Devendra Patel

Journalist and Author

પૂરપીડિતો ભલે ભૂખે મરે,પણ મંદિરોમાં છપ્પનભોગ

અબજોની સંપત્તિ ધરાવતાં દેશનાં એ ધનાઢય મંદિરોના વડાઓ ચૂપ કેમ ?

શ્રીમદ્ ભગવદ્ગીતાના ૭મા અધ્યાયના ચોથા, પાંચમા અને છઠ્ઠા શ્લોકમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ કહ્યું છે : “હે અર્જુન ! પૃથ્વી, જળ, વાયુ, અગ્નિ, આકાશ, મન, બુદ્ધિ અને અહંકાર આ આઠે પ્રકારે વિભાગ પામેલી મારી પ્રકૃતિ છે. એ મારી જડ પ્રકૃતિ છે, પણ એ સિવાય પણ તેનાથી આખું જગત ધારણ કરાય છે એ મારી ચેતના પ્રકૃતિને ઓળખ. સઘળા જીવો આ બંને પ્રકૃતિથી ઉદ્ભવેલા છે અને હું જગતનો પ્રભવ અને પ્રલય પણ છું.” ભગવાનએ એથીયે આગળ વધીને ગીતાજીમાં કહ્યું છે કે, હું દરિદ્ર નારાયણોમાં વસું છું અને મને તત્ત્વથી ઓળખનારો જ્ઞાની ભક્ત મને અતિ પ્રિય છે.”

છેલ્લા કેટલાક દિવસો દરમિયાન દેશ અને દુનિયામાં, ખાસ કરીને ઉત્તરાખંડમાં ઘટેલી પ્રકૃતિના કોપની અને માનવતા વિહોણી ઘટનાઓ એ વાતનો ઇશારો કરે છે કે, પાંચ હજાર વર્ષ પહેલાં શ્રીકૃષ્ણએ આપેલો જ્ઞાનબોધ હવે માત્ર ગ્રંથો પૂરતો જ સીમિત થઈ રહ્યો છે. જેમણે આ સૃષ્ટિનું સર્જન કર્યું છે તે તેનું વિસર્જન કરી શકે છે. ભક્તિની સમજણ વગરની દોટમાં ભગવાનને પ્રિય એવો જ્ઞાનમાર્ગ વિસરી જવાયો છે. ઉત્તરાખંડ એ હિમાલયની પર્વતમાળાઓમાં આવેલી તપોભૂમિ છે. આ તપોભૂમિને પવિત્ર યાત્રાના બદલે મધુરજની કે સહેલગાહ કરવાની ભોગ ભૂમિ કોણે બનાવી ? પર્યટકો માટે ધર્મશાળા ઓછી અને હોટેલો વધુ કોણે ખોલી ? ધાર્મિક સ્થળોનું વ્યાપારીકરણ કોણે કર્યું ? લોકોએ, વેપારીઓએ અને ધર્મ ધુરંધરોએ પણ આત્મનિરીક્ષણ કરવાનો આ સમય છે. ધર્મની એવી તો કઈ ગ્લાનિ થઈ કે ઈશ્વર તપોભૂમિ પર જ નારાજ થયા ? એ તપોભૂમિ પર જ ઈશ્વર આટલો નારાજ કેમ ? છે કોઈ કથાકાર પાસે એનો જવાબ ? છે કોઈ સંત-મહાત્મા કે મહંત પાસે આનો જવાબ ?

સંતો-મહંતો ક્યાં છે ?

સંતો-મહંતો અને ધાર્મિક વડાઓ તેનો જવાબ આપી શકે તેમ નથી, કારણ કે આ દેશનાં મોટાભાગનાં દેવમંદિરો, આશ્રમો હવે ‘ધર્મના મૂડીવાદ’નાં પ્રતીક બની ગયાં છે. ભગવાન તો કહે છે, હું ખાતો નથી, પણ દરિદ્રનારાયણોમાં વસું છું.” ઉત્તરાખંડની ભૂમિ પર જેટલા લોકો પૂરના કારણે મૃત્યુ પામ્યા તેટલા જ લોકો ભૂખના કારણે પણ મૃત્યુ પામ્યા. ટેલિવિઝન સ્ક્રિન પર લોકોને હચમચાવી દે તેવા હૃદયદ્રાવક દૃશ્યો પ્રર્દિશત થતાં હોઈ દેશનાં મોટાભાગનાં ધનાઢય દેવમંદિરોના વડાઓ આ મહાભયાનક આફત વખતે અસંવેદનશીલ રહ્યા. એ મંદિરોમાં ભગવાનને આરતી થતી રહી, પણ ઉત્તરાખંડનાં ૬૦૦ ગામોનો આક્રંદ એમને સ્પર્શ્યો નહીં. ભગવાનને છપ્પનભોગ ચઢાવતા રહ્યા, પરંતુ રોટલીના એક ટુકડા માટે ટળવળતાં બાળકો ભૂખના કારણે જ મૃત્યુ પામતાં રહ્યાં. ધર્માચાર્યો ચાંદીના ઝૂલે ઝૂલતા રહ્યા, પરંતુ બીજી બાજુ નદીઓનાં પૂરમાં લોકો તણાતા રહ્યા. નેતાઓ ધર્મના નામે રાજનીતિ કરતાં રહ્યાં, પરંતુ એકમાત્ર લશ્કરના જવાનો જ જાનની બાજી લગાવી માનવીય સેવા કરતા રહ્યા.

ધનાઢય મંદિરો

એ દુઃખની વાત છે કે, આટલી ભયાનક કુદરતી આપદા વખતે દેશના ધનવાન દેવમંદિરોના ખજાનાનાં તાળાં ખૂલ્યાં નહીં. ભારતના જે મંદિરો પાસે અઢળક ધનનો ખજાનો છે તેમાં (૧) વૈષ્ણોદેવીનું મંદિર, (૨) પદ્મનાભ સ્વામીનું મંદિર, (૩) તિરુપતિ બાલાજીનું મંદિર, (૪) મિનાક્ષી મંદિર, (૫) સોમનાથ મંદિર, (૬) શ્રીનાથજી મંદિર, (૭) ગુરુવપુરપમ મંદિર, (૮) શિરડી સાંઈબાબાનું મંદિર, (૯) પુરી જગન્નાથજીનું મંદિર, (૧૦) સિદ્ધિ વિનાયકનું મંદિર, (૧૧) અંબાજીનું મંદિર, (૧૨) ડાકોર શ્રી રણછોડરાયનું મંદિર, (૧૩) કાલુપુરનું શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિર, (૧૪) શાહીબાગ શ્રી અક્ષર પુરુષોત્તમ મંદિર, (૧૫) મણિનગર શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિર વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં જમ્મુ અને કાશ્મીરના કટરા ખાતે આવેલ વૈષ્ણોદેવીના મંદિરની વાર્ષિક આવક રૂ. ૫૦૦ કરોડ છે. કેરાલામાં આવેલું શ્રી પદ્મનાભ સ્વામીનું મંદિર એક લાખ કરોડનો જંગી ખજાનો ધરાવે છે. તિરુપતિ બાલાજીનું મંદિર રૂ. ૫૦ હજાર કરોડની સંપત્તિ ધરાવે છે. તિરુપતિમાં ભગવાનને ૧૦૦૦ કિલોના સોનાથી મઢેલા છે. શિરડી સાંઈબાબાના મંદિરની રોકડ રકમનું રોકાણ રૂ. ૪૨૭.૪૦ કરોડનું છે. એ સિવાય તેની પાસે રૂ. ૨૪.૪૧ કરોડનું સોનું અને રૂ. ૩.૨૬ કરોડની ચાંદી છે. સિદ્ધિ વિનાયક મંદિરની રૂ. ૧૨૫ કરોડની એફ.ડી. છે. હા, એ નોંધનીય છે કે, કાલુપુરના સ્વામિનારાયણ મંદિરે,પીડિતો માટે રસોડા શરૂ કર્યા છે. શાહીબાગના અક્ષર પુરુષોત્તમ મંદિરે તથા મણિનગરના સ્વામિનારાયણ મંદિરે પૂરપીડિતોને જીવન જરૂરિયાતની ચીજોની સહાય કરી છે અને મૃતકો માટે મંદિરોમાં પ્રાર્થના પણ કરી છે. એ જ રીતે જગન્નાથ મંદિરે તથા પિરાણા નિષ્કલંક સંસ્થાએ પણ દાન મોકલ્યું છે, પણ અબજોની સંપત્તિ ધરાવતાં દેશનાં બીજાં ધનાઢય મંદિરોને પીડિતોની વેદના સ્પર્શી નથી.

જીવદયા ક્યાં ગઈ ?

આ સિવાય દેશનાં પાલિતાણા તથા સમેતશિખર ઉપરાંત જેવાં જૈન મંદિરો ઉપરાંત બીજાં જૈન મંદિરો પાસે અબજો રૂપિયાની સંપત્તિ છે. જૈન મંદિરોને થતી દાનની આવક દેવદ્રવ્ય કહેવાય છે. તેમના ધર્માચાર્યો આ દેવદ્રવ્યને મંદિરો સિવાયના બીજા કોઈ હેતુ માટે વાપરવા દેતા નથી. તેઓ જીવદયાનો ઉપદેશ આપે છે, પણ મંદિરનું ધન લોકોના જીવ બચાવવા માટે કે ભૂખ્યા દરિદ્રનારાયણો માટે તે વાપરી શકાતું નથી. જૈન શ્રેષ્ઠીઓ પણ એક એકથી ચઢિયાતાં જૈન મંદિરો બાંધવાની સ્પર્ધામાં પડી ગયા છે. સૂક્ષ્મમાં સૂક્ષ્મ જંતુ મરી ના જાય તેની કાળજી રાખતા લોકો હજારો માનવીઓના મૃત્યુની સંવેદના કેમ સ્પર્શતી નહીં હોય ?ઉત્તરાખંડની વિભિષાકાથી તેઓ કેમ વ્યથિત નથી ? આસારામ બાપુ અને બાબા રામદેવ જેવા સાધુ-સંતોના આશ્રમો પાસે કરોડોની સંપત્તિ છે. તેમની પાસે ટલિવિઝન ચેનલો, વિદેશમાં ટાપુઓ અને ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ પણ છે. વિમાનમાં પણ ફર્સ્ટ ક્લાસ સિવાય મુસાફરી કરતા નથી. આ બધાને હરિદ્વારથી માંડીને ઋષિકેશ અને બદ્રીનાથમાં જમીનો મેળવી ત્યાં આશ્રમો ઊભાં કરવામાં રસ છે, પણ જે ગરીબ લોકોના મકાનો ધ્વસ્ત થયા છે તેને ઊભાં કરવામાં કોઈ રસ નથી. કેટલાક પોલિટિકલ સાધુઓને ૨૦૧૪ની ચૂંટણીમાં જેટલો રસ છે તેટલો ઉત્તરાખંડને બેઠું કરવામાં નથી. માત્ર રાજકીય હેતુ જ ધરાવતાં કેટલાંક હિન્દુ સંગઠનોને કેદારનાથનું મંદિર ફરી બંધાય અને તેમાં જલદી પૂજા શરૂ થાય તેમાં રસ છે, નિરાધાર બની ગયેલા લોકોના પુનર્વસવાટમાં તેમને રસ નથી. ‘મંદિર પહેલાં- માનવી પછી’ આ માનસિકતા રાજનીતિ અને ધર્માંધતાથી ભરેલી છે.

કથાકારો ક્યાં ?

એ જ રીતે દેશની ધાર્મિક ચેનલો પર રોજ કથાઓ પ્રસારિત કરાવતા કથાકારો પણ આ કરુણાંતિકાથી અસ્પૃશ્ય છે. રૂ. ૫૦-૫૦ લાખના ખર્ચે કથાઓનું આયોજન કરાવતા કથાકારોનાં ટ્રસ્ટો અને આશ્રમો પાસે કરોડો રૂપિયાની સંપત્તિ છે. એ બધા શુકદેવજી મહારાજ જેવા અકિંચન નથી. ઉત્તરાખંડના રહીશોના પુનર્વસવાટ માટે તેઓ તેમની તિજોરી ખોલવા તૈયાર નથી. આ કથાકારો ભગવાન વેદવ્યાસે કે તુલસીદાસે કહેલો જ્ઞાનબોધ લોકોને આપે છે, પરંતુ તેને પોતાના જીવનમાં ઉતારવા માંગતા નથી. એકાદ અપવાદરૂપ કથાકારે પીડિતોને સહાય જરૂર મોકલી છે. બાકી, હવે વૈષ્ણવોના મંદિરોમાં ભગવાનને નીતનવા વાઘા પહેરાવતા વૈષ્ણવ આચાર્યોએ ઉત્તરાખંડના નાગા-ભૂખ્યાં લોકોના તન પર પણ વસ્ત્રો પહેરાવવાનો સંકલ્પ કરવો જોઈએ. ભગવાન તો બિચારા કાંઈ આરોગતા નથી છતાં રોજ તેમની સમક્ષ બુંદીના લાડુ, મગસના લાડુ અને થોરનાં થાળ ધરાવવામાં આવે છે અને છેવટે તેને આચાર્યો, પૂજારીઓ અને પંડાઓ જ ખાઈ જાય છે. એક દિવસ તેઓ સાચા ઉપવાસ કરી થોડીક અન્ન સહાય પૂરપીડિતોને મોકલશે તો ભગવાન જરૂર તેમની પર પ્રસન્ન થશે. નરસિંહ મહેતાએ તો સાચા વૈષ્ણવની વ્યાખ્યા આપતાં એક ભજનમાં વર્ષો પહેલાં કહ્યું છે : “વૈષ્ણવજન તો તેને રે કહીએ, જે પીડ પરાઈ જાણે રે ! પર દુઃખે ઉપકાર કરે તોયે મન અભિમાન ના આણે રે !”

ક્યાંક કોઈને પીડિતો પ્રત્યે લાગણી થઈ હોય અને થોડી ઘણી મદદ કરી હોય તો તેના ફોટા છપાવવાનો આગ્રહ રાખવો તે પણ’દાનવીર’ ગણાવવાનો સૂક્ષ્મ અહંકાર છે. ભગવાનને આવો અહંકાર ગમતો નથી.

Previous

૨૦૫૦ પહેલાં ભયંકર પ્રલય માટે તૈયાર રહો

Next

ભટીંડાથી ઊપડતી ટ્રેન કેન્સર એક્સપ્રેસ

2 Comments

  1. urvashi patel

    sachi vat 6e sir india ma dharm na name khulli luant 6e.loko jane 6e 6ata pan guruo banavse ane ashrmo ma jai ne mahenat ni kamai baba na charan ma dharse.pan gar na otale koi bhukhyu ave to rotalo pan na ape.thoda time pahela omg movie avi thi tema dharm na name thata gorakh dhandha ni vat karvama avi hati loko ae movie joi sari pan kahi 6ata amal koiae na karyo.sir aa india 6e ahi ram na bharose to ek akhi rajkiy party ubhi 6e to ava guruo to chalvana….

  2. prakash patel

    Looking at the sants/sadhus physical bodies, they have enough fat at tummy to survive for 4 to 5 days.

    They could had avoided their appetite and donated the same portion to these needy ones.

    Do not donate to them.

Leave a Reply

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén