ભારતીય ચેનલો દ્વારા પ્રસારિત ‘સાસુ-વહુ’ના ઝઘડા અને કાવતરાંઓની સિરિયલો જોઈને કંટાળ્યા હોવ તો હવે એક નવી જ તાજી હવા પાકિસ્તાન તરફથી આવી છે. એ હવામાં તાજગી છે,નાવિન્ય છે, લાગણીઓ છે, દુઃખ અને દર્દ પણ છે. હા, તેમાં ભારત પ્રત્યે કોઈ નફરતની લાગણી નથી. આ નવી તાજગી છેઃ ‘જિંદગી’ચેનલ પર રજૂ થતી પાકિસ્તાનના કથાકારો દ્વારા લખાયેલી,પાકિસ્તાનના કલાકારો દ્વારા ભજવાયેલી, પાકિસ્તાનની ભૂમિ પર નિર્માણ પામેલી અને ઉર્દૂમાં બનેલી પાકિસ્તાની સિરિયલ્સ. તેમાંની એક છે ”જિંદગી ગુલઝાર હૈં” જે એક મિની સિરિયલ હતી અને ભારતીય દર્શકોને ભીંજવી દઈ હમણાં જ પૂરી થઈ. બીજી છે ”કાશ મેં તેરી બેટી ના હોતી.” આ સિરિયલોએ ભારતના ટીવી દર્શકો પર જાદુ જમાવવા માંડયો છે. પાકિસ્તાની લેખકો દ્વારા લખાયેલ મજબૂત કથાવસ્તુના કારણે ભારતીય ટીવી સિરિયલના નિર્માતાઓ પણ હવે નવેસરથી વિચારવા લાગ્યા છે.

‘જિંદગી’ પર રજૂ થયેલી ‘જિંદગી ગુલઝાર હૈ”- સિરિયલ પાકિસ્તાની લેખિકા ઉમેરા અહેમદની કૃતિ હતી. કશફ નામની યુવતી તેનું મુખ્ય પાત્ર છે, જ્યારે ઝારુન તે સિરિયલનું મુખ્ય પુરુષપાત્ર છે. આ સિરિયલોની કથાઓ જોતાં તો એમ જ લાગે છે કે ભારત અને પાકિસ્તાન ભલે અલગ દેશ છે પરંતુ તેમનો અને આપણો ઈતિહાસ, સમાજનાં ધોરણો, મૂલ્યો, સંઘર્ષ, સંસ્કૃતિ, ખાનપાન- એ બધું તો એક સમાન છે. એક જમાનામાં પાકિસ્તાનમાં બનેલી ‘ધૂપ કિનારે’ જેવી ટીવી સિરિયલ્સ ભારતમાં પણ ખૂબ લોકપ્રિય હતી. તે જ કથા પરથી ભારતીય નિર્માતાએ ટીવી માટે ”કુછ તો લોગ કહેંગે” પણ હમણાં જ બનાવી. ‘ધૂપ કિનારેની લેખિકા પાકિસ્તાનની હસિના મોઈન હતી. તે જ લેખિકાની બીજી એક પાકિસ્તાની સિરિયલ ”તન્હાઈયાં” પર ભારતમાં ”ઈમ્તીહામ”ના નામે બની. ભારતના લેખકોએ વાત કબૂલ કરવી જોઈએ કે પાકિસ્તાનમાં મજબૂત કથાવસ્તુ અને ડ્રામા લખી શકે તેવા શક્તિશાળી લેખકો છે.

”જિંદગી ગુલઝાર હૈ”માં કશફનો રોલ સનમ સઈદ નામની પાકિસ્તાની અભિનેત્રી કરી રહી હતી, જ્યારે ઝારૃનનો રોલ પાકિસ્તાની એક્ટર ફવાદ અફઝલ ખાન કરી રહ્યો હતોે. ફવાદ અફઝલખાન ઘણી ભારતીય યુવતીઓનો ફેવરીટ હીરો છે. હફવાદને ભારતીય ફિલ્મોમાં કામ કરવાની ઓફર મળી છે. પણ કશફનો રોલ કરી રહેલી સનમ સઈદ ‘જિંદગી ગુલઝાર હૈં”માં લાગે છે તેવી ગંભીર અને સ્વમાની યુવતી રિયલ લાઈફમાં પણ છે તે કહે છે?” હું આઈટમ નંબર કે સ્કીન શો કરવા માટે કમ્ફર્ટેબલ નથી.”

કશફની માતાનો રોલ સમીના પીરઝાદા એ કર્યો હતો. ભારતીય એન્ટેરટેઈનમેન્ટ ચેનલો પર સાસુ- વહુ, મા-દીકરી, નણંદ-ભોજાઈના સંબંધોની સિરિયલો માણનાર દર્શકો માટે આ એક નવું નામ છે. ભારતીય ફિલ્મોમાં ઘણી અભિનેત્રીઓએ માનો લાજવાબ રોલ કરેલો છે. દુર્ગા ખોટે, લીલા ચીટનીસ, લીલા મિશ્રા, લલિતા પવાર, અચલા   સચદેવ, સુલોચના જેવી અનેક અભિનેત્રીઓ ‘સેલ્યુલોઈડ મધર’ તરીકે ખ્યાતનામ છે. ખુદ નરગીસે ફિલ્મ ‘મધર ઈન્ડિયા’માં તેમની ભરજુવાનીમાં માનો અદ્ભુત રોલ કરીને એક નવું જ પરિમાણ બક્ષ્યું હતું. પરંતુ સરહદ પારથી ભારતીય એન્ટરટેઈનમેન્ટ ચેનલ પર આવેલી એક પાકિસ્તાનની માતાનું પરદા પરનું નામ છેઃ રાફિયા મુર્તઝા. રાફિયા મુર્તઝાનો રોલ પાકિસ્તાની એક્ટ્રેસ સમીના પીરઝાદા કરી રહી હતી. તેમાં ત્રણ દીકરીઓની એક ખુદ્દાર માતા રાફિયા મુર્તઝાનો રોલ પાકિસ્તાનની સ્ટેજ અને ફિલ્મોની એક્ટ્રેસ સમીના પીરઝાદાએ બડી બેખૂબીથી અદા કર્યો હતોે. રોલ નાનો હોવા છતાં પણ એક્લા હાથે ત્રણ દીકરીઓને ઉછેરતી મા તરીકે તે સંપૂર્ણ મા લાગે છે. રાફિયા મુર્તઝાના પતિએ ત્રણ દીકરીઓે અને પત્ની રાફિયાને ત્યજીને બીજી એક સ્ત્રી સાથે લગ્ન કરી લીધું છે. પરંતુ રાફિયા બહુ જ મુશ્કેલીઓ વેઠી દીકરીઓને ભણાવે છે, મોટી કરે છે, ઉછેરે છે અને તેમને ઠેકાણે પાડવા મથામણ કરતી રહી છે તે આખીયે સિરિયલના મુખ્ય પાત્ર એવી કશફ નામની સ્વાભિમાની પુત્રીની મા પણ છે. આખીય સિરિયલ પાકિસ્તાનમાં શૂટ થયેલી છે. પાકિસ્તાનની સામાજિક સમસ્યાઓ જોઈએ તો પાકિસ્તાનના સમાજ અને ભારતીય સમાજ વચ્ચે કોઈ જ ભેદ લાગતો નથી. બધે જ એક જ પ્રકારના પ્રશ્નો છે. એક જ પ્રકારની માતાઓ, દીકરીઓ, પુત્રો, સમસ્યાઓ છે. બધે જ પુરુષપ્રધાન સમાજ છે.

 કશફની મા બનતી એક્ટ્રેસ સમીના પીરઝાદા પાકિસ્તાનની પ્રતિષ્ઠીત સ્ટેજ અને ફિલ્મ એક્ટ્રેસ છે. એણે વર્ષોથી પાકિસ્તાન ટીવીનો વિકાસ અને સંક્રાંતિકાળ નીહાળ્યો છે. તે એક્ટ્રેસ હોવા ઉપરાંત ડાયરેક્ટર અને પ્રોડયુસર પણ છે. પાકિસ્તાનમાં તે તેની’ઈન્તેહા’ ફિલ્મથી ખૂબ જાણીતી છે. સમીના પીરઝાદા કહે છે ઃ ”પાકિસ્તાનમાં એક માત્ર જ્યારે પીટીવી- ચેનલ’ હતી ત્યારે એ સમય પાકિસ્તાનના ટેલિવિઝન માટે સુવર્ણયુગ હતો. એ વખતે પીટીવી પર માનવીની જિંદગીની નજીકના સંબંધોની કથાઓ દર્શાવવામાં આવતી હતી. એ સમયે ”ધૂપ કિનારે” નામની સિરિયલ પાકિસ્તાનમાં ખૂબ લોકપ્રિય સાબિત થઈ હતી. ‘ધૂપ કિનારે’ એક સાહિત્યકૃતિ પરથી બની હતી.

સમીના પીરઝાદાનો જન્મ લાહોરમાં તા. ૯ એપ્રિલ, ૧૯૫૫ના રોજ થયો હતો. તેના પિતાનું નામ મોઈનુદ્દીન બટ અને માતાનું નામ અલમાસ બટ હતું. તેણે વાણિજ્યના વિષયમાં ગ્રેજ્યુએશન કર્યું હતું પરંતુ તે પછી અભિનયના ક્ષેત્રે ઝંપલાવ્યું હતું. ૧૯૭૫માં ઉસ્માન પીરઝાદા સાથે તેનું લગ્ન થયું હતું. તેમના પતિ પણ એક્ટર છે. હાલ તે કરાચી- પાકિસ્તાનમાં રહે છે. સમીનાએ વિશ્વભરનો પ્રવાસ કરેલો છે. લિસ્બન ખાતેના ફિલ્મ ફેસ્ટીવલમાં પણ પરર્ફોમન્સ આપેલું છે. અભિનય માટે બે પ્રેસિડેન્શિયલ એવોર્ડ્સ મળેલા છે. સમીના પીરઝાદા ભારતના બોલિવૂડની ફિલ્મો જોઈને જ મોટી થઈ છે. શાશ્વત સૌંદર્ય ધરાવતી મધુબાલાની એક્ટિંગથી તે પ્રભાવીત છે. નવી ફિલ્મો ”પરિણીતા” અને ”બરફી” પણ તેણે માણી છે. આગામી ઓગસ્ટ માસમાં તે ભારત આવી રહી છે. ભારતની મુલાકાત વખતે તે માધુરી દીક્ષિત અને કોમેડી શોવાળા કપિલને મળવા આતુર છે.   તે નાની હતી ત્યારથી જ અભિનય માટે અભિરુચિ ધરાવતી હતી. એણે થિયેટરનો અભ્યાસ કર્યો. મોડેલિંગ પણ કર્યું. ટીવી શો પણ કર્યા. સ્ટેજ પર અભિનય કર્યા બાદ એમણે ”નજદીકિયાં” નામની પાકિસ્તાની ફિલ્મમાં કામ કર્યું. તે પછી ”બાઝારે હુશ્ન” અને ”ખ્વાહીશ” માટે કામ કર્યું.

પાકિસ્તાનમાં સમીના પીરઝાદાનું નામ આદરપૂર્વક લેવાય છે. એક ધીર અભિનેત્રી તરીકે અને ધીર ગંભીર મહિલા તરીકે પણ લોકો તેમનું સન્માન કરે છે. સમીના પીરઝાદા ‘જિંદગી’ ચેનલ પર ”નુરપુર કી રાની” નામની સિરિયલમાં પણ આવી રહી છે. આ સિરિયલ અંગ્રેજી નવલકથા ‘રેબેકા’ પર આધારિત છે.

સમીના કહે છેઃ ”હું હજુ એક વધુ યોગ્ય સ્ક્રીપ્ટ માટે ઈન્તજાર કરી રહી છું. આવી કથા મને ભારતમાંથી મળશે તો હું ભારતની ચેનલ્સ માટે અભિનય કરવા તૈયાર છું. ભારતની ‘ઉત્તરાન’, ‘બાલિકા બધુ’ અને ‘કોમેડી નાઈટ વીથ કપિલ’ પાકિસ્તાનમાં પણ લોકપ્રિય છે.

સમીના પીરઝાદા એક એક્ટ્રેસ કરતાં પણ કાંઈક વધુ છે, કારણ કે તે થિયેટરમાંથી પેદા થયેલી પ્રતિભા છે. સમાજ, સમસ્યાઓ,સ્ત્રી અને વાસ્તવિકતા એના પ્રિય વિષયો છે અને ફિલ્મ કે સિરિયલ્સ તેના માધ્યમ છે. ‘જિંદગી ગુલઝાર હૈ”માં એક નાનકડા રોલ દ્વારા પણ દર્શકના દિલ પર એક અમીટછાંટ છોડી ગઈ. મધ્યમવર્ગના પરિવારની, પતિથી છૂટાછેડા પામેલી, એકલા હાથે ત્રણ દીકરીઓને ઉછેરતી મા અને તેની દીકરી કશફ પણ કેવી સ્વમાની છે તે જોવું હોય તો ઘડીભર પાકિસ્તાનના સ્વાર્થી રાજનેતાઓ,પાકિસ્તાનની નોટોરિયલ ગુપ્તચર સંસ્થા- આઈએસઆઈ, પાકિસ્તાનના નાપાક લશ્કર અને કટ્ટર ત્રાસવાદને બાજુએ રાખીને પણ પાકિસ્તાનના સમાજની વાસ્તવિકતાની આ સંવેદનશીલ કથાઓ માણજો. ‘કાશ મેં તેરી બેટી ન હોતી’ એ સિરિયલની કથા હચમચાવી દે તેવી છે. એ કથાઓ ભલે સરહદ પારથી આવી છે પરંતુ તમને ભારત અને પાકિસ્તાનના સમાજજીવનમાં કોઈક ફરક નહીં લાગે. સમાજ બધે જ એકસરખો છેે. રાફિયા મુર્તઝાના રોલમાં સમીના પીરઝાદા એક ભારતીય મા જેવી છે અને સનમ સઈદ સ્વમાની ભારતીય યુવતી જેવી જ લાગતી હતી.

ભારતના બિગ સ્ક્રીન માટે બનેલી મોટી ફિલ્મો જે રીતે ”પાકિસ્તાનમાં લોકપ્રિય છે તે જ રીતે પાકિસ્તાનમાં બનતી ટીવી સિરિયલ્સ હવે ભારતમાં લોકપ્રિય થઈ રહી છે. પાકિસ્તાનનો ભારત સાથેનો આ ‘સ્વીટ રિવેન્જ’ છે.

– દેવેન્દ્ર પટેલ
www.devendrapatel.in