Devendra Patel

Journalist and Author

Date: August 12, 2013

રાણીએ કહ્યું: બંને સંતોને રાત્રે મારા મહેલમાં રાખો!

નારદજી અને શુકદેવજીની પરીક્ષા કરવા રાણી સુનયનાએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો

શ્રાવણ મહિનાનો આરંભ થઈ ચૂક્યો છે. શ્રાવણ તે તપ,વ્રત, ઉપવાસ અને કથા શ્રવણનો મહિનો છે. મહર્ષિ વેદવ્યાસે વેદો,મહાભારત, શ્રીમદ્ ભગવદ ગીતા અને શ્રીમદ્ ભાગવતની રચના કરી પરંતુ ભારતની ભૂમિ પર શ્રેષ્ઠ કથાકાર તો શુકદેવજી જ થયા. શુકદેવજીના જન્મથી કથા પણ રોચક છે. શ્રીમદ ભાગવતશાસ્ત્રની રચના પછી વેદવ્યાસને ચિંતા થઈઃ ”આ શાસ્ત્ર હું કોને આપું ?સમાજના કલ્યાણ માટે આ રચ્યું છે. કોઈ લાયક પુત્ર હોય તો તેને આ જ્ઞાન આપી દઉં જેથી તે જગતનું કલ્યાણ કરે.”

રાણીએ કહ્યું: બંને સંતોને રાત્રે મારા મહેલમાં રાખો!

આવો વિચાર આવતા વ્યાસ મહર્ષિને વૃદ્ધાવસ્થામાં પુત્રેષણા જાગી. ભગવાન શંકર વૈરાગ્યનું સ્વરૃપ છે. ભગવાન શંકર નિરપેક્ષ છે. જગતને જેની અપેક્ષા છે તેનો શિવજીએ ત્યાગ કર્યો છે. લોકોને ગુલાબનાં ફુલ ગમે છે, પણ ભગવાન શંકરને તો ધંતૂરાના ફૂલથી સંતોષ છે. મહર્ષિ વ્યાસે ભગવાન શંકરની આરાધના કરી. ભગવાન શિવપ્રગટ થયા, પ્રસન્ન થયા. વેદવ્યાસે માંગ્યું: ”સમાધિમાં જે આનંદ આપ ભોગવો છો તે આનંદ જગતને આપવા મારા ઘેર પુત્ર રૃપે પધારો.”

શિવજીએ વ્યાસ મહર્ષિની વિનંતી સ્વીકારી. શિવકૃપાથી વ્યાસ મહર્ષિના પત્ની વાટિકાજીને ગર્ભ રહ્યો. શુકદેવજીનો જન્મ થયો. શુકદેવજી શિવજીનો અવતાર હોવાથી નિર્વિકાર હતા. શુકદેવજીમાં જ્ઞાન, વૈરાગ્ય અને ભક્તિ ત્રણેય પરિપૂર્ણ હતાં. માત્ર સોળ વર્ષની વયે શુકદેવજીએ ઘરનો ત્યાગ કર્યો. જગતના અનેક જીવોના કલ્યાણ માટે શુકદેવજીએ ગૃહત્યાગ કર્યો હતો પરંતુ પુત્રવિયોગ સહન ના થતાં વ્યાસ મહર્ષિ ”હે પુત્ર! હે પુત્ર!” એમ બોલતા શુકદેવજીની પાછળ દોડવા લાગ્યા.

વૃક્ષો દ્વારા શુકદેવજીએ વ્યાસજીને જવાબ આપ્યોઃ ”હે મહર્ષિ! આપ તો જ્ઞાની છો અને પુત્રની પાછળ પડયા છો? જ્ઞાની તેને કહેવાય જે પરમાત્માની પાછળ પડે. આ જીવ અનેકવાર પિતા થયો. પુત્ર થયો. એ સંબંધો ક્યાં ગયા? આ બધો વાસનાનો ખેલ છે.”

શુકદેવજીએ વૃક્ષો દ્વારા પિતાને જ્ઞાન બોધ આપ્યોઃ ”કોણ પિતા અને કોણ પુત્ર? વાસના જ કોઈને પિતા બનાવે છે અને વાસના જ કોઈને પુત્ર. જીવનો ઈશ્વર સાથેનો જ સંબંધ સાચો છે. બીજા સંબંધો ખોટા છે.”

નારદજીને કલહ પ્રિય છે. એક વાર નારદજીએ પાર્વતીને કહ્યું: ”તમારા પતિ શિવ તપ કરે તે બહુ સારું પણ ઘણી વાતો તમારાથી છુપાવે છે. શિવજીને પૂછજો કે તમે તમારા ગળામાં મુંડમાળા પહેરો છો તે કોની છે?”

શિવજી જેવા સમાધિમાંથી જાગ્યા એટલે પાર્વતીજીએ પૂછયું: ”તમારા ગળામાં જે મુંડમાળા છે તે કોના મસ્તકની છે?”

શિવજીએ એ ના પૂછવા ખૂબ કહ્યું પણ પાર્વતીજીએ હઠ પકડતા છેવટે કહ્યું: મારા ગળામાં જે મુંડમાળા છે તે તમારા મસ્તકની છે. તમારો વિયોગ સહન ના થતાં મેં તમારા મસ્તકની મુંડમાળા ધારણ કરી છે.”

શિવ અજન્મા છે જ્યારે પાર્વતીજીના જન્મ થયા છે. પાર્વતીજીએ પૂછયું: ”મારા અનેક જન્મો થયા તેનું કારણ શું?”

શિવજીએ કહ્યું: ”હું અમર છું કારણ કે હું અમર કથા જાણું છું. મારો પ્રેમ રામ સાથે છે. એથી હું અમર છું.”

પાર્વતીજીએ કહ્યું: ”તો મને પણ અમરકથા સંભળાવો ને?”

શિવજી સંમત થયા અને બોલ્યાઃ ”આ અમર કથા મેં કોઈને કહી નથી પણ હૃદયમાં રાખી છે. આજે એ હું તમને આંખો બંધ કરીને કહીશ, એમ કરતાં કરતાં બની શકે કે અંદરથી મને ભગવાનના દર્શન થાય અને મને સમાધિ લાગી જાય. એમ થાય તો કથા અટકી જાય તેથી હું તમને રામકથા કહીશ અને તમારે હુંકારો ધરવાનો.”

પાર્વતીજીએ હા પાડી.

હિમાલયનાં શાંત શિતળ પ્રદેશમાં કૈલાસધામ ખાતે એકાંતમાં ભગવાન શિવે અમરકથા કહેવાનો આરંભ કર્યો. એ દિવ્યકથા દરમિયાન બંનેને વારાફરતી સમાધિ લાગવા માંડી. શિવજીની કથાનું પાર્વતીજી શ્રવણ કરતાં હતા તે દરમિયાન પાર્વતીજીને પણ સમાધિ લાગી ગઈ. નજીકમાં એક વટવૃક્ષ હતું. તેની ઉપર એક પોપટ બેઠો હતો. આ કથા પોપટ પણ સાંભળતો હતો. પાર્વતીજીને સમાધિ લાગી ગઈ હોઈ પોપટે તેમના બદલે હુંકારો કરવા માંડયો. શિવજીને હતું કે પાર્વતીજી કથા સાંભળે છે પણ એકક્ષણે શિવજીએ કથા અટકાવી અને તેમણે આંખ ખોલીને જોયું તો પાર્વતીજી સમાધિમાં હતા અને તેમના બદલે પોપટ હુંકારો ધરતો હતો. આ રીતે પ્રથમવાર પાર્વતીજીને સંબોધીને કહેવાયેલી કથા પોપટે સાંભળી લીધી. શિવજી પોપટ પર ક્રોધે ભરાયા. તેઓ પોપટને મારવા દોડયા. પોપટ ઉડીને સીધો મહર્ષિ વેદવ્યાસ પાસે પહોંચી ગયો.

આ તરફ વેદવ્યાસે અગાઉ શ્રીમદ્ ભાગવતની ભક્તિપ્રધાન કથાની રચના કરી દીધી હતી પરંતુ તે લોકો સુધી પહોંચાડવા આપવી કોને ? તેઓ આ બાબત પર ચિંતિત હતા. એ જ સમયે શિવજીથી ગભરાયેલો પોપટ મહર્ષિ વેદવ્યાસના ચરણમાં આવી પહોંચ્યો. તેની પાછળ શિવજી દોડતા હતા. એ વખતે વેદવ્યાસ પણ શિવજીનું સ્મરણ કરતા હતા. શિવજીના દર્શનથી વ્યાસજીને આનંદ થયો. વેદવ્યાસે પૂછયુઃ પ્રભુ! આમ દોડતા દોડતા કેમ પધાર્યા?”

ભગવાન શિવે કહ્યું: મહર્ષિ! મારા ઘરમાંથી ચોરી કરી એક ચોર તમારા આશ્રમમાં આવ્યો છે. મેં કોઈને ય ના સંભળાવી હોય તેવી અમરકથા દેવી પાર્વતીને પ્રથમવાર સંભળાવી એ કથા માત્ર પાર્વતીજી માટે હતી પણ આ કથા એ પોપટ સાંભળી ગયો છે.”

વેદવ્યાસે સ્મિત કરતાં કહ્યું: ”હે મહાદેવ! આપની કહેલી અમરકથા જે સાંભળે તે અમર થઈ જાય. હવે તો પોપટ પણ અમર થઈ ગયો. તેને કેમ મરાય?” અને ભોળા શિવ માની ગયા. એ પોપટ જ શુકદેવજી થયા. શુકદેવજી રાજા પરિક્ષીતને અમરકથા સંભળાવી અને પરિક્ષીતની મુક્તિ થઈ. કહે છે કે જે અમરકથા કહે છે અને સાંભળે છે તે મૃત્યુના ત્રાસમાંથી મુક્તિ પામે છે.

ગંગાકિનારે શુકેદવજીએ કથા કરી ત્યારે પિતા વ્યાસ મહર્ષિ પણ પોતાની લખેલી કથા પુત્રના મુખે સાંભળવા આવ્યા. શુકદેવજી ગુજરાતના નર્મદા કિનારે પણ રહ્યા છે. નર્મદા કિનારે બિરાજેલા શુકદેવજીએ મહર્ષિ વ્યાસને કહ્યું હતું: ”હું આ કિનારે બેસું છું પણ પિતાજી તમે સામે કિનારે બેસો. મને દૂરથી જુઓ, પણ ધ્યાન નારાયણનું કરો.”

શુકદેવજી પરમાત્માનું ધ્યાન કરતાં કરતાં જ પરમાત્મામાં મળી ગયા છે પણ મહર્ષિ વ્યાસ લોકોના કલ્યાણ માટે આજે પણ બિરાજે છે. પૃથ્વી પરનાં સાત અમર વ્યક્તિઓમાં મહર્ષિ વ્યાસની ગણતરી થાય છે. અશ્વત્થામાં, કૃપાચાર્ય અને વ્યાસજી નર્મદાના કિનારે જ બિરાજે છે. પૂજ્ય ડોંગરેજી મહારાજે પ્રબોધેલી આ કથામાં તેઓ કહે છેઃ ”નર્મદામાં શિવકન્યા છે. ભગવાન શંકર એમના પિતા છે. નર્મદાનું જળ એ પાણી નથી પણ સાક્ષાત બ્રહ્મવિદ્યા છે.એવા કોઈ દેવ કે ઋષિ નથી જેમણે નર્મદાના કિનારે બેસી તપ કર્યું ના હોય. નર્મદા મોક્ષ પણ આપે છે.”

શુકદેવજીની દૃષ્ટિ દેવદૃષ્ટિ હતી, દેહદૃષ્ટિ નહીં. શુકદેવજી સ્નાન કરતી અપ્સરાઓ પાસેથી પણ પસાર થાય તો પણ તેમના મનમાં કોઈ વિકાર પેદા થતો નહીં. એક વાર સરોવરમાં અપ્સરાઓ સ્નાન કરતી હતી ત્યારે નગ્નાવસ્થામાં શુકદેવજી પસાર થયા છતાં અપ્સરાઓએ સ્નાન કરવાનું ચાલુ રાખ્યું અને કોઈ લજ્જા અનુભવી નહીં. તે વખતે શુકદેવજીને સમજાવીને ઘેર પાછા લઈ આવવા માટે તેમના પિતા વ્યાસજી દોડયા. મહર્ષિ વેદવ્યાસ વસ્ત્રો પહેરેલાં હોવા તાં તેમને જોતાં અપ્સરાઓએ તરત જ વસ્ત્રો પહેરી લીધા. આ જોઈ વ્યાસજીને આશ્ચર્ય થયું. તેમણે કારણ પૂછયું તો અપ્સરાઓએ કહ્યું: ”આપ વૃદ્ધ છો. આપ પિતા સમાન છો. આપ પૂજ્ય છો, પરંતુ આપના મનમાં સ્ત્રી-પુરુષનો ભેદ છે. જ્યારે શુકદેવજીના મનમાં એવો કોઈ ભેદ નથી. શુકદેવજીને તો ખબર જ નથી કે આ સ્ત્રી છે અને આ પુરુષ છે.”

એકવાર જનક મહારાજના દરબારમાં શુકદેવજી અને નારદજી વારાફરતી પધાર્યા. બંનેને સુંદર આસન આપવામાં આવ્યું. જનકરાજાએ બંનેની પૂજા કરી. તે પછી દરબારીઓએ પૂછયું: ”આ બંને સાધુઓમાંથી પ્રથમ ક્રમાંક કોને આપવો? શુકદેવજી બ્રહ્મજ્ઞાની છે અને નારદજી ભક્તિ સંપ્રદાયના આચાર્ય છે.”

જનકરાજાએ કહ્યું: ”બંને શ્રેષ્ઠ છે.”

જનકરાજાની મૂંઝવણ એ હતી કે પહેલો ક્રમાંક કોને આપવો? તેથી તેમનાં પત્ની સુનયના મહારાણીએ કહ્યું: ”મહારાજ! આ બંને સંતોને એક રાત મારા મહેલમાં રાખો. કાલે હું તમને કહી દઈશ કે પહેલો કોણ અને બીજો કોણ?”

બંને સંતોને ઉતારો મહારાણી સુનયનાના મહેલમાં આપવામાં આવ્યો. રાત્રીના સમયે બંને સંતો મહારાણીના મહેલમાં બેઠા હતા. બંને સંતો ધ્યાન કરતા હતા. મહારાણી સુનયના સુંદર શૃંગાર કરીને બંને સંતોની પાસે આવ્યાં. તેમની પાસે બેઠાં. નારદજીને ખબર પડી કે બાજુમાં જ મહારાણી સુનયના બેઠાં છે એટલે તેઓ સ્વયં મર્યાદા પાળવા દૂર ખસી ગયા. પરંતુ શુકદેવજીની બ્રહ્માકારવૃત્તિ સ્થિર રહી. તેઓ જેમ અને જ્યાં હતા તેમ જ રહ્યાં. બીજા દિવસે મહારાણી સુનયનાએ પોતાનો અભિપ્રાય આપતાં કહ્યું: ”શુકદેવજી અને નારદજી એ બંને સંતો શ્રેષ્ઠ છે પણ પહેલો ક્રમાંક શુકદેવજીનો આવે છે. શુકદેવજી મહારાજને ખબર જ નથી કે તેમની બાજુમાં બેઠેલી વ્યક્તિ સ્ત્રી છે કે પુરુષ. એમને એ વાતનું ભાન જ નથી.નારદજી શ્રેષ્ઠ સંત છે પણ તેમને ખબર છે કે આ સ્ત્રી છે અને હું પુરુષ. તેમના મનમાં સ્ત્રી- પુરુષનો ભેદભાવ છે. શુકદેવજીની આંખમાં કે મનમાં આવો કોઈ ભેદભાવ નથી.

પૂજ્ય ડોંગરેજી મહારાજ કહે છેઃ ”આ સ્ત્રી છે અને આ પુરુષ છે, આ કાળો છે ને આ ગોરો છે- એ ભેદભાવ માનવીની આંખમાં છે. જ્યાં ભેદ છે ત્યાં ભય છે, જ્યાં ભેદ નથી ત્યાં ભય નથી. જેનામાં ભેદ છે તે ઈશ્વરથી દૂર છે. શુકદેવજી મહારાજની દૃષ્ટિમાં સ્ત્રી-પુરુષનો ભેદ રહ્યો નહોતો. તેમને તો આખું જગત બ્રહ્મરૃપ ભાસતું હતું.

આવા હતા શુકદેવજી મહારાજ.
– દેવેન્દ્ર પટેલ
www.devendrapatel.in

જેનો શિકાર બનનાર અડધોઅડધ દર્દીઓ મોતને ભેટે છે : ખતરનાક વાઇરસ MERS

રેડ રોઝ – દેવેન્દ્ર પટેલ

સાઉદી અરેબિયાના દક્ષિણ-પશ્ચિમ વિસ્તારના રેતાળ પ્રદેશમાં દૂર દૂર આવેલા એક નિર્જન ગામમાં વિજ્ઞાનીઓની એક ટુકડી રાતનું અંધારું થવાનો ઇંતજાર કરતી હતી. રાત્રિના સમયે આ ગામનાં ત્યજી દેવાયેલાં જૂનાં ઘરોના અંધકારમાં કેટલાંક ચામાચીડિયાં પોતાનું નિવાસસ્થાન બનાવીને રહેતાં હતાં. ચામાચીડિયાં રાત્રે જ જોઈ શકે છે અને રાત્રે જ ઊડતાં હોય છે. રાત પડતાં જ વિજ્ઞાનીઓએ અંદર પ્રવેશી ટોર્ચનો પ્રકાશ ફેંક્યો. હજારો આંખો ચમકી ઊઠી. વિજ્ઞાનીઓને આ જ જગ્યાની ખોજ હતી.

જેનો શિકાર બનનાર અડધોઅડધ દર્દીઓ મોતને ભેટે છે : ખતરનાક વાઇરસ MERS

ચામાચીડિયાંઓની ખોજ કોઈ શિકાર માટે નહોતી. આ ચામાચીડિયાંની ખોજ વિશ્વમાં અચાનક ઊભરેલા એક ખતરનાક વાઇરસના મૂળ સ્રોતની તપાસ અર્થે હતી. એક ડેડલી વાઇરસ સાઉદી અરેબિયાથી જ ઉદ્ભવ્યો છે અને ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે. આ જીવલેણ વાઇરસે માત્ર સાઉદી અરેબિયાના જ નહીં પણ સમગ્ર વિશ્વના વૈજ્ઞાનિકોને ચોંકાવી દીધા છે. વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિકો આ ડેડલી વાઇરસના મૂળ સ્રોતની ખોજ માટે સાઉદી અરેબિયામાં ઊતરી પડયા છે. હજુ તો ગયા વર્ષે જ આ વાઇરસ શોધી કાઢવામાં આવ્યો હતો. એણે અત્યાર સુધીમાં આઠ દેશોના ૭૭ લોકોને ઝપટમાં લઈ લીધા છે. તેમાંથી ૪૦ લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. આ જીવલેણ વાઇરસ બીજા દેશોમાં ઝડપથી પ્રસરી રહ્યો છે.

આ વાઇરસથી થતી બીમારીને MERS તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેનો અર્થ છે મિડલ ઇસ્ટ રેસ્પિરેટરી સિન્ડેમ, તેનાં લક્ષણો ફ્લૂ જેવાં છે. આ વાઇરસ SARS અર્થાત્ સિવિયર એક્યૂટ રેસ્પિરેટરી સિન્ડ્રોમના ભાગરૂપે થતો હોવાનું મનાય છે. તેને એસએઆરએસનો સંબંધી કઝીન પણ કહે છે. તેનું મૂળ ઉદ્ભવસ્થાન ચીન છે. એ પછી તે આખી દુનિયામાં ફેલાઈ ગયો છે. ૨૦૦૩થી તે આખા વિશ્વને ભરડામાં લઈ રહ્યો છે. SARSએ અત્યાર સુધીમાં ૮૦૦૦ જેટલા લોકોને પોતાનો શિકાર બનાવ્યા છે અને ૮૦૦નો જાન લીધો છે. આ પ્રકારના વાઇરસને ડામવા કોઈ જ શક્તિશાળી ડ્રગ ઉપલબ્ધ નથી.

એક તરફ SARSથી થતાં મૃત્યુનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે ત્યારે તેના ભાઈ જેવો આ નવો વાઇરસ MERS નવો જ ખતરો દુનિયા માટે પેદા કરી રહ્યો છે. એ ક્યાંથી અને કેવી રીતે પેદા થયો તેની ચોક્કસ માહિતી વૈજ્ઞાનિકો પાસે નથી. લોકો તેના સંપર્કમાં કેવી રીતે આવે છે અને હવે તે ક્યાં ઉપદ્રવ સર્જશે તેની કોઈને પણ જાણ નથી. તે SARS જેવી જ ગંભીર પરિસ્થિતિ પેદા કરી શકે તેમ છે.

હા, વૈજ્ઞાનિકો એટલા તારણ પર તો આવ્યા જ છે કે આ વાઇરસ કોઈ ને કોઈ પ્રાણીઓ સાથે સંસર્ગમાં આવેલા માનવીઓને થયો છે અને એ પ્રાણીઓ મોટેભાગે ચામાચીડિયાંમાં અથવા રાત્રે જ જોઈ શકતી ઊડતી વાગોળો હોઈ શકે છે.

આ વાઇરસનું મૂળ શોધી કાઢવાની વૈજ્ઞાનિકોને પણ ઉતાવળ છે, કારણ કે તેનો ભોગ બનેલા લોકોમાંથી અડધા મૃત્યુ પામ્યા છે. વળી જે કેસ નોંધાયા છે તેના જ આ આંકડા છે. બાકીના કેટલાયે કેસમાં તબીબોને જ આ બીમારીની જાણકારી ના હોઈ તેઓ ફ્લૂ અથવા એવી બીમારીના કારણે દર્દીઓ મૃત્યુ પામ્યા હોવાનું સમજી રહ્યા છે. તબીબી જગત સાથે સંકળાયેલા લોકોને ચિંતા એ વાતની છે કે MERS વાઇરસનો ભોગ બનેલો દર્દી હોસ્પિટલમાં દાખલ થાય તો તે બીજા દર્દીઓમાં પણ ઝડપથી આ રોગ ફેલાવી શકે છે. એનાં લક્ષણો ફ્લૂ જેવાં છે અને છેવટે ન્યુમોનિયામાં પરિર્વિતત થઈ શકે છે.

કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે પૃથ્વી પર વસતીવધારો બેફામ બન્યો છે. માનવીએ વાઇલ્ડલાઇફ પર પણ આક્રમણ કર્યું છે. કેટલાંક પશુ-પક્ષીઓ ખતરનાક વાઇરસનાં વાહક છે જે આપણે કદી જોયાં જ નથી. જંગલમાં રહેતાં પ્રાણીઓ અને કૂતરાં, બિલાડાં કે ઉંદર જેવાં ઘરમાં કે ઘરની આસપાસ રહેતાં પ્રાણીઓમાં ફરક છે. આ પરિસ્થિતિમાં એ નોંધવામાં આવ્યું છે કે MERS વાઇરસનો ભોગ બનેલા દર્દીઓ સૌથી વધુ સાઉદી અરેબિયામાં જણાયા છે. આ વાઇરસનું ઉદ્ભવસ્થાન જોર્ડન, કતાર અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે. અહીં આવેલા વિદેશી પ્રવાસીઓ હવે આ રોગ યુકે. ઇટાલી, ફ્રાન્સ અને ટયુનિશિયા પણ લઈ ગયા છે. હવે આગામી ઓક્ટોબર માસમાં વિશ્વભરના લાખ્ખો યાત્રાળુઓ હજ પઢવા સાઉદી અરેબિયા જશે ત્યારે તેઓ પણ તેમની સાથે આ વાઇરસ પોતપોતાના દેશમાં લઈ જશે તેવો ડર આરોગ્ય નિષ્ણાતોને સતાવી રહ્યો છે. અમેરિકાના સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ એન્ડ પ્રિવેન્શનના ડાયરેક્ટર ડો. થોમસ ફિડેનના જણાવ્યા અનુસાર MERS સૌથી વધુ ઝડપથી ચેપ લગાડતો વાઇરસ છે તે એક મોટી ચિંતાની વાત છે. આ રોગનું એક વાર મૂળ શોધી કાઢવામાં આવે તે પછી જ લોકોને તેનાથી કેવી રીતે બચવું તે કહી શકાય. રાત્રે મંડરાતા ચામાચીડિયાં અને વાગોળો શંકાના દાયરામાં છે. આ જ પ્રાણીઓ SARSના પણ ભંડાર ગણાયાં છે. SARS અને MERSએ બંને વાઇરસમાં જેનેટિક સામ્યતા એક જેવી છે.

સાઉદી અરેબિયાનાં કેટલાંક નિર્જન થઈ ગયેલાં અને ઊજડી ગયેલાં ગામોનાં જૂનાં પુરાણાં મકાનોમાં આ પ્રકારનાં પ્રાણીઓ રહેતાં હોવાનું માલૂમ પડે છે. કેટલાંક મકાનો તો ૧૦૦ વર્ષ પુરાણાં છે. વૈજ્ઞાનિકોની એક ટુકડી આવા જ એક જરીપુરાણા ઘરમાં ગઈ તો એક જ અંધારા ખંડમાં ૫૦૦થી વધુ ચામાચીડિયાં જણાયાં હતાં. તેમને પકડવા વૈજ્ઞાનિકોએ એક જાળ ફેંકી હતી. સામાન્ય રીતે સાંજ ઢળતાં જ તેઓ ખોરાક માટે જીવજંતુ શોધવા બહાર નીકળતાં હોય છે. તેમાંથી કેટલાંક ચામાચીડિયાં પકડીને તેમના પર ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા અને નમૂના લીધા બાદ તેમને જવા દેવામાં આવ્યાં હતાં. આ ટેસ્ટની પ્રક્રિયા પંદર મિનિટ ચાલી હતી. તેમાં તેમનું વજન કરવામાં આવ્યંુ હતું. તેમની લાળના નમૂના લેવામાં આવ્યા હતા. તેમના શરીરમાંથી લોહીના નમૂના લેવામાં આવ્યા હતા. ચામાચીડિયાના શરીર પરથી ડીએનએના ટેસ્ટ માટે તેમની ત્વચાના નમૂના પણ લેવામાં આવ્યા હતા. આ બધા જ નમૂનાને ફ્રોઝન કરી લેબોરેટરીમાં આખરી પરીક્ષણ માટે લઈ જવામાં આવ્યા હતા. એ બધા જ નમૂના કોલંબિયા ખાતે આવેલી ડો. ડબલ્યૂ ઇઆન લિપકિનની વાઇરસ અંગેની લેબોરેટરીમાં લઈ જવામાં આવ્યા છે.

વૈજ્ઞાનિકોની આ ટીમે સાઉદી અરેબિયામાંથી કેટલાંક ઘેટાં, ઊંટ, બકરાં અને ઉંદરોના પણ આ પ્રકારના જ નમૂના લીધા છે. સામાન્ય રીતે માનવી આ બધાં પ્રાણીઓના પણ સંપર્કમાં આવતો હોય છે અને આ પ્રકારના વાઇરસનો ભોગ બનતો હોય છે. પ્રાણીઓ દ્વારા ફેલાતી આ પ્રકારની બીમારીને અંગ્રેજીમાં Zoonotic diseaseજ કહે છે. પ્રાણીઓ દ્વારા ફેલાતી આ પ્રકારની બીમારી આવનારા સમયમાં માનવજાત માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.

 www.devendrapatel.in

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén