૨૦૧૪માં આવનારી લોકસભાની ચૂંટણીના આડે કેટલાક મહિનાઓ હોવા છતાં દેશ અને ખાસ કરીને દેશની રાજકીય પાર્ટીઓ ઇલેક્શન મોડમાં આવી ગઈ છે. ભારતીય જનતા પાર્ટીની ભીતર વિરોધ છતાં નરેન્દ્ર મોદીને ભાજપ-એનડીએના ભાવિ વડાપ્રધાનપદના ઉમેદવાર તરીકે ઘોષિત કરી દેવાતાં ભાજપમાં યુગાંતર થઈ ગયું. ભાજપમાં અટલ-અડવાણી યુગનો હવે અસ્ત થઈ ગયો છે. ગુજરાતમાં જીતની હેટ્રીક બાદ નરેન્દ્ર મોદી હવે ભાજપના કદાવર અને રાષ્ટ્રીય નેતા બની ચૂક્યા છે.

નરેન્દ્ર મોદી કટ્ટર હિન્દુત્વના ચહેરા સાથે રાષ્ટ્રવાદ અને વિકાસનું બ્લેન્ડ કરી એક નવી જ શખ્સીયત તરીકે લોકો સમક્ષ જઈ રહ્યા છે. સંઘનું તેમને સમર્થન છે. દેશનાં કોર્પોરેટ ગૃહોનું તેમને સમર્થન છે. યુવાનોનું તેમને સમર્થન છે. મહિલાઓમાં તેમનું આકર્ષણ છે. વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત અને ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટર્સ સમિટ તેમની મૂડી છે. વક્તૃત્વ કળા તેમનું કૌશલ્ય છે. વ્યક્તિત્વ તેમનો કરિશ્મા છે. મેનીપ્યુલેશન તેમની આવડત છે.

આ બધું હોવા છતાં મોદી સામે અનેક પડકારો છે. ભાજપને સત્તા પર લાવવામાં તેમણે અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે તેમ છે. રાજનૈતિક માન્યતા છે કે દિલ્હી જવાનો રસ્તો વાયા ઉત્તર પ્રદેશ થઈને જાય છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં ભાજપની હાલત સારી નથી. આંકડા પર નજર નાખીએ તો ૧૯૯૧માં રામમંદિર આંદોલન ઊંચાઈ પર રહેવાથી એ વર્ષે વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ૨૨૧ બેઠકો મળી હતી. એટલે કે ભાજપને ૩૧.૪૫ ટકા મત મળ્યા હતા. એ જ વર્ષે લોકસભાની થયેલી ચૂંટણીમાં આ મતની ટકાવારી વધીને ૩૨.૨૮ ટકા થઈ ગઈ હતી અને કુલ ૮૫માંથી બાવન બેઠકો ભાજપને મળી હતી. ૧૯૯૬ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં મતની ટકાવારી અને બેઠકો બેઉ વધ્યા હતા. લોકસભામાં બાવન બેઠકો મળી અને મતની ટકાવારી ૩૩.૪૪ થઈ ગઈ હતી. ૧૯૯૮માં ભાજપને આ રાજ્યમાંથી લોકસભાની ૮૫માંથી ૫૭ બેઠકો મળી હતી. મતની ટકાવારી ૩૬.૪૯ ટકા થઈ ગઈ હતી. એ જ સમયે અટલ બિહારી વાજપેયીની ૧૩ મહિનાની સરકાર બની ગઈ હતી, પરંતુ ૧૯૯૯માં લોકસભાની બેઠકો ઘટીને ૨૯ થઈ ગઈ. મતની ટકાવારી ઘટીને ૨૭.૬૯ ટકા થઈ ગઈ. લોકસભાની ૨૦૦૪ની અને ૨૦૦૯ની ચૂંટણીઓમાં પાર્ટીને ૮૦માંથી ૧૦-૧૦ બેઠકો જ મળી. મતની ટકાવારી ક્રમશઃ ૨૨.૧૭ અને ૧૭.૫૪ ટકા જ થઈ ગઈ. ૨૦૦૦ની સાલમાં ઉત્તરાખંડ બનતા ઉત્તર પ્રદેશની કુલ ૮૫ બેઠકોમાંથી ૮૦ થઈ ગઈ છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં ૨૦૧૨ની ચૂંટણીમાં ભાજપની હાલત સહુથી વધુ કમજોર થઈ ગઈ છે. ૨૦૧૨માં ઉત્તર પ્રદેશની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં માત્ર ૪૭ સભ્યો જ ચૂંટાયા ૧૯૯૧માં ભાજપના ૨૨૧ ધારાસભ્યો ચૂંટાયા હતા તેથી ૨૦૧૨માં સાવ ઊલટું થઈ ગયું. ૨૦૧૨માં ભાજપને ઉત્તર પ્રદેશમાં માત્ર ૧૫ ટકા મત જ મળ્યા. ૧૯૯૯ બાદ કલ્યાણસિંહનો વિરોધ પણ પક્ષે સહન કરવો પડયો. જેના કારણે ભાજપને નુકસાન થયું. આ પરિપ્રેક્ષ્યમાં મોદી સમક્ષ હવે મોટો પડકાર એ છે કે પક્ષને તેમણે ૧૯૯૮ની સ્થિતિમાં કેવી રીતે લાવવો. ૧૯૯૮માં ભાજપને યુપીમાં ૩૬.૪૯ ટકા મત મળ્યા હતા. જે ૨૦૧૨માં માત્ર ૧૫ ટકા જ થઈ ગયા છે. ટૂંકમાં મોદીએ મતની ટકાવારીને બે ગણી અને બેઠકોની સંખ્યા પાંચ ગણી કરવી પડશે. આ એક પહાડ જેવો પડકાર છે.

દેશના દક્ષિણનાં રાજ્યોમાં ભાજપની પરિસ્થિતિ સારી નથી. આંધ્રપ્રદેશ, કેરળ, ઓરિસ્સા, તામિલનાડુ અને પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં લોકસભાની બધી મળીને કુલ ૧૮૫ બેઠકો છે. આ રાજ્યોમાં ભાજપની હાજરી નામમાત્રની છે. આ સંજોગોમાં ભાજપે બાકીની ૩૬૦ બેઠકોમાંથી જ ઉભરીને આવવું પડશે. જે રાજ્યોમાં પાર્ટીની પરિસ્થિતિ મજબૂત માનવામાં આવે છે, તેમાંથી લગભગ ૪૦ ટકા બેઠકો તો માત્ર ઉત્તર પ્રદેશમાં જ છે. તેથી મોદીએ દિલ્હીની સત્તા કબજે કરવી હશે તો ઉત્તર પ્રદેશમાં જ જબરદસ્ત વિજય હાંસલ કરવો પડશે. અલબત્ત, ઉત્તર પ્રદેશમાં મોદી માટે પડકારો અને સંભાવનાઓ બંને છે. નિષ્ણાતો માને છે કે પ્રયત્ન કરવામાં આવે તો ઉત્તર પ્રદેશમાં ભાજપ સારો દેખાવ કરી શકે તેમ છે. ૧૯૮૯માં વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપને ૫૮ બેઠકો મળી હતી, પરંતુ તેનાં બે જ વર્ષ પછી એટલે કે ૧૯૯૧માં એ બેઠકો વધીને ૨૨૧ થઈ ગઈ હતી. ૨૦૦૭માં વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં મુલાયમ-અખિલેશની સમાજવાદી પાર્ટીને ૮૭ બેઠકો મળી હતી જ્યારે ૨૦૧૨માં તેમના જ પક્ષને ૨૨૪ બેઠકો મળી. ટૂંકમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં બે વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં ઘણો ઉછાળ આવતો હોય છે. એ ઉછાળ કેવી રીતે લાવવો તે મોદીની વ્યૂહરચના પર નિર્ભર છે. ૧૯૯૮માં ભાજપના સર્વોચ્ચ નેતા અટલ બિહારી વાજપેયી લખનૌ અને અમદાવાદ- એમ મતવિસ્તારોમાંથી ચૂંટણી લડયા હતા. ઉત્તર પ્રદેશના પણ કેટલાક નેતાઓ ઇચ્છે છે કે મોદી ગુજરાતમાંથી ચૂંટણી લડે છે પરંતુ સાથે સાથે ઉત્તર પ્રદેશમાંથી પણ ચૂંટણી લડવી જોઈએ. એમ કરવાથી ઉત્તર પ્રદેશના કાર્યકરોનું મનોબળ વધારી શકાશે.

ઉત્તર પ્રદેશની રાજનીતિ જટિલ છે. હાલ સમાજવાદી પાર્ટીનું શાસન છે, પરંતુ તેની લોકપ્રિયતામાં ભારે ઘટાડો થયેલો છે. યુપીમાં અખિલેશ યાદવની સરકાર એક નિષ્ફળ સરકાર ગણાય છે. એમાંયે તાજેતરમાં થયેલાં કોમી રમખાણોને કારણે સરકારની આબરૂ ખતમ થઈ ગઈ છે. ઉત્તર પ્રદેશ પર રેતીના માફિયાઓ અને નેતાઓની સાંઠગાંઠ છે. નેતાઓ જ્ઞાતિવાદ અને પછાત વર્ગોની વોટબેન્ક પર ચૂંટણી જીતે છે. એ જ રીતે મુસ્લિમ મતો પણ નિર્ણાયક રહે છે. તાજેતરનાં કોમી રમખાણો ઉત્તર પ્રદેશમાં મતોનું ધ્રુવીકરણ કરાવી શકે છે. અલબત્ત, મુસ્લિમ મતો જો સમાજવાદી પક્ષ, બહુજન સમાજ પાર્ટી અને કોંગ્રેસમાં વહેંચાય તો ભાજપને ફાયદો થાય, પરંતુ ઉત્તરપ્રદેશના મુસલમાનોને હવે સમાજવાદી પાર્ટી કે માયાવતીની પાર્ટી પર બહુ ભરોસો નથી. આ મતો કોંગ્રેસમાં જઈ શકે છે. એક સમાચાર એવા પણ છે કે પછાત અને દલીત મતો પર પ્રભુત્વ ધરાવતાં માયાવતી અને કોંગ્રેસ વચ્ચે કોઈ રાજકીય ખીચડી પકવવામાં આવી રહી છે. તાજેતરમાં જ કોંગ્રેસના મહાસચિવ દિગ્વિજયસિંહે માયાવતીની તારીફ કરતાં કહ્યું હતું કે હાલની અખિલેશની સરકાર કરતાં માયાવતીની સરકાર બહેતર હતી. લાગે છે કે દિગ્વિજયસિંહ માયાવતીને ચૂંટણી જોડાણ માટે ફિલર્સ મોકલી રહ્યા છે.

ભાજપ – એનડીએની સરકાર આવે તો નરેન્દ્ર મોદી વડાપ્રધાન તરીકે નિશ્ચિત છે. આ વાતનો તેમને ફાયદો પણ થઈ શકે છે અને નુકસાન પણ. ફાયદો એટલા માટે કે મોદીના નામનો મત લેવામાં ઉપયોગ થઈ શકે છે. નુકસાન એટલા માટે કે બીજા ઘટક પક્ષોના ઘણાં નેતાઓ ખુદ વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર છે. તેઓ પોતાની મહત્ત્વાકાંક્ષાના ભોગે મોદીને ટેકો નહીં આપે. દા.ત. મુલાયમસિંહ, માયાવતી, મમતા બેનરજી, શરદ પવાર, જયલલિતા પણ વડાપ્રધાન પદનાં ઉમેદવાર છે. કોંગ્રેસે વડાપ્રધાનપદ માટે અત્યારથી કોઈનુંયે નામ નહીં જાહેર કર્યું હોવાથી એણે બીજા પક્ષોના નેતાઓની મહત્ત્વાકાંક્ષા સંતોષવા એ વિકલ્પ ખુલ્લો રાખ્યો છે. તેથી કોંગ્રેસ – યુપીએ પાસે આંકડા નહીં હોય તો મોદીને રોકવા તેઓ અન્ય કોઈને પણ ટેકો આપી દઈ શકે છે. તેથી યુપીએ પાસે ચૂંટણી પૂર્વેનાં જોડાણો માટે વધુ વિકલ્પ ખુલ્લા છે જ્યારે ભાજપે ભાવિ વડાપ્રધાન પદ માટે મોદીને જાહેર કરી દેતાં ચૂંટણી પૂર્વેના અને ચૂંટણી પછીના વિકલ્પો બંધ થઈ ગયા છે.

ડાબેરીઓને લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી તેઓ ભાજપના કટ્ટરવાદથી દૂર રહેશે. શરદ પવાર અત્યારે ભલે કોંગ્રેસને ટેકો આપી રહ્યા છે,પરંતુ તેઓ પણ કોંગ્રેસ પાસે પૂરતી બહુમતી ન આવે તો કોંગ્રેસના ટેકાથી અથવા બીજા કેટલાકના ટેકાથી ખુદ વડાપ્રધાન બની જવાની પોસ્ટ પોલ પોલિટિકલ ગેઇમ ખેલી રહ્યા છે. તેઓ અત્યારે કોંગ્રેસ સાથેનું જોડાણ તોડી નાખવા માગતા નથી, પરંતુ ૨૦૧૪ની ચૂંટણીઓ પછીના જોડાણ માટે નવા સાથીઓ શોધી રહ્યા છે. લાગે છે કે શરદ પવારના નેતૃત્વ હેઠળના નવા મોરચામાં એ પક્ષો હશે જે હાલ નથી તો એનડીએના સાથી કે નથી તો યુપીએના સાથી કે નથી ત્રીજા મોરચાના સાથી. શરદ પવારની નજર સમાજવાદી પાર્ટી, બહુજન સમાજ પાર્ટી, એઆઈડીએમકે, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ, જનતાદળ (યુ) અને બીજુ જનતાદળ પર છે. જોકે, પવાર એ વાત પણ જાણે છે કે આ છ પાર્ટીઓ પૈકી ચાર પક્ષોના નેતાઓ સ્વયં વડાપ્રધાનપદના ઉમેદવાર છે, જેમાં મુલાયમસિંહ, માયાવતી, જયલલિતા અને નીતીશકુમારનો સમાવેશ થાય છે. આમ છતાં સત્તાની આ શતરંજમાં પોતે જીત મેળવી શકશે તેવી પવારને આશા છે. આ કારણથી તેઓ કોંગ્રેસ સહિત બીજા પક્ષો સાથે સુમધુર સંબંધો રાખે છે.

ટૂંકમાં નરેન્દ્ર મોદી સામે બીજા અનેક પડકારો હશે. ગુજરાતની ચૂંટણી જીતવી એક વાત છે. અનેક ભાષાઓ અને અનેક સંસ્કૃતિઓ ધરાવતા અન્ય પ્રદેશોમાં પણ ગુજરાત જેવાં પરિણામો લાવવાં તે મોદી માટે મોટો પડકાર હશે.

હજુ તો તેની વય ૨૮ વર્ષની જ હતી. તે પરણેલી હોવા છતાં ગોરખપુર જિલ્લાના શાહપુર ગામમાં એક રૂમ ભાડે લઈને રહેતી હતી. તે બે સંતાનોની માતા હતી. તેનો પતિ મુન્નાલાલ મુંબઈમાં રહેતો હતો. મુન્નાલાલ પણ ગોરખપુર જિલ્લાનો વતની હતો. પરંતુ ટૂંકી જમીનના કારણે પેટિયું રળવા મુંબઈ ગયો હતો. તેનું લગ્ન નજીકના જ એક ગામની અને એમની જ જ્ઞાતિની શકુન્તલા નામની યુવતી સાથે કરવામાં આવ્યું હતું.

• શકુન્તલાની સાડી ઉર પરથી સરકી ગઈ અને કૃષ્ણમોહન તેને જ જોઈ રહ્યો !

શરૂઆતમાં તો મુન્નાલાલ તેની યુવાન પત્ની શકુન્તલાને ગામમાં રહેવા દઈ મુંબઈ ગયો હતો. અલબત્ત શકુન્તલાને ખબર પડી ગઈ હતી કે તેનો પતિ શરાબી છે. તેમ છતાં તેનું લગ્ન સામાજિક રીતે થયેલું હોઈ તે સમાજના નિયમો અને વ્યવહાર પ્રમાણે પતિ ઘેર આવતો ત્યારે તેની સાથે જ રહી સમય ગુજારતી. કાળાંતરે તે બે બાળકોની માતા પણ બની. બાળકોના જન્મને કારણે તે ખુશ હતી પરંતુ દારૂડિયા પતિના કારણે બાળકોના ભાવિ અંગે તે ચિંતિત હતી. પતિ તો પરદેશ હતો. તે બાળકોને ભણાવવાના પૈસા પણ મોકલતો ન હતો. બધા જ પૈસા શરાબ પાછળ ઉડાવી દેતો હતો. વર્ષમાં બે વાર તેનો પતિ રજાઓ લઈને ઘેર આવતો. પતિને શરાબ છોડી દેવા શકુન્તલા ઝઘડા કરવા લાગે તો મુન્નાલાલ તેને ફટકારતો.

એક દિવસ શકુન્તલા તેના બાળકોને લઈ જતી રહી અને દૂરના એક ગામમાં ભાડાનો કમરો લઈ રહેવા લાગી. એનો મકસદ હતો કે, બાળકો સારા વાતાવરણમાં રહીને ભણે શકુન્તલાના આ નિર્ણયની બાબતમાં સાસરિવાળા કે પિયરિયાંઓએ કોઈ વાંધો ના લીધો. હવે શાહપુરમાં રહેવા લાગી. અલબત્ત, હવે આર્થિક સંકટ સામે આવ્યું. તેણે આસપાસનાં સુખી ઘરોના વાસણે માંજવાથી માંડીને ઘરકામ કરવાનું સ્વીકારી લીધું પણે એને બાળકો ભણાવવાની તાલાવેલી હતી. બાળકોને સરકારી સ્કૂલમાં દાખલ કરી દીધા પણે હજુ તે બાળકોને તેજસ્વી બનાવવા માગતી હતી.

શકુન્તલા જે ઓરડામાં ભાડેથી રહેતી હતી તેની બાજુમાં જ કૃષ્ણમોહન કનોજિયા નામનો યુવક રહેતો હતો. તે એમએસ.સી. થયેલો હતો અને તે પણે પોતાના ગામથી દૂર અહીં શાહપુરમાં રહી બાળકોનું ટયૂશન કરતો હતો. શકુન્તલાએ કૃષ્ણમોહનને કહ્યું :”નમસ્તે સર ! શું તમે મારાં બાળકોને ભણાવશો?”

કૃષ્ણમોહને હા પાડી. ફી પણે નક્કી થઈ ગઈ. કૃષ્ણમોહનની ઉંમર ૨૬ વર્ષની હતી. કૃષ્ણમોહન બાજુની જ ઓરડીમાં રહેતો હોઈ એક દિવસ શકુન્તલા કોઈ વાત કરવા કૃષ્ણમોહનના ઓરડીમાં ગઈ. શકુન્તલા હજુ યુવાન હતી. તેનો મીઠો સ્વર સાંભળી કૃષ્ણમોહન મોહિત થઈ ગયો. કેટલીયે વાર સુધી તે શકુન્તલાને અપલક નજરે નિહાળતો જ રહ્યો. શકુન્તલાની સાડી તેના ઉર પરથી સહેજ સરકી ગઈ હતી. શરમાઈને તેણે સાડી સરખી કરી લીધી. ભાવનાની ભાષા શબ્દોથી પર હોય છે. બેઉ વચ્ચે કોઈ જ વાત ના થઈ છતાં બેઉ એકબીજા પ્રત્યે આર્કિષત થયા.

શકુન્તલા જાણેતી હતી કે, ભારતીય સંસ્કૃતિમાં વિહાહીતા સ્ત્રીએ બીજા પુરુષની બાબતમાં વિચારવું તે પણે પાપ છે, પરંતુ પતિનું સાનિધ્ય ના હોય અને એકલતા સતાવતી હોય ત્યારે બધાં જ બંધનો અને મર્યાદાઓ તૂટી જાય છે. શકુન્તલા અને કૃષ્ણમોહનની બાબતમાં પણે એમ જ બન્યું. બંને એકબીજામાં ડૂબી ગયા. રસ્તાઓ ખૂલી ગયા. કૃષ્ણમોહન શકુન્તલાને અને તેનાં સંતાનોને પણે અપનાવવા તૈયાર થઈ ગયો.

આખાયે મહોલ્લાને પણે હવે શકુન્તલા અને કૃષ્ણમોહનના સંબંધની ખબર હતી. બાળકો હજુ નાનાં હતાં. હવે કૃષ્ણમોહન પણે શકુન્તલા તેના ઓરડામાં જે રસોઈ બનાવે તે ખાઈ લેતા. રાત્રે બાળકો સૂઈ જાય એટલે શકુન્તલા બાજુના કમરામાં રહેતા કૃષ્ણમોહન પાસે જતી રહેતી. વહેલી પરોઢે તે તેના રૂમમાં પાછી આવી જતી. આવું રોજ ચાલતું. એક દિવસ શકુન્તલાએ કૃષ્ણમોહનને કહ્યું: ”હું પ્રેગ્નન્ટ છું.”

”તો હું એ બાળકને પણે સ્વીકારી લઈશઃ” કૃષ્ણમોહને કહ્યું.

એક દિવસ શકુન્તલાનો પતિ મુંબઈથી શાહપુર આવી ગયો, પરંતુ શકુન્તલા હવે બદલાયેલી બદલાયેલી લાગતી હતી. પતિનું સ્વાગત કર્યું અને એ રાત્રે એને જેટલો દારૂ પીવો હોય તેટલો પીવા દીધો. અગાઉની જેમ કોઈ ઝઘડો ના કર્યો. પતિ શરાબના નશામાં મદહોશ થઈ સૂઈ ગયો. એ રાત્રે શકુન્તલા કૃષ્ણમોહન પાસે ના ગઈ. અલબત્ત, બીજા દિવસે કેટલાક ગામ લોકોએ મુન્નાલાલને શકુન્તલા અને કૃષ્ણમોહનના સંબંધની બાબતમાં વાત કરી. મુન્નાલાલ શરાબી હતો. પણે બડો ચતુર હતો. એણે શકુન્તલા પર નજર રાખવા નિર્ણય કર્યો. એ ચૂપચાપ બે દિવસ રહી પાછો મુંબઈ જતો રહ્યો.

શકુન્તલા અને કૃષ્ણમોહન ફરી પ્રેમના પ્રવાહમાં વહેતા રહ્યાં. શકુન્તલાના ઉદરમાં હવે કૃષ્ણમોહનનો અંશ હતો. તેઓ પતિ-પત્નીની જેમ જ રહેવા લાગ્યા હતાં. હવે તો કૃષ્ણમોહન પણે શકુન્તલાના જ ઓરડામાં સૂઈ જતો. બાળકોએ પણે કૃષ્ણમોહનને પિતાની જેમ સ્વીકારી લીધા હતા.

એક રાત્રે શકુન્તલાના ઘરનું બારણું ખટખટયું. શકુન્તલાએ જોયું તો રાતના બે વાગ્યા હતા. તેને થયું કે અત્યારે કોણે હશે? એણે બત્તી કરી. બારણું ખોલ્યું. બારણામાં તેનો પતિ મુન્નાલાલ ઊભેલો હતો. શકુન્તલા સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. આજે મુન્નાલાલ સ્વસ્થ હતો. તેણે શરાબ પીધેલો નહોતો. વળી ઓરડામાં કરેલી ભોંય પથારીમાં કૃષ્ણમોહન પણે સૂતેલો હતો. ખુદ શકુન્તલા પણે ઉપવસ્ત્રોમાં જ હતી. તે ગભરાઈ ગઈ. રાત્રે બે વાગે મુન્નાલાલ આવી જશે એની તેને કોઈ કલ્પના પણે નહોતી. મુન્નાલાલ અંદર પ્રવેશ્યો. કૃષ્ણમોહન પણે જાગી ગયો. મુન્નાલાલે મોં પર આંગળી મૂકી ચૂપ રહેવા કહ્યું. બારણું અંદરથી બંધ કરી દીધું. મુન્નાલાલે શકુન્તલાને કહ્યું: ”ડરવાની જરૂર નથી, આવું જ હતું તો મને કહેવું હતું ને!”

મુન્નાલાલ બોલ્યોઃ ”જો શકુન્તલા! તારે અને કૃષ્ણમોહને સાથે રહેવું હોય તો ખુશીથી રહો પણે મારી જમીનમાં તું કોઈ દાવો નહીં કરે એવું તારે ગામ આવી લખી આપવું પડશે. હું જીપ લઈને આવ્યો છું. તું અને કૃષ્ણમોહન મારી સાથે ચાલો. કાલે બધાંની હાજરીમાં લખાણે કરી આપવું પડશે.

શકુન્તલાએ કૃષ્ણમોહનની સામે જોયું. કૃષ્ણમોહને હા પાડવા મોં હલાવ્યું. રાત્રે બાળકોને ઉઠાડયા અને બધાં જીપમાં ગોઠવાઈ ગયા. છેક સવારે બધા મુન્નાલાલના ગામ પહોંચ્યાં. ગામ પહોંચતા જ લોકોને ભેગા કરવામાં આવ્યા. મુન્નાલાલે હવે રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણે કર્યું. તે છેતરીને બંનેને પોતાના ગામમાં લઈ આવ્યો હતો. કૃષ્ણમોહન અને શકુન્તલાને ખૂબ માર મારવામાં આવ્યો. તે પછી બંનેને એક જ રૂમમાં પૂરી દીધા. બાળકો ચિચિયારીઓ પાડતાં રહ્યાં.

બીજા દિવસે મુન્નાલાલે ગામની પંચાયત બોલાવી. પત્નીના કૃષ્ણમોહન સાથેના આડાસંબંધો અંગે તેણે ન્યાય માંગ્યો. પંચાયતે કહ્યું કે, ”શકુન્તલાનો ગુનો માફ કરવાને લાયક નથી. તેણે પરપુરુષ સાથે સંબંધ બાંધીને સ્ત્રી જાતને કલંક્તિ કરી છે. બંનેના માથાના વાળ કાપી નાંખો. બંનેના ગળામાં જૂતાંનો હાર પહેરાવો. બંનેને ગામમાં ફેરવો અને તે પછી તેમને મારી નાંખો.”

ફરી તેમને એક ઓરડામાં પૂરી દેવાયા. બીજા દિવસે ઓરડામાંથી બહાર કાઢયા. બંનેને જાહેરમાં માર મારવામાં આવ્યો. શકુન્તલા અને કૃષ્ણમોહનના માથા મૂંડાવી નાંખવામાં આવ્યાં. બંનેના ગળામાં જૂતાં- ચંપલોનો હાર પહેરાવવામાં આવ્યો. તે પછી બંનેને ગામમાં ફેરવવાનું શરૂ કર્યું. તેમની પાછળ લોકોનું ટોળું હસી મજાક કરતું ચાલતું રહ્યું. ગામમાં ફેરવી લીધા બાદ તેમની હત્યા કરી દેવા કોઈ અજાણ્યા સ્થળે લઈ જવાનું આયોજન હતું. પરંતુ અચાનક જ પોલીસની જીપ આવી પહોંચી. ગામના કોઈ જાગૃત નાગરિકે ગોરખપુર પોલીસને આ બનાવની જાણે કરી દીધી હતી. પોલીસ ટુકડી એસ.પી. સમરબહાદુરસિંહના નેતૃત્વમાં આવી હતી. પોલીસને જોઈ ગામમાં નાસભાગ મચી ગઈ. શકુન્તલા અને કૃષ્ણમોહનને મારી નાંખવામાં આવે તે પહેલાં તેમને ગામ લોકોના હાથમાંથી મુક્ત કરાવવામાં આવ્યાં. પોલીસે ૧૭ લોકોની ધરપકડ કરી, બધાને ગોરખપુર પોલીસ સ્ટેશને લઈ જવાયા. શકુન્તલા અને કૃષ્ણમોહનને પણે પોલીસ સ્ટેશને લઈ જવાયાં અને તેમની વિરુદ્ધ હજુ કોઈ ફરિયાદ ના હોઈ તેમનો જવાબ લઈ તેમને જવા દેવામાં આવ્યા. શકુન્તલાના પતિ મુન્નાલાલ અને તેમની જ્ઞાતિની પંચાયતના આગેવાનોને ગિરફતાર કરવામાં આવ્યા.

સામાજિક રૂપે અપમાન અને અવમાનના સહન કર્યા બાદ પણે શકુન્તલા અને કૃષ્ણમોહને સાથે સાથે જ જીવવાનો ફેંસલો કર્યો છે. તેઓ હજુ ફફડી રહ્યાં છે. તેઓ પોતાની જાન બચાવવાં બાળકો સાથે કોઈ અજાણી જગ્યાએ ચાલ્યાં ગયાં છે.