હવે ગાળાગાળી કરવાની જ બાકી રાખી છે. મેનકા ગાંધી, મણિશંકર ઐય્યર અને કુમાર વિશ્વાસનાં ઉચ્ચારણોએ તમામ મર્યાદા નેવે મૂકી દીધી છે.

બોલવામાં વિવેકને બાજુએ રાખતાં બદતમીઝ નેતાઓ

મેનકા ગાંધી

મેનકા ગાંધી છે નહેરૂ- ગાંધી પરિવારનાં, પરંતુ સોનિયા ગાંધી કરતાં વધુ હતાશ લાગે છે. પુત્ર વરૂણને પ્રોજેક્ટ કરવા માટે, અથવા ભાજપના રાષ્ટ્રીય એકમમાં પુત્રને કોઈ મોટો હોદ્દો અપાવવા માટે તાજેતરમાં બોલ્યાં કે, ”રાહુલ ગાંધી ‘ચીડિયા’ છે (પક્ષી) છે. પ્રિયંકા ગાંધીનો કોઈ કરિશ્મા કે ગ્લેમર ચાલવાનાં નથી. ૪૦ ચોરોના અધ્યક્ષ બનવાથી કોંગ્રેસને બચાવી શકાશે નહીં.”

એ વાત સાચી કે કોંગ્રેસ અત્યારે એના સમયકાળની સહુથી વધુ કમજોર પરિસ્થિતિમાં છે, અને ૧૨૫ વર્ષ જૂની પાર્ટી એના અસ્તિત્વની લડાઈ લડી રહી છે, પરંતુ મેનકા ગાંધીએ પહેલી જ વાર એક પારિવારિક મર્યાદા તોડી છે. બીજા નેતાઓ તો ગમે તે બોલે પરંતુ મેનકા ગાંધીએ પોતાના સગા ભત્રીજા, પોતાની સગી ભત્રીજી અને ભાભી માટે જે શબ્દો વાપર્યા છે તે દર્શાવે છે કે ,મેનકા ગાંધીને ભારતીય સંસ્કૃતિ અને મૂલ્યોનું કોઈ જ શિક્ષણ મળ્યું નથી. ભૂતકાળમાં મેનકા ગાંધીના પુત્ર વરૂણે એક કોમના હાથ કાપી નાંખવાની હિંસક વાત કરી હતી, તેમ છતાં તેમને આજ સુધી ભાજપામાં તેને મહત્ત્વનું સ્થાન મળ્યું નથી. બીજી બાજુ આજ સુધી સોનિયા ગાંધી, રાહુલ ગાંધી કે પ્રિયંકા ગાંધીએ કેટલાક નેતાઓ દ્વારા તેમની પર થયેલા વ્યક્તિગત આક્ષેપોનો કોઈને પણ જવાબ આપ્યો નથી. મેનકા ગાંધીએ સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધી માટે ‘મા-બેટા’ શબ્દ વાપર્યો, પરંતુ ભારતમાં જન્મેલા મેનકા ગાંધી શું એ વાત ભૂલી જાય છે કે, પોતાના પુત્ર વરૂણ, પોતાના જ ભત્રીજા રાહુલ અને પ્રિયંકાના શરીરમાં એક જ રક્ત વહે છે. વળી તેઓ સ્વયં તેમના કાકી છે. પોતાના પુત્ર કે પુત્રી સમાન સંતાનો માટે ‘ચીડિયા’ અને ‘ગ્લેમર’ જેવા શબ્દો વાપરીને તેમણે રાજનીતિને નિમ્ન કક્ષાએ લાવી દીધી છે. લાગે છે કે, મેનકા ગાંધીએ વર્ષો પહેલાં બનેલી ફિલ્મ ‘ઊંચે લોગ’ જોઈ લેવી જોઈએ. પોતાના ભત્રીજા કે ભત્રીજી માટે ‘ચીડિયા’ કે ‘ગ્લેમર’ શબ્દ પ્રયોજવાના બદલે તેમની નીતિઓની ટીકા કરી હોત તો વધુ બહેતર હતું.

મણિશંકર ઐય્યર

ભારતીય જનતા પાર્ટીએ ગાંધી પરિવારનાં જ વહુના મોઢે ગાંધી પરિવાર સામે બકવાસ કરાવ્યા બાદ કોંગ્રેસે તેનો જવાબ મણિશંકર ઐય્યર મારફતે અપાવ્યો. દિલ્હીમાં કોંગ્રેસ મહાસમિતિની બેઠક વખતે મણિશંકર ઐય્યર એક ન્યૂઝ ચેનલ સાથે વાત કરતાં બોલ્યા કે ”નરેન્દ્ર મોદી એ ચા વેચવી હોય તો અહીં આવે, અમે તેમને સગવડ કરી આપીશું. મોદી ૨૧મી સદીમાં તો પી.એમ. કદી બની શકશે નહીં.” મણિશંકર ઐય્યરનું આ વિધાન સિનિયર રાજનીતિજ્ઞાના મોંઢે શોભે તેવું જરા પણ નહોતું. મોદી એમની કિશોરાવસ્થામાં ચા વેચતા હતા અને મહેનત કરીને રોજી કમાતા હતા, કોઈ ચોરી તો કરતા નહોતા ને ! કોઈ સામાન્ય પરિવારના પુત્રના શ્રમ અને સંઘર્ષનો મહિમા કરવો જોઈએ તેના બદલે આવી ટીકા કરીને મણિશંકર ઐય્યરે પોતાનું જ કદ ઘટાડયું છે. સોનિયા ગાંધી, રાહુલ ગાંધી કે પ્રિયંકા ગાંધી બોલતી વખતે હંમેશા ભાષાનો વિવેક રાખે છે, પરંતુ કેટલાંક ખુશામતીયા નેતાઓ ગાંધી પરિવારને ખુશ રાખવા ગમે તે વિધાનો કરે છે.

ક્યાં છે કવિની તમીઝ?

આમ આદમી પાર્ટીના નેતા અને દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલના પ્રિય સાથી કુમાર વિશ્વાસ એક કવિ છે, પરંતુ અમેઠીમાં જઈ જે ભાષા બોલી રહ્યા છે તે ભાષા કોઈ શિષ્ઠ સાહિત્યકારની કે કવિની નથી. કુમાર વિશ્વાસની ભાષા કોઈ બુદ્ધિમાન રાજનીતિજ્ઞાની પણ નથી. દિલ્હીના પરિણામોથી ગુમાનમાં આવી ગયેલા કુમાર વિશ્વાસને તેમની પાર્ટીએ અમેઠી જઈ રાહુલ ગાંધી સામે ચૂંટણી લડવા મોકલી આપ્યા છે. લોકતંત્રમાં કોઈ ઉમેદવારને ક્યાંયથી પણ ચૂંટણી લડવાનો અધિકાર છે. વર્ષો પહેલા રાજનારાયણસિંહ નામના એક ઉમેદવાર સતત ઈન્દિરા ગાંધી સામે જ ચૂંટણી લડતા હતા, પરંતુ ઈન્દિરા ગાંધી તેમની વિરૂદ્ધ એક હરફ પણ ઉચ્ચારતાં નહોતા. એ રીતે ધરતીપકડ નામના એક મહાશય કાયમ રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ઝંપલાવતા હતા અને હારતા હતા. ઘણાનો ઈરાદો પ્રસિદ્ધિમાં રહેવાનો હોય છે, અને તે માટે તેઓ ગમે તે બોલવા તૈયાર હોય છે. કુમાર વિશ્વાસે અમેઠીમાં સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધી માટે એક ફિલ્મના નીમ્ન ટાઈટલનો ઉપયોગ કર્યો. કુમાર વિશ્વાસ ક્યા કલ્ચરમાંથી આવે છે એની તો ખબર નથી, પરંતુ કોંગ્રેસના કટ્ટર વિરોધી અટલ બિહારી વાજપેયીએ ભાષાની શાલીનતા કદી ત્યજી નહોતી. સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધીની ટીકા કરવા માટે ઘણા મુદ્દાઓ હોઈ શકે છે, પરંતુ મુંબઈની ફિલ્મોમાં બોલાતી ભાષાનો પ્રયોગ કરતા કુમાર વિશ્વાસ કેજરીવાલને જ વધુ નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે.

પહેલેથી જ વિવાદોમાં

 કુમાર વિશ્વાસ પહેલેથી જ વિવાદોમાં ઘેરાયેલા છે. દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણી દરમિયાન એક સ્ટિંગમાં ઝડપાયા હતા. એક કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવા માટે વિમાનમાં બિઝનેસ કલાસની જ ટિકિટ આપવા માગણી કરી હોવાનો તેમની પર આક્ષેપ થયો હતો. એ આક્ષેપ સાચો હોય તો તેઓ ધરાર આમઆદમી નથી. એ વાત જાણીતી છે કે કુમાર વિશ્વાસ કવિ સંમેલનોમાં જાય છે. ૨૦૦૯માં અમદાવાદમાં યોજાયેલા એક કવિ સંમેલનમાં તેમણે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને ‘નીલકંઠ’ તરીકે સંબોધી તેમની પ્રશંસા કરી હતી, અને હવે તેઓ જ મોદીમાં હિંમત હોય તો અમેઠી આવી રાહુલ ગાંધી સામે ચૂંટણી લડે- એવું આહ્વાન આપી રહ્યા છે. તેમનું આ બેવડું વલણ પણ આમઆદમી પાર્ટીની નીતિ સાથે સુસંગત નથી. ખબર પડતી નથી કે કેજરીવાલની એવી તે શું મજબૂરી છે કે, કુમાર વિશ્વાસને પોતાના વિશ્વાસુ સાથી બનાવ્યા છે ? કુમાર વિશ્વાસ કેજરીવાલને ફાયદો કરાવી રહ્યા છે કે નુકસાન તે કેજરીવાલે નક્કી કરી નાંખવાનું છે.

રાજનીતિઃ ગંભીર વિષય

કુમાર વિશ્વાસ અગાઉ પણ લોકોની ધાર્મિક લાગણી દુભાય તેવું બોલી ચૂક્યાં છે. તે માટે તેમને માફી પણ માંગવી પડી હતી, પણ લોકો એમના શબ્દો ભૂલ્યા નથી. ચૂંટણીની તારીખો જાહેર થાય તે પહેલા અમેઠીના મેદાનમાં પહોંચી ગયેલા કુમાર વિશ્વાસ પર ઈંડાં ફેંકાયા છે. તેમની મોટરકાર પર કાળી શાહી ફેંકાઈ છે, છતાં તેમણે ફેંકાફેંકી ચાલુ રાખી છે. કુમાર વિશ્વાસ એ વાત સમજી લે કે, રાજનીતિ એ પુરસ્કાર લઈ શેર શાયરી સંભળાવતા કવિઓનો મંચ નથી. રાજનીતિ એ જનતાના દુઃખ દર્દ સમજવાનો મંચ છે, રાજનીતિ એ લોકોની અપેક્ષાઓ અભિવ્યક્ત કરવાનો મંચ છે. રાજનીતિ એ લોકોની માગણીઓને વાચા આપવાનો અને સત્તા મળે તો એ માંગણીઓ પૂરી કરવાનો મંચ છે. કુમાર વિશ્વાસે લોકસભામાં જવું હોય તો રાષ્ટ્રની સમસ્યાઓને સમજવી પડશે અને તેના ક્યા ઉકેલ તેમની પાસે છે તે વાત લોકોને સમજાવવી પડશે. રાજનીતિમાં શાસકનું પ્રજા પ્રત્યેનું ઉત્તરદાયિત્વ પણ હોય છે. રાજનીતિ એક ગંભીર વિષય છે. રાજનીતિ લોકોને એન્ટરટેઈન કરવાનો વિષય નથી. એન્ટરટેઈન કરવા માટે સલમાનખાન, શાહરૂખખાન, આમીરખાન અને અમિતાભ બચ્ચન છે. કેટરીના કેફ અને માધુરી દીક્ષિત પણ છે. ફિલ્મોમાં ‘દબંગ’ અને રાઉડી રાઠોડ ચાલે, પણ પાર્લામેન્ટમાં નહીં. કુમાર વિશ્વાસે લોકસભામાં જવું હોય તો તેઓ પહેલાં લોકો વચ્ચે ફરે, ક્યાં નાળું બનાવવાની જરૂર છે, ક્યાં રસ્તો બનાવવાની જરૂર છે, કયાં સ્કૂલો બનાવવાની જરૂર છે, કયાં ઉદ્યોગો સ્થાપવાની જરૂર છે, ક્યાં હોસ્પિટલો ઊભી કરવાની જરૂર છે- તેનો પહેલાં અભ્યાસ કરે. તે પછી એ બધા પ્રશ્નો હલ કરવા તેમની પાસે કઈ યોજનાઓ છે, પૈસા ક્યાંથી લાવશે- વગેરે બાબતો લોકોને સમજાવે, કવિતાઓ ગાવાથી લોકોને નાળાં, પુલ, રસ્તા, હોસ્પિટલો, સ્કૂલ કે ઉદ્યોગો મળવાનાં નથી. પરંતુ કવિતામાં મગ્ન આ નવા મસીહાઓને કોણ સમજાવે કે, ‘સિતારોં સૈ આગે આસમાં ઔર ભી હૈ.’

ગુજરાત ગુંડાઓને હવાલે પોલીસ નેતાઓને હવાલે

દિલ્હી ગેંગરેપનું શહેર, તો અમદાવાદ હવે લૂંટ અને હત્યાનું ‘ક્રાઈમ કેપિટલ‘

અમેરિકાનું શિકાગો શહેર એક જમાનામાં ગુનેગારોનું ક્રાઈમ કેપિટલ ગણાતું હતું. અમેરિકાના અંડરવર્લ્ડના માફિયાઓનો તે અડ્ડો હતું. તે પછી ન્યૂયોર્ક ગુનાખોરીનું શહેર બની ગયું. ધોળે દિવસે લોકોને રિવોલ્વરની અણીએ લૂંટી લેવાતા. દસ ડોલર માટે ગોળી મારી દેવાતી. ન્યૂયોર્કની ૪૨મી સ્ટ્રિટ નોટોરિયસ સ્ટ્રિટ ગણાતી, પણ હવે એ બધી ભૂતકાળની વાતો બની ગઈ છે. આજે દેશના વિકાસ મોડેલ તરીકે પેશ થઈ રહેલા ગુજરાતના આર્થિક પાટનગર સમં અમદાવાદ દેશનું નોટોરિયસ ક્રાઈમ કેપિટલ બની રહ્યું છે. દિલ્હી ગેંગરેપ માટે કુખ્યાત છે, તો અમદાવાદ ચોરી, લૂંટફાટ, મર્ડર , દારૂ અને જુગારના અડ્ડા માટે કુખ્યાત છે. અમદાવાદ શહેરમાં રોજ ચારથી પાંચ ઘરફોડ ચોરીઓ થાય છે. દર મહિને એક આંગડિયો લૂંટાય છે. બેંકમાંથી કેશ લઈને બહાર નીકળતો નાગરિક લૂંટાય છે. ઝવેરીઓને ધોળે દહાડે ગોળીથી ઠાર કરી દેવામાં આવે છે.અમદાવાદ જેવા શહેરમાં રોજેરોજ મહિલાઓના દોરા ખેંચાય છે. નાના બાળકોને ઉપાડી જવામાં આવે છે. શહેરમાં રોડ અકસ્માતથી રોજ એક મૃત્યુ નીપજે છે, છતાં રાજ્ય સરકારનું ગૃહખાતું અને ગુજરાતની પોલીસ કંભકર્ણની નીંદર માણે છે.

ગુજરાત ગુંડાઓને હવાલે પોલીસ નેતાઓને હવાલે

આબરુના લીરેલીરા

શહેરના પોશ ગણાતો સેટેલાઈટ વિસ્તાર લૂંટારાઓનું સ્વર્ગ બની ગયો છે. શિવરંજની ચાર રસ્તા પાસે દિવસના સમયે હિતેશ ઝવેરી નામના એક વેપારીની હત્યા કરી દેવાઈ અને રૂ.૧ કરોડ ૯ લાખની રકમ લૂંટી મોટરબાઈક પર આવેલા લુંટારા ભાગી ગયા. આ ઘટનાએ ગુજરાતની કાયદો અને વ્યવસ્થાની આબરૂના લીરેલીરા ઉડાડી દીધા છે. ગુજરાતની પોલીસની આબરૂ ચીંથરેહાલ કરી નાંખી છે. શહેરીજનો અને ખાસ કરીને વેપારીઓ ભયથી થરથર કાંપી રહ્યા છે. થોડા દિવસો પૂર્વે શહેરમાં લાડ સોસાયટી પાસે એક પોઈન્ટબ્લેંક ફાયરિંગ કરી પ્રકાશ સોની નામના એક વેપારીને લુંટારાઓએ મોતને ઘાટ ઉતારી દીધો હતો. તે પહેલાં તા. ૧૦મી ડિસેમ્બર ઘાટલોડિયામાં એક જ્વેલરની હત્યા કરી તેને લૂંટી લેવાયો હતો. તા. ૨ ઓક્ટોબરના રોજ સોલા બ્રિજ પર એક જ્વેલર પર ગોળીબાર કરી લૂંટ ચલાવવામાં આવી હતી. તા. ૧૨ નવેમ્બરના રોજ પ્રહલાદનગર ગાર્ડન પાસે એક યુવાનની ગોળી મારી તેની હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી. તા. ૩ ડિસેમ્બરના રોજ મોટેરા સ્ટેડિયમ પાસે એક વેપારી પર ફાયરિંગ કરી હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી. આનંદનગર પાસેથી ગૂમ થયેલી એક બાળકીનો આજ સુધી કોઈ પત્તો નથી. દિપેશ- અભિષેકના મૃત્યુનું રહસ્ય હજુ ઉકેલાયું નથી. શહેરમાં નોંધાયેલા ગંભીર ગુનાઓની યાદી લાંબી છે.

નેતાઓની સેવામાં

અમદાવાદ શહેર એક જમાનામાં વેપાર- ઉદ્યોગ અને રહેવા માટે સલામત શહેર ગણાતું હતું. રાત્રે ૧૨ વાગે પણ યુવતી એકલી ફરી શકતી હતી. હવે આ જ અમદાવાદ લોહીથી લથપથ છે.પોલીસ પાસે બે જ કામ છેઃ એક તો દારૂ- જુગારના અડ્ડાઓ પાસેથી હપ્તાઓ ઉઘરાવવા અને છેક ‘ઉપર’ સુધી પહોંચાડવા, અને બીજું કામ છે મોટા અધિકારીઓની તથા નેતાઓને સલામો મારવી અને તેમની જ સલામતીમાં વ્યસ્ત રહેવું. તાજેતરમાં જ રાજ્યના ગૃહખાતાના એક ઉચ્ચ અધિકારીને છાતીમાં દુઃખવાની તકલીફ થતા તેમને એક પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. તે વખતે પોલીસનો જબરદસ્ત મોટો કાફલો હોસ્પિટલ પહોંચી ગયો અને મોટા અધિકારીની ખુશામત માટે આખી હોસ્પિટલને પોલીસછાવણીમાં ફેરવી નાંખી હતી. માત્ર સાહેબને ખુશ કરવા આવેલી પોલીસથી હોસ્પિટલના સત્તાવાળા પણ ત્રાસી ગયા હતા. ગુજરાતમાં આજે તો પરિસ્થિતિ એવી છે કે મોટા નેતાઓ અને બડાબડા અધિકારીઓ જ સલામત છે, અને પ્રજા ભગવાન ભરોસે છે.

લોકો જાતે રક્ષણ કરે

અમદાવાદ શહેરની તાજેતરની ઘટનાઓ જોતાં તો એમ લાગે છે કે પ્રજાએ હવે જાતે જ તેમનું રક્ષણ કરવું પડશે. પ્રજાના રક્ષણની જવાબદારી લેવા પોલીસ તૈયાર નથી. કેટલાંક કિસ્સાઓમાં તો પોલીસ ફરિયાદ લેવાની પણ આનાકાની કરે છે. રાત્રીના સમયે પોલીસ ઊંઘતી જણાય છે. જ્યારે પણ પૂછો કે, ઈન્સ્પેક્ટર સાહેબ ક્યાં છે ? તો જવાબ મળે છે કે પેટ્રોલિંગમાં ગયા છે. દિવસના સમયે ‘વહીવટદાર’ ઉઘરાણા માટે ફરે છે. બાકીનાઓ તેમના ઉપરી અમલદારની વરધીઓ પૂરી કરવા માટે ફરે છે. દુનિયાના વિકસીત દેશોમાં, અરે, સિંગાપોર કે બેંગકોક જેવા શહેરમાં પણ કોઈ ઘટના બને ત્રણ મિનિટમાં પોલીસ ઘટના સ્થળે પહોંચી જાય છે. અહીં શિવરંજની ખાતે થયેલી એક કરોડની લૂંટ અને હત્યાના કેસમાં પોલીસને જાણ કર્યા પછી ઘટના સ્થળે પહોંચતા ૨૦ મિનિટ લાગી. તે પછી નાકાબંધી કરતાં દોઢ કલાક લાગ્યો. ત્યાં સુધીમાં તો લુંટારુંઓ સલામત સ્થળે પહોંચી ગયા હતા. શિવરંજની અને નજીકના પોલીસસ્ટેશન વચ્ચે માત્ર બે જ મિનિટનું અંતર છે. આવી ઘટનાઓમાં પોલીસની જવાબદારી ફિક્સ નહીં થાય તો આવી ઘટનાઓ રોજની થઈ પડશે. લુંટારુંઓને ખબર છે કે પોલીસ કશું કરી શકવાની નથી. ગુનેગારોને પકડવાની અને ગુનાઓ ઉકેલવાની કામગીરી પર જ જાણે કે તાળાં લાગી ગયાં છે.

હોસ્પિટલ કે કસાઈખાનું ?

સહુથી દુઃખદ વાત તો એ હતી કે હિતેશ ઝવેરીને બચાવવા લોકોએ મેદાનમાં આવવું પડયું અને તેમ કરવા જતાં લુંટારુંઓના ગોળીબારથી ઘવાયેલા બે નાગરિકોને લોહીલુહાણ હાલતમાં મેડિલિંક નામની એક પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલમાં લઈ જવાયા ત્યારે હોસ્પિટલના સત્તાવાળાઓએ તેમને પહેલાં ૮૦ હજાર રૂપિયા ભરી દેવા કહ્યું. ગુજરાતની પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલો હવે કસાઈખાના બની ગઈ છે. અમેરિકા કે યુરોપ જેવા દેશોમાં પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલોની સારવાર અત્યંત મોંઘી છે, પરંતુ કોઈ પણ નાગરિકને કટોકટીભરી હાલતમાં દાખલ કરવામાં આવે તો તેની તાત્કાલિક સારવાર આપવી અને દર્દીનું જીવન બચાવવું તે તેની પહેલી ફરજ ગણવામાં આવે છે. આવી હાલતમાં દાખલ કરાતા દર્દી પાસેથી વિશ્વની પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલો ગંભીર હાલતમાં આવેલા વ્યક્તિ પાસે પહેલાં પૈસા માંગતી નથી. ગુજરાતની પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલોને કાનૂનના સખ્ત સકંજામાં લાવવાની જરૂર છે. કટોકટીભરી પરિસ્થિતિમાં આવેલા દર્દીની સારવાર કરતાં પહેલાં પૈસા માંગતી હોસ્પિટલોના લાઈસન્સ રદ કરી તેના માલિકોની ધરપકડ કરવી જોઈએ.

કમિશનર રજા પર કેમ ?
ખેર !

આશ્ચર્યની વાત એ છે કે શિવરંજની ખાતે એક કરોડની લૂંટ અને વેપારીની હત્યા બાદ શહેરના પોલીસ કમિશનર શિવાનંદ ઝા અચાનક રજા પર ઉતરી ગયા છે. અત્યારે શહેરને એક મજબૂત પોલીસ નેતૃત્વની જરૂર છે ત્યારે એક ઉચ્ચ અધિકારીનું અચાનક રજા પર ઉતરી જવું તે રહસ્યમય છે. પોલીસ ધારે તો એક રાતમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ કાબૂમાં લઈ શકે છે. અનામત આંદોલન વખતે એક વર્ષથી ગુજરાતમાં રોજ ખંજરબાજી થતી હતી. ગુજરાતની પોલીસ તે ખાળવા નાકામયાબ હતી. દિલ્હીથી તે વખતના વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીએ સુપરકોપ જુલિયો રિબેરોને ગુજરાત મોકલી આપ્યા હતા. જુલિયો રિબેરોએ એક જ રાતમાં ૫૦થી વધુ ખતરનાક ગુનેગારોને ઝડપી લઈ તે તમામને જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દીધા હતા અને બીજા જ દિવસથી શહેરમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ સામાન્ય બની ગઈ હતી. અમદાવાદમાં ગુનાખોરી વધવાનું કારણ પરપ્રાંતથી આવેલા કેટલાક ખતરનાક ગુનેગારો છે. તે બધા ક્યાં વસે છે તેની પોલીસને ખબર છે, પણ ગુજરાતને સલામતી બક્ષવાની પોલીસની ઈચ્છાશક્તિ જ ખતમ થઈ ગઈ છે. પોલીસ જાણે છે કે ”અખબારોને જે લખવું હોય તે લખે, આપણે સાહેબોને અને મંત્રીઓને ખુશ રાખીએ એટલે પત્યું, પછી પ્રજા જાય તેલ લેવા! પ્રજાને મરવું હોય તો મરે, પણ સાહેબોને કાંઈ થવું ના જોઈએ.”

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દેશ સમક્ષ ગુજરાતને એક આદર્શ મોડેલ તરીકે પેશ કરી રહ્યા છે, ત્યારે ગુજરાતનું ગૃહખાતું અને ગુજરાતની પોલીસ મુખ્યમંત્રીને બદનામી મળે તે રીતે ગુજરાતમાં વધતી ગુનાખોરી પ્રત્યે ગંભીર બેજવાબદારી દાખવી રહી છે. મુખ્યમંત્રીએ જાતે જ ગુજરાતમાં કથળતી કાયદો અને વ્યવસ્થાની પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા પહેલાં તો ઉચ્ચ પોલીસઅધિકારીઓ સામે જ સખ્ત પગલાં ભરવાની જરૂર છે. ગુજરાતમાં જ્યાં પણ ગંભીર ગુના બને છે ત્યાં પોલીસ અધિકારીઓની જવાબદારી ફિક્સ કરવાની જરૂર છે. એમ નહીં થાય તો પોલીસની નિષ્કાળજીના કારણે ગુજરાત ગુંડાઓનું ગુજરાત બની જશે.

સ્ટિંગ : ડેન્જરસ વેપન

રેડ રોઝ – દેવેન્દ્ર પટેલ

‘Dial ‘M’ for murder’ વર્ષો પહેલાં આલ્ફ્રેડ હિચકોકની આ ટાઈટલ હેઠળ એક ફિલ્મ આવી હતી, પરંતુ દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે એક ટેલિફોન નંબર દિલ્હીની જનતાને આપ્યો છે. ‘Dial 27357169 for curruption’ અર્થાત્ કોઈ પણ સરકારી અધિકારી કે કર્મચારી લાંચ માંગે તો આ નંબર પર ફોન કરો. કેજરીવાલે એથીયે આગળ વધીને લોકોને જલદી યાદ રહી જાય તેવો ચાર જ આંકડાવાળો નંબર ૧૦૩૧ પણ ભ્રષ્ટાચારીઓને પકડાવવા માટે આપ્યો છે. આ નંબર આપ્યાના પહેલા જ ૩૬ કલાકમાં ૨૩૫૦૦ લોકોએ ફરિયાદ નોંધાવી. દેશમાં ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી હેલ્પલાઈન પબ્લિક માટે પહેલી જ વાર શરૂ કરાઈ છે, પરંતુ સ્ટિંગ થવાના ડરથી અધિકારીઓએ હવે સીધા પૈસા લેવાના બદલે ઓફિસની બહાર દલાલો ઊભા રાખી લાંચ લેવાનું શરૂ કર્યું છે. કરપ્શનની આ જૂની પ્રયુક્તિ છે. આર.ટી.ઓ . ચેકપોસ્ટો પર ખુલ્લેઆમ પૈસા લેવાય છે, પરંતુ વર્ષોથી એ કામ બિનસરકારી દલાલોને ઊભા રાખી ટ્રક ચાલકો પાસેથી રોજ લાખ્ખો રૂપિયા ઉઘરાવવામાં આવે છે.

સ્ટિંગ : ડેન્જરસ વેપન

ખેર, કેજરીવાલે લોકોને જ સ્ટિંગ ઓપરેશન કરવાની સલાહ આપતાં સ્પાય કેમેરા વેચતા દિલ્હીના પાલિકા બજારમાં એકાએક પેનમાં છુપાવવામાં આવેલા જાસૂસી કેમેરાનું એકાએક વેચાણ વધી ગયું છે. દિલ્હીના કોનોટ પ્લેસ વિસ્તારમાં આવેલું પાલિકા બજાર ચીનમાં બનેલાં સસ્તાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સાધનોના વેચાણ માટે જાણીતું છે. એક દુકાનદારના કહેવા પ્રમાણે આમ આદમીની ટોપી પહેરીને આવેલો એક માણસ એક સાથે ૧૦૦ સ્પાય કેમેરા ખરીદી ગયો. બીજા એક દુકાનદારને ત્યાં ૧૫૦ માણસોએ સ્પાય કેમેરા અને વોઈસ રેકોર્ડરની પૂછપરછ કરી. દેખીતી રીતે જ આ કેજરીવાલની અસર છે.

દિલ્હીમાં વેચાતા પીનહોલ કેમેરા પેન, કિચેઈન, પેન ડ્રાઈવ, કાંડા ઘડિયાળ અને ચશ્માંની અંદર છુપાવેલા હોય છે. ખિસ્સામાં ભરાવેલી પેનની ભીતરનું છીદ્ર સામી વ્યક્તિની વાત અને દૃશ્યને રેર્કોિડગ કરી શકે છે. આવી જાસૂસી પેનની કિંમત અંદાજે ૫૦૦ રૂપિયા છે. કિચેઈન ૬૦૦ રૂપિયામાં મળે છે. પેનડ્રાઈવ ૬૦૦ રૂપિયામાં મળે છે. જાસૂસી માટે વપરાતી કાંડા ઘડિયાળની કિંમત રૂપિયા ૬૦૦ છે. જ્યારે જાસૂસી માટેનાં ચશ્માંની કિંમત રૂપિયા ૩૨૦૦ છે. કેજરીવાલના કારણે આ સ્પાય ગેજેટ્સનું માર્કેટ ધમધમવા લાગ્યું છે. કેજરીવાલ કહે છે દિલ્હીનો દરેક નાગરિક હવે ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી જેહાદી છે.

નોંધનીય વાત એ છે કે અત્યાર સુધી બેવફા પતિ માટે પત્ની અને બેવફા પત્ની માટે પતિ આ પ્રકારનાં જાસૂસી ઉપકરણો ખરીદતો હતો પણ હવે ભ્રષ્ટાચારીઓને પકડાવવા લોકો ખરીદી કરી રહ્યા છે. અલબત્ત, કેટલાક ધારાશાસ્ત્રીઓ અને પોલીસ અધિકારીઓ માને છે કે આવાં જાસૂસી ઉપકરણોનો દુરુપયોગ પણ થઈ શકે છે. કોઈને બ્લેક મેઈલિંગ કરવા પણ તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે. દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાત્તા, ચેન્નાઈ કે હૈદરાબાદ જેવાં શહેરોમાં કોઈ કોલગર્લને તમે બોલાવી હોય તો તે પણ તમારી જ ફિલ્મ ઉતારી તમને બ્લેકમેઈલિંગ કરી શકે છે. લોકો ભ્રષ્ટ અધિકારીની પૈસા લેતી ફિલ્મ ઉતારી તેની પાસેથી જ પૈસા પડાવી શકે છે. કમનસીબે ભારતમાં ખુલ્લા બજારમાં વેચાતાં જાસૂસી ઉપકરણોને નિયંત્રિત કરવાની કોઈ જ કાયદાકીય જોગવાઈ નથી. આવાં જાસૂસી ઉપકરણો કોઈની અંગત જિંદગીને વિચલિત કરી શકે છે. કેજરીવાલનો ઉદ્દેશ સારો છે પણ લોકોને સ્ટિંગ કરી દેતા કરવા તે બેધારી તલવાર જેવી પરિસ્થિતિ છે. સ્પાય ઉપકરણો પ્રશ્નો હલ કરવાના બદલે સરકારની રોજેરોજની કામગીરીમાં અડચણો પણ સર્જી શકે છે. સામેવાળી વ્યક્તિની મંજૂરી વિના વાંધાજનક તસવીરો લેવા બદલ ત્રણ વર્ષની જેલની સજાની જોગવાઈ છે, પરંતુ જાસૂસી ઉપકરણો વેચવાની બાબતમાં ભારતનો કાયદો મૌન છે.

એમાં કોઈ શંકા નથી કે અરવિંદ કેજરીવાલની ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી ઝુંબેશથી આમ આદમી પાર્ટીની લોકપ્રિયતા વધી રહી છે. દેશની ચીલાચાલુ રાજકીય પાર્ટીઓ સામે આમ આદમી પાર્ટીએ એક નવી તાજગી બક્ષી ર્છ, પરંતુ આમ આદમી પાર્ટી એ માત્ર ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી ઝુંબેશ ચલાવનાર આંદોલનકારી ટુકડી નથી, બલકે તે હવે એક રાજકીય પાર્ટી પણ છે. દિલ્હી જેવા મહત્ત્વપૂર્ણ રાજ્યમાં તેમની સરકાર છે તેથી આખા દેશની તેમની પર નજર છે. તેની નીતિઓ અને વહીવટને બારીકાઈથી જોવામાં આવી રહ્યું છે. સવાલ એ છે કે સરકારી કર્મચારીઓનાં રોજેરોજ સ્ટિંગ ઓપરેશન કરવા જનતાને પ્રોત્સાહિત કરવાથી છેવટે તો સરકારનું કામ જ ઠપ થઈ જશે. અધિકારી વર્ગ પૈસા પણ નહીં લે અને કામ પણ નહીં કરે, અથવા તો કામ એટલી ધીમી ગતિએ કરશે કે દરદી મૃત્યુ પામે ત્યાં સુધી સરકારી દવાખાનામાં દવાઓ જ નહીં પહોંચે. દિલ્હીના મંત્રીઓએ જ પોતાના વહીવટી તંત્ર સામે જંગે ચડવા જેવી આ પરિસ્થિતિના કારણે છેવટે પ્રજાએ જ પાણી, સ્કૂલો કે રસ્તા માટે ટળવળવું પડશે.

સ્ટિંગ ઓપરેશન આધુનિક ટેક્નિક અને મીડિયાનું એક સનસનાટીપૂર્ણ સ્વરૂપ છે, પરંતુ અત્યાર સુધી તો તેની પણ નૈતિકતા સંદેહપૂર્ણ છે. સ્ટિંગ ઓપરેશનનો ઉપયોગ કેટલીક વાર સત્યને સામે લાવવા જેટલો જ સામી વ્યક્તિને બ્લેકમેઇલ કરવા માટે પણ થતો હોવાનું જણાયું છે. સ્ટિંગ ઓપરેશન વિશ્વસનીય વ્યક્તિ અથવા સંસ્થા દ્વારા થાય તે પણ જરૂરી છે. એ વાત સાચી છે કે રાજ્યોના કે કેન્દ્રના એન્ટિ કરપ્શન બ્યૂરો કરવા ખાતર એક બે છટકાં ગોઠવે છે. ભ્રષ્ટાચારને ડામવા એ બ્યૂરો નિષ્ફળ ગયા હોઈ લોકોએ સ્ટિંગની લાકડી હાથમાં લેવી પડી છે, પરંતુ તે તેનો કાયમી ઉપાય નથી. ખુદ આમ આદમી પાર્ટીના નેતાઓ જ ચૂંટણી પહેલાં સ્ટિંગમાં ઝડપાયા હતા. તેથી સ્ટિંગ જેવું ખતરનાક અને નૈતિક રૂપે સંદેહપૂર્ણ શસ્ત્ર આમ આદમીના હાથમાં મૂકી દેવું એ આગ સાથે રમત રમવા જેવું છે. લોકોના સ્ટિંગથી ૧૦-૧૫ અધિકારીઓ પકડાશે પણ ખરા, પરંતુ આ રમતથી આખુંયે વહીવટીતંત્ર ઠપ પણ થઈ જઈ શકે છે.

કેજરીવાલે એ વાત સમજી લેવાની જરૂર છે કે લોકોને સ્ટિંગ કરવાનું કહેવું તે એક પ્રકારની લોકરંજક શૈલીની રાજનીતિ છે, પરંતુ તેથી ભ્રષ્ટાચાર ખતમ થઈ જશે એમ માનવું ગલત છે, કારણ કે જીવનના હરકદમ પર ભ્રષ્ટાચાર છે. ભ્રષ્ટાચાર દૂર કરવા માટે તેનાં લક્ષણો દૂર કરવાના બદલે તેનાં કારણો દૂર કરવાની જરૂર છે. ભ્રષ્ટાચારનું કારણ દેશની ખોટી વહીવટી પ્રણાલિકામાં છે. રેશનકાર્ડ લેવા માટેની જ પ્રક્રિયા એટલી લાંબી અને જટિલ છે કે સામાન્ય માણસ ૧૦ ધક્કા ખાવા તે કરતાં ૫૦૦ રૂપિયા આપી દેવાનું વધુ પસંદ કરે છે. કેજરીવાલે એ વાત પણ સમજી લેવાની જરૂર છે કે સરકારી કર્મચારી પણ એ જ વર્ગમાંથી આવે છે જે વર્ગમાંથી આમ આદમી પાર્ટીના લોકો આવે છે. સરકારી કર્મચારીઓ કોઈ ફિલ્મના ખલનાયકો નથી. સરકારે કેટલાક કાયદા જ એવા બનાવ્યા છે કે લોકોને ચોરી કરવાનં મન થાય અને વહીવટી પ્રક્રિયાઓ જ એવી બનાવી છે કે તેમાંથી બહાર નીકળવા રુશવત આપવાનું સરળ પડે છે. ભ્રષ્ટાચાર જડમૂળમાંથી દૂર કરવો હોય તો વહીવટને સરળ, ઝડપી અને પારદર્શી બનાવવો પડશે. વહીવટી સુધારણા વિના ભ્રષ્ટાચાર દૂર કરવો સરળ નથી.  

www.devendrapatel.in

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén