Devendra Patel

Journalist and Author

Date: January 15, 2015

ઇન્ટરનેટ સિન્ડ્રોમ

રેડ રોઝ : દેવેન્દ્ર પટેલ

તમારાં બાળકો ચીડિયાં થઈ ગયાં છે, ગભરાય છે?

ઇન્ટરનેટ. આ સદીની અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ ખોજ છે. કોમ્યુનિકેશન્સ માટે આ ક્રાંતિકારી ખોજ છે. એક જમાનામાં રાજા-મહારાજાઓ કબૂતરો દ્વારા સંદેશા મોકલાવતા હતા. એ પછીના જમાનામાં અમદાવાદથી લખાયેલો પત્ર પંદર દિવસ કે મહિને ઇંગ્લેન્ડ પહોંચતો. આજે પલકવારમાં ઇન્ટરનેટથી દુનિયાના કોઈ પણ છેડે સંદેશો મોકલી શકાય છે. ઇન્ટરનેટે વિશ્વના જ્ઞાાનના દરવાજા ખોલી પણ નાખ્યા છે. ઈ-મેલ, ફેસબુક, માય પેજથી માંડીને ટ્વિટર દ્વારા સોશિયલ મીડિયા નામનું નવું જ ક્ષેત્ર ખૂલી ગયું છે. ઇન્ટરનેટ જેટલા ફાયદા લાવ્યું છે તેટલાં ખતરનાક જોખમો પણ લાવી રહ્યું છે. હવે તો બાળકના હાથમાં મોબાઇલ છે તો તેની પર જ્ઞાાનથી માંડીને વિજ્ઞાાન અને લેટેસ્ટ ફિલ્મથી માંડીને પોર્ન-ફિલ્મો પણ ઉપલબ્ધ છે. તેની પર નિયંત્રણ શક્ય નથી. ઇન્ટરનેટ પર બોમ્બ બનાવવાની ટેક્નિક પણ આસાનીથી ઉપલબ્ધ છે.એથીયે ખતરનાક વાત એ છે કે કિશોર વયનાં બાળકો અને યુવાનો માટે ઇન્ટરનેટ એક ‘વ્યસન’ બનતું જાય છે. તમારું બાળક ટીવી પણ જોતું હોય અને મોબાઇલ પર પણ તે વ્યસ્ત હોય છે. આને ઇન્ટરનેટ એડિક્શન કહે છે.

સારવાર કેન્દ્ર

ઇન્ટરનેટ પર બાળકોની વધી રહેલી લતને દૂર કરવા દિલ્હીમાં એક કેન્દ્ર ખોલવું પડયું છે. નવી દિલ્હીના સર્વોદય અન્ક્લેવ નામના કેન્દ્રને ‘સેન્ટર ફોર ચિલ્ડ્રન ઇન ઇન્ટરનેટ એન્ડ ટેક્નોલોજી ડિસ્ટ્રેસ’ એવું નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ કેન્દ્રમાં ઇલાજ કરવા માટે આવેલાં મોટાભાગનાં બાળકોના વધુ પડતા ઇન્ટરનેટના ઉપયોગના કારણે વ્યવહાર આક્રમક થઈ ગયો હતો. આમાં બાળકો એકાંતમાં રહેવા લાગ્યાં હતાં. કમ્પ્યૂટર વિના તેઓ બેચેની અનુભવતાં હતાં. અત્યાર સુધીમાં ૬૦થી વધુ બાળકો સારવાર લઈ ચૂક્યાં છે. અહીં ઇલાજ માટે આવેલાં બાળકોની ઉંમર ૮થી ૧૯ વર્ષ સુધીની હતી. વીડિયો ગેઇમ, લેપટોપ અથવા ટીવી સામે લાંબો સમય સુધી ચીપકી રહેવાને કારણે તેમની શારીરિક ગતિવિધિઓ ઓછી થતી જતી હોય છે. એના કારણે બાળકોમાં ડાયાબિટીસ, મોટાપો, વજન વધી જવું વગેરેનો ખતરો રહે છે. આવાં કેટલાંય બાળકો આઇપેડ સિન્ડ્રોમનાં શિકાર બની ગયાં હતાં.એટલે કે કોઈ બાળક પાસેથી મોબાઇલ કે આઈપેડ છીનવી લેવામાં આવે તો તે બાળકો નારાજ થઈ જાય છે અથવા તો ગુમસૂમ થઈ જાય છે. કેટલાંક બાળકોને સતત મેસેજ મોકલવાની આદત પડી જાય છે. તેને ‘ટેક્સ્ટ ફોબિયા’ કહે છે.

શું છે લક્ષણો?

આઇપેડ સિન્ડ્રોમની બીમારીનાં લક્ષણો આ રહ્યાં: થ્રીજી નેટવર્ક કે વાઇફાઈ અચાનક બંધ થઈ જાય તો તેના યુઝરનો સ્વભાવ ચીડિયો થઈ જાય છે અથવા તો તે પોતાની જાતને અસહાય અનુભવે છે. આ સિન્ડ્રોમનો શિકાર બનેલાં બાળક કે યુવાન જૂઠું બોલવા માંડે છે અને જૂઠું બોલવાના નવા નવા રસ્તા શોધી કાઢે છે. દિવસની શરૂઆત જ તે ઓનલાઇન થવાથી કરે છે અને પોતાના મેસેજ જોવા લાગે છે. એ બાળક કે યુવાનને એવી અનુભૂતિ થાય છે કે, ચેટિંગ, ગેઇમ, સ્માર્ટ ફોનના વપરાશ વખતે આસપાસના લોકો માતા-પિતા મને લડે છે અને મારા કામમાં દખલ કરે છે. ઓફલાઇન થતાં જ સ્વભાવમાં ઝડપથી બદલાવ આવે છે અને બધું નિરાશાજનક લાગે છે. “ઓનલાઇન પર તું શું કરે છે?” – એવું પૂછતાં જ તે આક્રમક બની જાય છે અને ચીજો છુપાવવા માંડે છે. આ બધાં ઇન્ટરનેટ એડિક્શનનાં લક્ષણો છે. આ એક પ્રકારની માનસિક બીમારી જ છે. તેમાંથી જલદી મુક્તિ જરૂરી છે.

સમાજથી દૂર થાય છે

સેન્ટર ફોર ચિલ્ડ્રન ઇન ઇન્ટરનેટ એન્ડ ટેક્નોલોજી ડિસ્ટ્રેસના નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે, ઇન્ટરનેટના વધુ પડતા ઉપયોગથી બાળકો સમાજ જીવનથી કપાઈ જાય છે. તેઓ નાની-નાની બાબતોની જાણકારી અને જરૂરી માહિતી માટે ફેસબુક, વોટ્સ એપ, જેવાં માધ્યમો પર વધુ પડતો આધાર રાખે છે. આ માધ્યમો દ્વારા કેટલીક વખત બાળકોને ખોટી માહિતી પણ મળે છે અને તે માહિતી બાળકના જ્ઞાાનને ખરાબ કરવાનું કામ પણ કરે છે. ઇન્ટરનેટના એડિક્શનની અસર બાળકોની સ્મરણશક્તિ તથા પરીક્ષાનાં પરિણામો પર પણ પડે છે. અત્યંત હોશિયાર બાળક અચાનક ઓછા માર્ક્સ લાવે છે. સાચી વાત એ છે કે ઇન્ટરનેટના વધુ પડતા ઉપયોગને કારણે બાળક વાસ્તવિક દુનિયાથી કપાઈ જાય છે. તે વર્ચ્યુઅલ દુનિયામાં જ જીવે છે. આવા બાળકની વાણી અને વ્યવહાર બદલાઈ જાય છે. આઇપેડ સામે સતત ચોંટી રહેતું બાળક જોતાં જ સાઇકિક લાગે છે. એના માટે આઇપેડ સિવાય બહાર કોઈ દુનિયા જ નથી. હકીકતમાં તે એક ખતરનાક અંધકારના ગર્તામાં ડૂબેલો માનસિક રીતે બીમાર બાળક બની જાય છે.

મનોરોગી બાળકો

નવી દિલ્હીના સુધાર કેન્દ્ર પર લાવવામાં આવેલાં ૬૦ જેટલાં બાળકો પૈકી મોટાભાગનાં બાળકો ૮થી ૧૯ વર્ષની વયનાં હતાં. તે પૈકી ૧૩થી ૧૭ વર્ષનાં બાળકો પૈકી ૭૩ ટકા બાળકો મનોરોગી બની ચૂક્યાં હતાં. તેમનો વ્યવહાર પણ અસામાન્ય હતો. સ્વસ્થતાપૂર્વક વાત પણ કરી શકતાં નહોતાં.કેટલાંક તો રીઢા ગુનેગારની જેમ ઘણી બધી વાતો છુપાવતાં હતાં. કેટલાંક ટેક્સ્ટ ફોબિયાના શિકાર હતાં. આ કેન્દ્રમાં આવેલા ૧૪ વર્ષના એક બાળકને ઇન્ટરનેટ વગર ગભરાટ થતો હતો. તેને કોઈ પણ વાત માટે ટોકવામાં આવે તો ઉગ્ર પ્રતિક્રિયા આપતું હતું, ગુસ્સે થઈ જતું હતું. તેને ભણવામાં કે પાઠયપુસ્તકોનાં વાંચનમાં રસ નહોતો. ઇન્ટરનેટની સામે સ્કૂલમાં ભણવાની પ્રવૃત્તિને તે બીજા નંબરની પ્રવૃત્તિ સમજતું હતું. આવાં બાળકોનાં માતા-પિતા અને વાલીઓ જાગૃત હોઈ તેમને આ સુધાર કેન્દ્રમાં લાવવામાં આવ્યાં હતાં. તપાસ કરતાં માલૂમ પડયું હતું કે, આ બાળકો ‘ઇન્ટરનેટ સિન્ડ્રોમ’નો શિકાર બની ચૂક્યાં હતાં.

ઉપાય શક્ય છે

ઇન્ટરનેટ સિન્ડ્રોમનો શિકાર માત્ર બાળકો જ નથી બનતાં. યુવાનો અને મોટેરાઓ પણ બને છે. ઘણા અતિ શિક્ષિત અધિકારીઓ અને એક્ઝિક્યુટિવ્સ પણ ચાલુ મિટિંગે આઇપેડ પર વ્યસ્ત રહેતા જણાય છે. ઘણા યુવા નેતાઓ પણ આ સિન્ડ્રોમના શિકાર બનેલા હોય છે. સામે મુલાકાતી બેઠેલા હોય તોપણ તેઓ મોબાઇલ પર આંગળાં ફેરવતાં રહે છે અને સામે મળવા આવેલ ગંભીર પ્રકૃતિનો અતિથિ ખરાબ છાપ લઈને જતો હોય છે. હા, બાળકોને લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી મનોચિકિત્સકોની સલાહ છે કે, તેઓ તેમનાં બાળકોને વધુ ને વધુ બહાર મેદાન પર જઈ રમવાની સલાહ આપે. એ શક્ય ન હોય તો ઘરમાં છૂપાછૂપી ખેલવાની સલાહ આપે. એ પણ શક્ય ન હોય તો ‘સ્ટેચ્યુ’ જેવી રમત ખેલવાની સલાહ આપે. વિષ અને અમૃત જેવી રમતો રમવાની સલાહ આપે. મેદાન પર જઈ ખો-ખો ખેલે તો તે સહુથી ઉત્તમ છે. રાજા-મંત્રી, ચોર-સિપાહી, કેરમ, શતરંજ પણ ખેલવાની સલાહ આપે. એક જમાનામાં માતા-પિતા કે દાદા-દાદી બાળકો સાથે ‘અડકો દડકો દહીં દડૂકો’ ખેલતાં હતાં. હવે એ ન આવડતું હોય તો બાળક સાથે અંતકડી રમો. મોટેરાઓને લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી ઇન્ટરનેટ એડિક્શનમાંથી બહાર આવવું હોય તો મેસેજ મોકલવાના બદલે કોલ કરો. બાળકો માટે હોમવર્ક ડાઉનલોડ કરતી વખતે સોશિયલ મીડિયા સાઇટ કે ગેઇમિંગ સાઇટ બાળકોને ખોલવા ન દો.

યાદ રાખો કે ઇન્ટનેટ એ બેધારી તલવાર છે.તે જ્ઞાાન લાવે છે અને અજ્ઞાાન તથા ખતરનાક પરિણામો લાવનારાં તમામ દૂષિત જ્ઞાાન પણ લાવે છે. ઇન્ટરનેટ બાળકની સર્જનાત્મક શક્તિને ખતમ કરી દેનારું દૂષણ પણ છે. ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ અપડેટ રહેવા માટે ભલે કરો, પણ તમારી ક્ષમતાઓની પાંખો કાપી નાખે એટલી હદે એનો ઉપયોગ ન કરો.

‘હું તને બરબાદ કરી નાખીશ’

રેડ રોઝ : દેવેન્દ્ર પટેલ

જે તસવીરો તમારી જિંદગી ખતમ કરી શકે છે તે ‘પોર્ન રિવેન્જ’ શું છે?

 

શબાના દિલ્હીમાં રહે છે. એક મલ્ટિનેશનલ કંપનીમાં તે એક્ઝિક્યુટિવ છે. રોજ સવારે ઓફિસ જતા પહેલાં તેનો ઈ-મેલ ખોલી આવેલા સંદેશા જોઈ લે છે. એક સવારે એણે એક ઈ-મેલ ખોલ્યો. તેમાં કોઈએ એક ‘લીંક’ મોકલાવી હતી. શબાનાએ એ લીંક પર ક્લિક કરી અને તેમાં ખૂલેલા દૃશ્યને જોઈ તે સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. તેમાં એના જ બેડરૂમનું એક દૃશ્ય હતું. પોતાની જ તસવીર મૂકવામાં આવી હતી અને તેની નીચે લખવામાં આવ્યું હતું, “આ યુવતી સેક્સ માટે ઉપલબ્ધ છે.” એ વેબસાઇટ પર તેના ઘરનું સરનામું અને તેનો ફોન નંબર પણ મૂકેલો હતો.

ધમકી કોણે આપી?

આ દૃશ્ય જોઈ શબાના ધ્રૂજી ગઈ. તેના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. એ ઈ-મેલમાં છેલ્લે લખવામાં આવ્યું હતું, “હું તારી જિંદગી બરબાદ કરી નાખીશ.” શબાના સમજી ગઈ કે તેની પ્રતિષ્ઠા ખતમ કરી નાખવા કોઈ તેની પાછળ પડયું છે. તેની તસવીર એક પોર્ન સાઇટ પર મૂકવામાં આવી હતી. તે કોઈના બદલાની ભાવનાનો ભોગ બની હતી. સ્વસ્થતા ધારણ કર્યા બાદ શબાનાએ પોલીસનો સંપર્ક સાધ્યો. આખોય કેસ સાઇબર ક્રાઇમ સેલને સોંપવામાં આવ્યો. તપાસ કરતાં ખબર પડી કે શબાનાની તસવીર એક ધંધાદારી યુવતી તરીકે પોર્ન સાઇટ પર મૂકનાર તેનાથી છૂટાછેડા પામેલો તેનો જ પૂર્વ પતિ હતો. બેડરૂમની એ તસવીર તેઓ સાથે રહેતાં હતાં ત્યારે લેવામાં આવેલી હતી. અલબત્ત, એ અસલ તસવીરમાં તેણે નાઇટ ગાઉન પહેરેલું હતું, પરંતુ તેના પૂર્વ પતિએ કમ્પ્યૂટર પર એ તસવીરને મોર્ફ કરીને એક નગ્ન સ્ત્રીની સાથે તેનો ચહેરો જોડી દીધો હતો. સાયબર ક્રાઇમ સેલે શબાનાના પૂર્વ પતિની ધરપકડ કરી.

રિવેન્જ પોર્ન

ગુનાખોરીની ભાષામાં આવા ગુનાને ‘રિવેન્જ પોર્ન’ કહે છે. ખાસ કરીને અમેરિકા, જાપાન અને યુરોપ જેવા વિકસતા દેશોમાં રિવેન્જ પોર્નની અનેક ઘટનાઓ જોવા મળે છે. હવે તેનો ભારતમાં પણ પગપેસારો થયો છે. ગુજરાતના બનાસકાંઠાના એક નાનકડા ગામના એક ફોટોગ્રાફરે પણ એક નિર્દોષ શિક્ષકની તસવીરો નેટ પર મૂકી સતામણી કર્યાની ઘટના બહાર આવેલી છે. હવે દરેકના પાસે મોબાઇલ જેવું એક નાનકડું સાધન ઉપલબ્ધ છે, જે તસવીરો પણ લે છે, તેને મોર્ફ પણ કરી શકે છે, તેની સાથે છેડછાડ પણ કરી શકે છે અને નેટ પર કે બનાવટી ફેસબુક પર મૂકી પણ શકે છે. તે મોબાઇલ પર જે એપ્લિકેશન્સ ઉપલબ્ધ છે તે ખતરનાક પરિણામો લાવી શકે છે. નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ બ્યૂરોએ જુલાઈ ૨૦૧૪માં જાહેર કરેલા આંકડા અનુસાર ૨૦૧૨થી ૨૦૧૩ના વર્ષ દરમિયાન સાઇબર ગુનાઓમાં ૬૩.૭ ટકાનો વધારો ભારતમાં થયો છે. તેમાંયે બીભત્સ તસવીરો લેવાની અને તે મોકલવાની ઘટનાઓમાં તો ૧૦૪.૨ ટકા વધારો થયો છે. આ વર્ષ દરમિયાન ૧૨૦૩ ગુનાઓ નોંધાયા હતા. તે પૈકી ૭૩૭ વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. એમાંયે સ્ત્રીઓને પરેશાન કરવાના કેસોમાં સહુથી વધુ વધારો નોંધાયો છે.

સ્નેહાનો કેસ

સ્નેહા એક ૨૨ વર્ષની યુવતી છે. તે કોલેજમાં ભણે છે. તે કર્ણાટકની છે. એક દિવસ તે પોલીસ સ્ટેશને ગઈ અને ફરિયાદ કરી કે, “કોઈએ મારી તસવીરો અને વીડિયો નેટ પર મૂક્યાં છે.” મણીપાલ પોલીસે તપાસ કરી તો ખબર પડી કે સ્નેહાની તસવીરો અને વીડિયો ઇન્ટરનેટ પર મૂકનાર તેનો જ એક્સ-બોયફ્રેન્ડ હતો. હવે એ યુવાન જેલમાં છે. આ ઘટના બાદ કર્ણાટક પોલીસે હવે દરેક જિલ્લામાં એક સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશન પણ ઊભું કરવા નિર્ણય કર્યો છે.

દેશનાં જે કોઈ પોલીસ સ્ટેશનો પર સ્ત્રીઓની પ્રતિષ્ઠા સાથે છેડછાડ કરવાના જે કોઈ સાયબર ગુનાઓ નોંધાય છે તે પૈકી મોટેભાગે જે તે યુવતીઓના પૂર્વ પ્રેમીઓ, પૂર્વ પતિઓ, એક તરફી પ્રેમ કરનારાઓ, પૂર્વ મિત્રો, પૂર્વ પાર્ટનર્સ, પૂર્વ સહકર્મચારીઓ કે સગાં-સંબંધીઓ જ જવાબદાર હોય છે. કોઈ પણ યુવતીની તસવીરને છેડછાડ કરી તેને નગ્ન સ્વરૂપ આપીને પોર્ન સાઇટ પર મૂકવામાં આવે છે, પરંતુ એ ગુનો આચરનાર શખ્સ જલદીથી શોધી શકાતો નથી. જ્યારે જ્યારે આવી ફરિયાદ પોલીસ પાસે આવે છે ત્યારે પોલીસ આઈપી એડ્રેસ યુનિક આઇડેન્ટિફાયર ફોર ધ કમ્પ્યૂટરને શોધવા પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ આવા ધંધા કરનારા બદમાશો ઘણી વાર દૂરના કોઈ દેશનું બનાવટી આઈપી એડ્રેસ ઉપયોગમાં લે છે. પોલીસના હાથમાં એક વખત આઈપી એડ્રેસ આવી જાય તે પછી તે વેબ હોસ્ટને ગુનાઇત મટીરિયલ હટાવવા જણાવે છે, પરંતુ આ બધી પ્રક્રિયા પૂરી કરતાં ઘણી વાર ઘણાં અઠવાડિયાં કે મહિનાઓ પણ લાગે છે.

બાથરૂમનાં દૃશ્યો

તામિલનાડુમાં તિરુનલવેલીના સાયબર ગુનાઓ અંગેના નિષ્ણાત ધારાશાસ્ત્રી કહે છેઃ દર મહિને મારી પાસે આવા સાયબર પોર્ન રિવેન્જના ૧૦થી ૧૫ કેસ આવે છે. તેમાં મોટેભાગે ફરિયાદી કોલેજની વિર્દ્યાિથનીઓ જ હોય છે. એમાં કેટલીક મુશ્કેલીઓ તો એ છોકરીઓએ જાતે જ ઊભી કરેલી હોય છે. કોલેજમાં ભણતી કેટલીક છોકરીઓ પોતે બાથરૂમમાં શાવર લેતી હોય તેની સેલ્ફી (જાતે જ લીધેલી તસવીરો) લઈ તેમના બોય ફ્રેન્ડ્સને મોકલે છે. એ તસવીર જે તે છોકરીની માત્ર આંતરવસ્ત્રોમાં જ હોય છે. પાછળથી સંબંધો બગડતાં તેમના બોય ફ્રેન્ડ તે અર્ધનગ્ન તસવીરો ઇન્ટરનેટ પર મૂકી દે છે. મનોવિજ્ઞાાનીઓ કહે છે કે યુવતીઓનો બાથરૂમમાં કે શયનખંડમાં પોતાની જ નગ્ન કે અર્ધનગ્ન તસવીરો લેવાનો શોખ વકરતો જાય છે. પોતાની જ અર્ધનગ્ન તસવીરો લેવામાં તેઓ માનસિક સ્વતંત્રતાની લાગણી અનુભવે છે અથવા તો સમાજે સ્થાપેલાં બંધનોને બાયપાસ કરવામાં તેમને આ રીતે આનંદ આવે છે.

૩૦૦૦ પોર્ન વેબસાઇટ્સ

નિષ્ણાતો કહે છે કે આજની નવી પેઢીનાં યુવાનો કે યુવતીઓ ઇન્ટરનેટ પર પોતાની પ્રાઇવસી કે સલામતીની બહુ ચિંતા કરતાં નથી. કેનેડાના ઇન્ટરનેટ સેફ્ટી નિષ્ણાત ટેરી કટલર કહે છે. “એક વાર તમે તમારી અયોગ્ય તસવીર કે વીડિયો બહાર મોકલો છો તે પછી તેની ઉપર તમારો કોઈ જ કાબૂ રહેતો નથી. વિશ્વમાં ૩૦૦૦ જેટલી પોર્નોગ્રાફીની એવી વેબસાઇટ્સ છે કે જેની પર તમે કોઈનીયે તસવીર પોસ્ટ કરી શકો છો. જે તે દૃશ્યોની કોપી પણ થઈ શકે છે અને તે પછી અનેક પોર્નસાઇટ પર તે મોકલી શકાય છે. કેટલીક વાર તેને દૂર કરવાનું કામ મુશ્કેલ બની જાય છે. પ્રેમમાં પાગલ યુવક-યુવતીઓ તેમની અંગત ક્ષણોને મોબાઇલમાં કેદ કરતી વખતે એવું ભાગ્યે જ વિચારે છે કે એ તસવીરો કે ક્લિપિંગ્સ ક્યારેક પબ્લિક અર્થાત્ જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ પણ થઈ શકે છે. તમે જ્યારે કોઈને પ્રેમ કરો છો ત્યારે તમે એ પાર્ટનર પર ભરોસો મૂકી દો છો, પરંતુ સંબંધો બગડે ત્યારે જ એ પાર્ટનર તમારી પ્રતિષ્ઠાને ખતમ કરી નાખવા એ જ અંગત તસવીરોનો દુરુપયોગ કરે છે.”

એ તસવીરો કોણે લીધી?

ઘણી વાર કોઈ યુવતીને ખબર જ ન હોય તોપણ તેની તસવીર લેવાઈ શકે છે. કોલકાત્તામાં એક કોલેજિયન યુવતીએ જ્યારે તેની તેના બેડરૂમમાં લેવાયેલી તસવીરો સોશિયલ નેટર્વિંકગ સાઇટ્સ પર નિહાળી ત્યારે તે સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. સ્તબ્ધ એટલા માટે થઈ ગઈ કે એણે એ તસવીરો લીધી જ નહોતી. એ જ રીતે બીજા કોઈએ પણ તેની એ તસવીરો લીધી નહોતી. પોલીસે જ્યારે તપાસ કરી તો ખબર પડી કે, તેને લેપટોપ આપનાર યુવાને જ તેના લેપટોપમાં ગુપ્ત સ્પાય કેમેરા ગોઠવી દીધો હતો. તેની ખૂબી એ હતી કે લેપટોપ જ્યારે બંધ હોય ત્યારે પણ તે કેમેરાની ગતિવિધિ ચાલુ રહેતી અને તે કેમેરા તે છોકરીની અંગત તસવીરો લઈ લેતો, એટલું જ નહીં પરંતુ તે તસવીરો અને દૃશ્યો ઇન્ટરનેટ દ્વારા એ લેપટોપ આપનારને ઇન્ટરનેટ દ્વારા કનેક્ટ થઈ મોકલી દેતો હતો.

આટલું ધ્યાન રાખો

વિશ્વભરના સાયબર ક્રાઇમ અંગેના નિષ્ણાતો કહે છેઃ (૧) તમે જ્યારે ફેસબુક, માય પેજ કે બીજી સોશિયલ નેટવર્ક સાઇટ્સનો,ડેટિંગ કે મેટ્રિમોનિયલ સાઇટ્સનો ઉપયોગ કરતા હોવ ત્યારે તેમાં તમારી પ્રાઇવસી માટેનાં સેટિંગ હોય છે. તેને બરાબર જાણી લો.

(૨) ઇન્ટરનેટ પર તમારી અંગત પળોના ક્લોઝ શોટ કદી અપલોડ ન કરો. તેની સાથે છેડછાડ કે તેનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે. (૩) તમે જ્યારે સેક્સ માણતા હોવ ત્યારે એ અંગત ક્ષણોની તસવીરો કે વીડિયો કદી ન લો.

(૪) તમારા વિયર્ડ વેબકેમની એક્ટિવિટી પર ધ્યાન રાખો. કોઈ ખરાબ સોફ્ટવેર તમારા કમ્પ્યૂટર, ફોન કે કંટ્રોલ ઓફ વેબકેબને ઇન્ફેક્ટિયસ કરી શકે છે. (૫) તમારો ફોન કે કમ્પ્યૂટર ર્સિવસ પ્રોવાઇડરને આપતા પહેલાં તેની અંદરનું મેમરી કાર્ડ કે ફોર્મેટ ઓફ હાર્ડ ડિસ્ક કાઢી લો. (૬) તમે તમારું ઉપકરણ-સાધન મોબાઇલ કદીયે કોઈ બીજાને વાપરવા માટે આપશો નહીં. (૭) ફોન પરની અને ખાસ કરીને પિક્ચર ગેલેરીની એપ્લિકેશન્સને હંમેશાં લોક રાખો. (૮) તમારા ઉપકરણમાં એન્ટિ વાઇરસ સોફ્ટવેર ઇન્સ્ટોલ કરો અને અપડેટ રાખો.

પાકિસ્તાન-એક નિષ્ફળ દેશ

રેડ રોઝ : દેવેન્દ્ર પટેલ

ભારત અને પાકિસ્તાન એક સાથે બ્રિટિશ શાસનના અંત પછી સ્વતંત્ર દેશ તરીકે જન્મ્યા, પરંતુ ફરક એટલો જ છે કે ભારતમાં આઝાદી ટકી જ્યારે પાકિસ્તાનમાં છાસવારે સરમુખત્યારશાહી અમલમાં આવી. બીજો ફરક એ છે કે, ભારત એક વિશાળ દેશ અને એની વિશાળ આર્મી છતાં ભારતમાં કદીયે આર્મીએ લોકતંત્ર પર કબજો જમાવવા કોશિશ ન કરી. એથી ઊલટું પાકિસ્તાન આર્મી,અમેરિકા અને અલ્લાહના ભરોસે જ ચાલતો દેશ બની ગયો. કહેવાય છે કે વિશ્વના બધા જ દેશો પાસે આર્મી છે, પરંતુ પાકિસ્તાનમાં આર્મી પાસે દેશ છે.

પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફ જો ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની શપથવિધિમાં આવે તો આર્મી છંછેડાઈ જાય છે. ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન અટલબિહારી વાજપેયી લાહોર જાય તો પાકિસ્તાન આર્મી કારગિલ પર હુમલો કરી દે છે. પાકિસ્તાનનો એક પણ રાજકારણી પાકિસ્તાનની આર્મીને નારાજ કરવાની હિંમત ધરાવતો નથી. પાકિસ્તાન આર્મીની મદદ-ઇચ્છા વગર પાકિસ્તાન પર રાજ કરવું સહેલું નથી. આ કારણથી પાકિસ્તાન આર્મીના ટોચના અધિકારીઓ પાકિસ્તાનના કેટલાંક ટોચના રાજકારણીઓ કરતાં પણ વધુ ધનવાન છે. ભારતના નેતાઓ કરતાં પાકિસ્તાનના આર્મી અધિકારીઓનું કાળું નાણું વિદેશોની બેન્કોમાં વધુ છે.

બીજો મોટો ફરક એ છે કે પાકિસ્તાનના જન્મ વખતે જ પાકિસ્તાનની આર્મીએ કાશ્મીર પર આક્રમણ કરી દીધું હતું. પાક. આર્મી યુદ્ધખોર છે જ્યારે ભારતની આર્મી દેશને સર્મિપત અને સેવા માટે કટિબદ્ધ છે. ત્રીજો ફરક એ છે કે, પાકિસ્તાનની આર્મી તેમના રાજનેતાઓને ગમે કે ન ગમે ઓસામા બિન લાદેન તથા દાઉદ ઈબ્રાહીમ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનેગારને પોતાના જ દેશમાં પનાહ આપવાની ધૃષ્ટતા કરી શકે છે. ભારતની આર્મી આવા ખતરનાક ત્રાસવાદીઓ સાથે કદી મૈત્રી રાખશે નહીં, કારણ કે તેની નૈતિકતા ઊંચી છે. ચોથો ફરક એ છે કે પાકિસ્તાનની આર્મી ત્રાસવાદીઓ સાથે મેળાપ રાખી તેમને તાલીમ અને દારૂગોળો પણ પૂરાં પાડે છે. ભારતની આર્મી આવાં કામો કદી કરતી નથી.

આ જ કારણસર પાકિસ્તાન આર્મીએ આઝાદી પછીનાં ૬૭ વર્ષમાં ૩૩ વર્ષ પાકિસ્તાનમાં શાસન કર્યું છે. બીજી નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, પાકિસ્તાનના બજેટનો નોંધપાત્ર હિસ્સો પાકિસ્તાનની આર્મી લઈ જાય છે. પાકિસ્તાનના આર્મીમાં કલ્પના બહારનો ભ્રષ્ટાચાર છે. ‘ધી સ્ટ્રગલ ફોર પાકિસ્તાન’ નામના પુસ્તકમાં તેનાં લેખિકા આયેશા જલાલ લખે છે કે, પાકિસ્તાનના બજેટનો ૯૦ ટકા હિસ્સો પાકિસ્તાનની આર્મી લઈ જાય છે. આ એક ચોંકાવનારો ઘટસ્ફોટ છે.

એ જ રીતે ‘ફાઈટિંગ ટુ ધી એન્ડ’ પુસ્તકમાં ક્રિસ્ટાઈન ફેર લખે છે કે, અમેરિકાએ પાકિસ્તાનને છેલ્લાં ૧૧ વર્ષમાં જે ૩૦ બિલિયન ડોલરની મદદ કરી હતી, તેણે પાકિસ્તાનનો વિકાસ બહુ ઓછો કર્યો છે, પરંતુ પાકિસ્તાન આર્મીને વધુ મજબૂત બનાવી દીધી છે.

આ બંને પુસ્તકોનો સાર લગભગ એક જેવો છે. પ્રથમ પુસ્તકનાં લેખિકા આયેશા જલાલ તુફટ્સ યુનિર્વિસટીમાં પ્રોફેસર છે જ્યારે મિસ ક્રિસ્ટાઈન ફેર જયોર્જ ટાઉનમાં પ્રોફેસર છે.

નોંધપાત્ર વાત એ છે કે પાકિસ્તાનની આર્મી, પાકિસ્તાનનું ન્યાયતંત્ર અને પાકિસ્તાનના રાજનેતાઓ પાકિસ્તાનની પ્રજાની,પાકિસ્તાનની કાનૂન વ્યવસ્થાની અને પાકિસ્તાનમાં વધતી જતી આતંકવાદીઓની તાકાતની ચિંતા ઓછી કરે છે. પાકિસ્તાનની આર્મી એક નિષ્ફળ આર્મી કહેવાય છે. તેના કહેવાતા જાસૂસો દ્વારા કરવામાં આવતા ખર્ચની કોઈ એકાઉન્ટિબિલિટી જ નથી. તેનું કોઈ ઓડિટ શક્ય નથી. પાકિસ્તાન આર્મી ક્યાં પૈસા વાપરે છે તેનો જવાબ એણે કોઈને આપવો પડતો નથી. આમ થવાનું મુખ્ય કારણ એ છે કે પાકિસ્તાનની આર્મી પાકિસ્તાનની પોલિટિકલ સિસ્ટમનો એક હિસ્સો બની ગયું છે. ભારતની આર્મી ભારતની રાજનીતિનો હિસ્સો નથી. આયેશા જલાલે તેમના પુસ્તકમાં પાકિસ્તાનના પૂર્વ સરમુખત્યાર પરવેઝ મુશર્રફ દ્વારા કરવામાં આવેલાં કેટલાંક દુઃસાહસોનો પણ ઉલ્લેખ છે. હવે એ જ પરવેઝ મુશર્રફ સામે પાકિસ્તાનની અદાલતમાં ખટલો ચાલે છે.

પાકિસ્તાન આર્મીનો રેકોર્ડ પાકિસ્તાન માટે ગૌરવ લેવા જેવો નથી. પાકિસ્તાને ભારત સામે ૧૯૪૭, ૧૯૬૫ અને ૧૯૯૯માં યુદ્ધ આદર્યું હતું. તે યુદ્ધ દ્વારા પાકિસ્તાનને ભાગ્યે જ કાંઈ પ્રાપ્ત થયું છે. એથીયે શરમજનક વાત એ છે કે પાકિસ્તાન આર્મીને ૧૯૭૧માં ભારતે મોટી પછડાટ આપી અને પાકિસ્તાનના બે ટુકડા થઈ ગયા. એક ટુકડો પૂર્વ પાકિસ્તાન ખતમ થઈ ગયું અને તે બાંગલાદેશ બન્યું. પાકિસ્તાન લશ્કરના પૂર્વ પાકિસ્તાન પાંખના વડા જનરલ નિયાઝીએ ભારતીય લશ્કરના શરણે આવવું પડયું એ પાકિસ્તાન માટે મોટી નાલેશી હતી. ૧૯૭૧માં પાકિસ્તાન આર્મીની બેવકૂફીને કારણે પાકિસ્તાને તેનો અડધો ભાગ ગુમાવવો પડયો હતો.

પાકિસ્તાન આર્મી વિશ્વશાંતિ માટે જોખમી પણ બની રહી છે. પાકિસ્તાન આર્મીએ તેની ન્યુક્લિઅર ટેક્નોલોજીની ગેરકાયદે નિકાસ ઉત્તર કોરિયા, ઈરાન અને લિબિયા ખાતે પણ કરેલી છે. પાકિસ્તાન આર્મીએ ઈસ્લામિક કટ્ટરવાદીઓની પણ દુનિયાભરમાં નિકાસ કરી છે. આ ત્રાસવાદીઓ ભારત, અફઘાનિસ્તાન પછી હવે ચીન માટે પણ ચિંતાનો વિષય બન્યા છે.

ઘરઆંગણે પણ પાકિસ્તાની લશ્કરનો રેકોર્ડ સારો નથી. પાકિસ્તાનના લશ્કરી સરમુખત્યારે પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડાપ્રધાન ઝુલ્ફિકાર અલી ભુટ્ટોને ફાંસીના માંચડે લટકાવી દીધા હતા. પાકિસ્તાની લશ્કરના જાસૂસો ચૂંટણીઓ દરમિયાન ઘણી ગરબડો કરે છે. પત્રકારોને પરેશાન કરે છે. જે પત્રકારો અને પોલિટિશિયનો તેને ગમતાં નથી. તે બધાંને પાકિસ્તાન આર્મી પતાવી દે છે. ઝુલ્ફિકાર અલી ભુટ્ટોનાં દીકરી અને પાકિસ્તાનનાં પૂર્વ વડાપ્રધાન બેનઝીર ભુટ્ટોને ૨૦૦૭માં મારી નંખાયાં હતાં. એવું કહેવાય છે કે તેમાં પણ પાકિસ્તાનની આર્મીનો હાથ હતો. પાકિસ્તાન આર્મીના પૂર્વ વડા ઝિયા ઉલ હકના સમયમાં જેહાદને રાજ્યની નીતિનો એક ભાગ બનાવી ઈસ્લામિક કટ્ટરવાદને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું હતું.

ક્રિસ્ટાઈન ફેર નોંધે છે કે, પાકિસ્તાન આર્મીના જનરલ્સને પાકિસ્તાનની સલામતી કરતાં હિન્દુઓ પ્રભાવિત ભારતને નબળું પાડવામાં વધુ રસ છે. પાકિસ્તાન આર્મી પાકિસ્તાનને મળતી બધી જ આંતરરાષ્ટ્રીય મદદ આરોગી જાય છે. પાકિસ્તાન આર્મીને ભારત સાથે શાંતિ સ્થાપવામાં રસ જ નથી.

ક્રિસ્ટાઈન ફેર કહે છે. “અમેરિકાએ હવે પાકિસ્તાનને તમામ પ્રકારની સહાય બંધ કરી દેવી જોઈએ.” જ્યારે આયેશા જલાલ કહે છેઃ “અમેરિકાએ પરમાણુ શક્તિ સમ્પન્ન પાકિસ્તાનને મદદ જારી રાખવી જોઈએ, કારણ કે એમ નહીં કરાય તો કોઈ કાળે ખતરનાક પરિણામો આવવાનું જોખમ છે.” પરંતુ ક્રિસ્ટાઈન ફેર સ્પષ્ટ લખે છે. ‘Let pakistan fail’ (પાકિસ્તાનને નિષ્ફળતા વહોરવા દો.)પાકિસ્તાને ઘણી અસ્થિરતાઓ સ્થિરતાપૂર્વક જોઈ છે. પાકિસ્તાન લશ્કરને એ નિષ્ફળતાઓની જવાબદારી લેવી પડે તેવી સ્થિતિ આવવા દો અને એ નિષ્ફળતાઓ માટે પશ્ચિમના દેશોએ ભરણ કરી આપવાની જરૂર નથી.”

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén