રેડ રોઝ : દેવેન્દ્ર પટેલ

‘આઈએસઆઈએસ’નું નામ જ સમગ્ર વિશ્વને ડરાવી રહ્યું છે. ઓસામા બિન લાદેનના અલ કાયદા કરતાં ઇસ્લામિક સ્ટેટ (આઈએસ) નામનું ત્રાસવાદી સંગઠન દુનિયા માટે સહુથી વધુ ખતરનાક સાબિત થઈ રહ્યું છે. તેનો ચહેરો ખોફનાક છે. તેના આતંકવાદીઓ ભયાનક અને બર્બરતાપૂર્ણ કાર્યો માટે કુખ્યાત છે. આવું ખતરનાક સંગઠન ભારતમાં પગપેસારો કરવા પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. કાશ્મીરમાં પાકિસ્તાની રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવામાં આવ્યો તે કરતાં ભારત માટે ચિંતાનો વિષય એ છે કે કાશ્મીરમાં આઈએસનો કાળો ધ્વજ પણ હવે લોકોના હાથમાં જોવામાં આવે છે.

આઈએસઆઈએસ હવે ‘આઈએસ’ના ટૂંકા નામથી જાણીતું છે. તા. ૧૦ જૂન,૨૦૧૪ના રોજ મોસુલ પર કબજો જમાવ્યા બાદ તે આંતરરાષ્ટ્રીય ફલક પર આવી ગયું. ઇરાકના ૩૦,૦૦૦ના લશ્કર સામે આઈએસે તેના ૩૦૦૦ જેહાદીઓને રણમેદાનમાં ઉતાર્યા હતા. માત્ર એક જ દિવસમાં આઈએસે મોસુલ પર કબજો કરી લીધો હતો.

તે પછી તા. ૨૯ જૂનના રોજ આઈએસે અબુ બક્ર અલ બગદાદીને ખલીફા જાહેર કરી દીધો. આજે આઈએસ ઇરાકના પશ્ચિમ ભાગ અને સીરિયાના પૂર્વ-ઉત્તર ભાગ પર પોતાનું આધિપત્ય જમાવીને બેઠું છે. આ બધો મળીને કુલ ૭૦૦ ચોરસ કિલોમીટરનો વિસ્તાર થાય છે.ળ

એ આશ્ચર્યની વાત છે કે આઈએસે વિશ્વના ૯૦ દેશોમાંથી ૨૦,૦૦૦ જેહાદીઓને તેનામાં જોડાવા આકર્ષિત કર્યા છે. આઈએસે તેનો પ્રભાવ લેબોનોન, જોર્ડન, સાઉદી અરેબિયા અને કુવૈતની સરહદો સુધી પહોંચાડયો છે. એથીયે વધુ નોંધપાત્ર વાત એ છે કે ઇરાક અને સીરિયામાં તાલીમ લઈને પાછા ફરતા આઈએસના જેહાદીઓએ યુરોપના કેટલાંક દેશોમાં પણ છૂટાછવાયા આતંકવાદી હુમલા કર્યા છે.

ભારત એ વિશ્વના બીજા નંબરનો સહુથી વધુ મુસ્લિમ વસ્તી ધરાવતો દેશ છે. ભારત માટે ચિંતાનો વિષય એ છે કે હવે ફેસબુક, યુ ટયૂબ અને ટ્વિટર જેવાં સોશિયલ મીડિયાનાં માધ્યમોનો આઈએસ ભરપૂર ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. આ માધ્યમ દ્વારા તે વિશ્વભરના યુવાનોને ગુમરાહ કરી તેમને જેહાદી બનવા આકર્ષી રહ્યું છે. હમણાં જ મહેંદી બિશ્વાસ નામનો એક ભારતીય બેંગલુરુમાં એક ટ્વિટર હેન્ડલ દ્વારા આવી પ્રવૃત્તિ ધરાવતો પકડાયો હતો. તે ‘દલીક’ નામનું એક ઈ-મેગેઝિન પણ ચલાવતો હતો. દલીક એ સીરિયાના એક ગામનું નામ છે. આ સંસ્થા માત્ર અરેબિક કે ર્પિસયન બોલતા જેહાદીઓ જ તૈયાર કરવા માગે છે તેવું નથી, લંડન, ફ્રાન્સ, સ્પેન અને ઇટાલી જેવા દેશોમાંથી મુસ્લિમ યુવાનોને સીરિયા-ઇરાક બોલાવી અંગ્રેજી, ફ્રેન્ચ, સ્પેનીશ કે ઇટાલિયન ભાષા બોલતા જેહાદીઓને તેમના  દેશ પાછા મોકલી જે તે દેશમાં આતંક મચાવવાની યોજના ધરાવે છે.

એ વાત સાચી છે કે, ભારતના મુસ્લિમો વધુ સમજદાર અને દેશ પ્રત્યે લગાવ રાખવાવાળા છે. ભારતમાંથી આઈએસમાં જોડાયેલા હોવાનું મનાતા યુવાનોની સંખ્યા ૨૦થી વધુ હોય તેમ લાગતું નથી. તે પૈકી અત્યાર સુધીમાં ચાર જણને તેઓ દેશ છોડીને જેહાદી બનવા જાય તે પહેલાં જ તેમને પકડી લેવામાં આવ્યા છે. આમાં નોંધપાત્ર વાત એ છે કે નાના-નાના યુરોપિયન દેશો કે જેઓ બહુ ઓછી મુસ્લિમ વસ્તી ધરાવે છે તે દેશમાંથી વધુ યુવાનો જેહાદી બનવા તેમનો દેશ છોડી રહ્યા છે, પરંતુ હા, ભારતને લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી બધું બરાબર છે તેમ નથી. કાશ્મીરમાં આઈએસનું સીધું પ્રતિનિધિત્વ ના હોવા છતાં આઈએસના ઝંડા લહેરાતા જોવા મળે છે. ભારતમાંથી ડઝનબંધ મુસ્લિમો સીમી અને ઇન્ડિયન મુજાહિદ્દીન જેવી આતંકવાદ સાથે સંકળાયેલી સંસ્થાઓમાં જોડાયા છે. કાશ્મીરને લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી કાશ્મીરમાં પાકિસ્તાનથી આવેલા જેહાદીઓ વધુ સક્રિય જણાય છે.

એ જાણવું રસપ્રદ થઈ પડશે કે એક એવી માન્યતા છે કે, ૨૦૦૩માં અમેરિકાએ ઇરાક પર આક્રમણ કર્યું તે પછી આઈએસઆઈએસનો જન્મ થયો, પરંતુ આ માન્યતા ગલત છે. આઈએસઆઈએસનાં મૂળિયાં છેક ૧૯૯૯માં નંખાયાં હતાં. ૧૯૯૯માં જોર્ડનના વતની અબુ મુસાબ અલ ઝરકવીએ અલ કાયદાને પૈસાની અને બીજી તમામ પ્રકારની મદદ કરી હતી. અલ કાયદા અને તાલિબાનોએ અફઘાનિસ્તાનમાં જેહાદી તાલીમ શિબિરો સ્થાપી હતી. અમેરિકાએ અફઘાનિસ્તાનમાંથી તાલિબાનોના સફાયા માટે લશ્કરી પગલાં લીધાં હતાં. એ વખતે જોર્ડનના નાગરિક અને તાલિબાનોના સમર્થક અબુ મુસાબ અલ ઝરકવીને ઈરાનની સરકારે આશ્રય આપ્યો હતો.

૨૦૦૩ની સાલ પછી અલ ઝરકવી અને તેનું જૂથ ઇરાક ગયું હતું. એ જૂથ અલ કાયદામાં ભળી ગયું હતું. તેને અલ કાયદા ઇન ઇરાક એવું નામ આપવામાં આવ્યું હતું. તે પછી વારંવાર તેનું નામ બદલવામાં આવતું રહ્યું. ૨૦૦૬ની સાલમાં એક ડ્રોન હુમલામાં અલ ઝરકવીનું મોત નીપજ્યું હતું. તે પછી અલ ઝરકવીનું જૂથ ઇરાકના લશ્કરને પછાડવા તેનાં વિરોધી જૂથોમાં ભળી ગયું હતું. આ જૂથો ઇરાકના લશ્કરનો સામનો કરવા વિવિધ દેશોમાંથી જેહાદીઓને આકર્ષિત કરવા માંડયા હતા. ૨૦૦૬માં બદલાતાં નામો સાથે છેવટે તે આઈએસઆઈએસ બની ગયું.

સમયાંતરે આઈએસઆઈએસ અલ કાયદાની પરંપરા રૂઢિમાંથી બહાર આવી ગયું. આ સંગઠને અમેરિકાની કઠપૂતળી જેવા કેટલાંક મુસ્લિમ રાષ્ટ્રોના શાસકોનો પણ વિરોધ કર્યો. એટલું જ નહીં, પરંતુ ઇરાક જેવા દેશોમાં અમેરિકા દ્વારા સંર્વિધત શાસકોના ઇરાકી લશ્કર પર હુમલા કરવાના પ્લાન બનાવ્યા.આઈએસઆઈએસ એથી એક કદમ આગળ વધ્યું છે. તે કટ્ટર છે અને જરૂર પડે જે તે સરકારોને પણ લોહિયાળ લડાઈ કરીને ઉથલાવી દેવા માગે છે. અલ કાયદાના હુમલા એ વ્યક્તિગત ઘટનાઓ હતી, જ્યારે આઈએસના જેહાદીઓ જે તે રાષ્ટ્રને જીતી લઈ ત્યાં ઇસ્લામિક શાસન સ્થાપિત કરવા માગે છે. આઈએસ ગળા કાપવાથી માંડીને બળાત્કાર કરવાની વાતને ગ્લોરિફાય કરવા માગે છે. આઈએસને પણ પોતાનું આર્મી ઊભું કરવામાં રસ છે. આઈએસઆઈએસે ઇરાકના મોસુલ પર હુમલો કરતા પહેલાં વિસ્તૃત આયોજન કર્યું હતું. ઝડપથી હુમલો કર્યો હતો. લાંબું ઇન્ટેલિજન્સ પ્લાનિંગ કર્યું હતું. ઇરાકના મોસુલ ખાતેના લશ્કરી સેનાપતિની હત્યા કરી એક જ દિવસમાં આખું શહેર કબજે કરી લીધું હતું.

આવું તેના માટે ભારતમાં શક્ય નથી. ભારતનું લશ્કર અને ગુપ્તચર વિભાગ વધુ સજાગ છે. ભારતના મુસ્લિમો બુદ્ધિ અને જ્ઞાાનથી વધુ આધુનિક છે, પરંતુ હા,આઈએસઆઈએસને ભારત હળવાશથી લઈ શકે નહીં. આઈએસઆઈએસનો ડોળો ગલ્ફના દેશો પર પણ છે ભારતે તેનો ગુપ્તચર વિભાગ અખાતના દેશોના ગુપ્તચર વિભાગો સાથે વધુ પરામર્શ કરે તેની જોગવાઈ કરવી જોઈએ. માહિતીની આપ-લે કરવી જોઈએ. આઈએસના સાયબર સ્પેસ પર ટ્રેકિંગ કરવું પડશે. બધું સબસલામત છે તેમ માનીને બેસી રહેવાય નહીં. અલ કાયદા કરતાં આઈએસ વધુ ડેન્જરસ છે.