ટિમ કુક. તેઓ વિશ્વ વિખ્યાત ‘એપલ’ કંપનીના સીઈઓ છે.

હમણાં જ તેમણે પોતાની તમામ સંપત્તિનું દાન કરવાની જાહેરાત કરી. આ સંપત્તિ અબજોમાં છે. ટિમ કુક ‘એપલ’ કંપનીમાં તેના શેરો સહિત કુલ ૬૬૫ મિલિયન ડોલરની સંપત્તિના માલિક છે. તેમાંથી તેમના નાનકડા ભત્રીજાને ભણાવવાના ખર્ચની રકમ બાદ કરતાં બાકીની તમામ સંપત્તિનું શિક્ષણ તથા સમાજના બીજા ક્ષેત્રો માટે દાન કરી દીધું છે.

ટિમ કુકનું પૂરું નામ છેઃ ટીમોથી ડોનાલ્ડ. અમેરિકાના એક સામાન્ય પરિવારમાં જન્મેલા ટિમ કુક બચપણથી જ ભણવામાં હોશિયાર હતા. સ્કૂલમાં તેમની ગણતરી ખૂબ વાંચતા- લખતા વિદ્યાર્થી તરીકે થતી હતી. તેમના પિતા એક જહાજ કંપનીમાં સાધારણ કર્મચારી હતા. માતા એક ફાર્મસી કંપનીમાં કામ કરતી હતી. પરિવારમાં કુલ પાંચ સભ્યો હતો. ત્રણ ભાઈ, માતા અને પિતા તમામ મુશ્કેલીઓ છતાં માતા-પિતા તેમના ત્રણેય સંતાનોની કેળવણી માટે પૂરેપૂરો ખ્યાલ રાખતાં હતા.

અમેરિકાની રોબર્ટસડેલ હાઈસ્કૂલમાં શરૂઆતનો અભ્યાસ પૂરો કર્યા બાદ ૧૯૮૨માં તેઓ વધુ અભ્યાસ માટે ઓબર્સ યુનિર્વિસટીમાં ભણવા ગયા અને ઈન્ડસ્ટ્રીયલ એન્જિનિયરિંગમાં તેમણે સ્નાતકની ડિગ્રી હાંસલ કરી. કેટલાંયે લોકોએ તેમને એન્જિનિયરિંગમાં કારકિર્દી બનાવવા સલાહ આપી, પરંતુ તેમને બિઝનેસમાં રસ હતો. એ કારણે તેમણે એમબીએ કરવાનો નિર્ણય લીધો. ૧૯૮૮માં ડયૂક યુનિર્વિસટી દ્વારા એમબીએ કર્યા બાદ તેઓ એક આઈટી કંપની આઈબીએમમાં જોડાયા.

ટિમ કુકે એ કંપનીમાં ૧૨ વર્ષ સુધી કામ કર્યું. આ દરમિયાન એ કંપનીએ તેમને ઉત્તરી અમેરિકાના ડિવિઝનમાં મહત્ત્વપૂર્ણ જવાબદારી સોંપી.

હવે તેઓ પરિવર્તન ઈચ્છતા હતા. તેમણે આઈબીએમ કંપની છોડી દીધી. તે પછી તેઓ કોમ્પેક કંપનીમાં વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ તરીકે જોડાયા. અહીં કામ શરૂ કર્યાને હજુ છ મહિના જ થયા હતા ત્યાં તેમના જીવનમાં એક દિલચશ્પ ઘટના ઘટી. એક પ્રસંગે ટિમ કુકને’એપલ’ના સ્થાપક સ્ટીવ જોબ્સને મળવાની તક હાંસલ થઈ. આ નાનકડી મુલાકાતે ટિમ કુકુનું જીવન જ બદલી નાંખ્યું. ટિમ કુકની સ્ટીવ જોબ્સ સાથેની પાંચ જ મિનિટની મુલાકાત દરમિયાન તેમણે ફેંસલો કરી નાખ્યો કે હવે મારે સ્ટીવ જોબ્સ સાથે જ કામ કરવું છે? અને તેઓ સ્ટીવ જોબ્સની ‘એપલ’ કંપનીમાં જોડાઈ ગયા.

માર્ચ ૧૯૯૮માં તેઓ એપલ કંપનીના સિનિયર વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ બની ગયા. તેમને સપ્લાય ચેનની જવાબદારી સોંપવામાં આવી. તેમના નેતૃત્વમાં કંપનીએ પોતાનાં ઉત્પાદનોની કિંમત નીચી રાખી અને પેદાશોની ગુણવત્તા ઊંચી રાખી. થોડા જ દિવસોમાં એપલ કંપની દુનિયાભરમાં છવાઈ ગઈ. તેમના આ નિર્ણયથી કંપનીને ભારે મોટો નફો થયો. સ્ટીવ જોબ્સને ટિમ કુકુની કામ કરવાની શૈલી ખૂબ જ પસંદ આવી. હવે તેઓ સ્ટીવ જોબ્સના અંતરંગ વર્તુળમાં સામેલ થઈ ગયા. જાન્યુઆરી ૨૦૦૭માં ટિમ કુકને ટિમ કુક ‘એપલ’ કંપનીના ચીફ ઓપરેટિંગ ઓફિસર બનાવી દેવાયા.

આ દરમિયાન સ્ટીવ જોબ્સની તબિયત બગડવા લાગી. ૨૦૦૮ અને ૨૦૦૯માં તબીબ સારવાર માટે રજા પર ગયેલા સ્ટીવ જોબ્સે કંપનીના કાર્યકારી સીઈઓ તરીકેની જવાબદારી ટીમ કુકને સોંપી. સ્ટીવ જોબ્સને ખાતરી હતી કે ટિમ કુકના નેતૃત્વમાં કંપની પ્રગતિ કરશે. સ્ટીવ જોબ્સને કેન્સર હતું. હોસ્પિટલમાં તેઓ સારવાર લઈ રહ્યા હતા તેમના લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટની વાતચીત ચાલી રહી હતી ત્યારે ટિમ કુકે પોતાનું લીવર સ્ટીવને દાનમાં આપવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી પરંતુ સ્ટીવ જોબ્સે સવિનય ઈન્કાર કર્યો. સાચી વાચ એ હતી કે સ્ટીવ જોબ્સ અને ટિમ કુક વચ્ચે ભાવુક સંબંધો હતા. આવા નાજુક સમય દરમિયાન ટિમ કુક સ્ટીવની ગેરહાજરીમાં પૂરી ગંભીરતાથી કંપનીની જવાબદારી નિભાવતા રહ્યા.

તા.૨૪ ઓગસ્ટ,૨૦૧૨ના રોજ ‘એપલ’ કંપનીના સ્થાપક સ્ટીવ જોબ્સ કેન્સર સામે જંગ હારી ગયા અને તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું.

સ્ટીવ જોબ્સના અવસાન બાદ ટિમ કુક ‘એપલ’ કંપનીના સીઈઓ બની ગયા. સીઈઓ બનતા જ પોતાની કાર્યશૈલીના લીધે તેઓ જાણીતા બન્યા. તેઓ કંપનીમાં અને અંગત જીવનમાં શિસ્તના આગ્રહી હતા. વ્યક્તિગત જીવનમાં તેમને સાદગી પસંદ હતી.

રોજ સવારે સાડા ચાર વાગે તેઓ પોતાના સહયોગીઓને ઈ-મેલ મોકલતા હતા. દર રવિવારે સાંજે ફોન દ્વારા પોતાના સહયોગીઓ સાથે વાત કરી આગલા સપ્તાહનો એજન્ડા નક્કી કરતા હતા. રજાના દિવસે તેઓ જાતે બજારમાં જઈ શાકભાજી ખરીદતા, કોફી બારમાં કોફી પીતા. વર્કશોપમાં જઈ પોતાની કાર ધોવરાવતા.

ઓફિસમાં ‘બોસ’ની જેમ વર્તવાનું- રહેવાનું તેમને ફાવતું નહોતું. તેઓ કંપનીના કર્મચારીઓ સાથે હળીમળી જવાનું પસંદ કરતા હતા. અલબત્ત શરૂઆતમાં તેમને કેટલીક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડયો. દરેક બાબતમાં તેમની સરખામણી સ્ટીવ જોબ્સ સાથે કરાતી, એવા સવાલ પણ ઊઠતા હતા કે શું ટિમ કુકમાં સ્ટીવ જોબ્સ જેટલી કાબેલિયત છે ? શું તેઓ એપલ કંપનીને એટલી ઊંચાઈ પર લઈ જશે, જ્યાં સ્ટીવ જોબ્સ કંપનીને લઈ ગયા હતા? આ બાબતમાં ખુદ ટિમ કુક કહે છેઃ ‘સ્ટીવના અવસાન બાદ મને પહેલી જ વાર અહેસાસ થયો કે, હું આ કંપની માટે કેટલું બધું મહત્ત્વ ધરાવું.’

અલબત્ત, ટિમ કુકમાં તમામ પડકારોને ઝીલવાની અદ્ભુત ક્ષમતા હતી. મશ્કેલમાં મુશ્કેલ કામ તેઓ આસાનીથી હલ કરી નાંખતા હતા.

‘એપલ’ જેવી કંપનીને સંભાળવી તે સ્વયં એક પડકાર હતો. ઘણા બધા આલોચકો ટિમ કુકની ક્ષમતા પર સવાલ કરતા હતા પરંતુ તે કોઈનીયે પરવા કર્યા વિના ટિમ કુકે પોતાના કામ પર ધ્યાન આપ્યું અને કંપનીને એક વિક્રમજનક ઊંચાઈ પર લઈ ગયા.

ટિમ કુક કહે છેઃ ‘મેં કદી મારા ટીકાકારોની ટીકા પર ધ્યાન આપ્યું નહીં. મેં એ જ કર્યું, જે મને યોગ્ય લાગ્યું. બીજાઓ શું કહે છે તેની પરવા કર્યા વિના પોતાના જ કામ પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરો જ. બસ, આ જ મારો જીવનમંત્ર છે, આ જ મારો જીવન સિદ્ધાંત છે.”

અને સ્ટીવ જોબ્સના અવસાન પછી ટિમ કુક કંપનીને એથીયે આગળ લઈ ગયા.

ટિમ કુક બે હદ પરોપકાર ઈન્સાન છે. તેમણે પર્યાવરણ, ગરીબી અને શિક્ષણક્ષેત્ર માટે પુષ્કળ દાન આપ્યા. પરંતુ તાજેતરમાં તેમણે પોતાની તમામ સંપત્તિનું સમાજ માટે દાન આપી દીધું.

ટિમ કુક કહે છેઃ ‘ મેં હમેશા મારા દિલની વાત સાંભળી છે. મારી તમામ સંપત્તિનું દાન કરવાનો નિર્ણય પણ મારા દિલ સાથે જોડાયેલો છે. સમાજમાં પરિવર્તન લાવવા માટે મારી તરફથી આ નાનકડું યોગદાન છે. હું સ્પષ્ટ પણે માનું છું કે, સફળ વ્યક્તિ તો એ છે કે જે બીજાઓની બાબતમાં પણ વિચારે છે. જેઓ સક્ષમ છે અને શક્તિશાળી છે તેઓ તેમનાથી નબળા લોકોને મદદ કરવા આગળ આવે ?

આવી છે વિશ્વ વિખ્યાત ‘એપલ’ કંપનીના સીઈઓ ટિમ કુકની વિચારધારા દેશ અને દુનિયામાં એવા કેટલા ધનવાનો છે, જે પોતાની તમામ સંપત્તિ સમાજને દાનમાં આપી દે ?